Deprem için 1,1 trilyon lira kaynak tahsis edildi

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı internet sitesinde yayımlanan rapora göre, 6 Şubat’taki Kahramanmaraş merkezli sarsıntılardan etkilenen 11 ilde yapılan hasar tespit çalışmalarında, 22 Ocak 2024 itibarıyla 2 milyon 258 bin 622 binadan, 39 bin 361’inin yıkılmış, 21 bin 191’inin acil yıkılacak, 202 bin 571’inin ağır hasarlı, 43 bin 344’ünün orta hasarlı ve 1 milyon 952 bin 155’inin ise az hasarlı ya da hasarsız olduğu saptandı.

Afet bölgesinde öncelik barınmaya verildi

Depremin ilk anından itibaren acil müdahale kapsamında devletin bütün imkanları seferber edildi. Bu kapsamda, Anayasa’nın ilgili hususuna dayanılarak Cumhurbaşkanı Kararı ile sarsıntılardan etkilenen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa’da 8 Şubat 2023’te üç ay mühletle Olağanüstü Hal (OHAL), 23 Mart 2023’te de Elazığ’da ve Sivas’ın Gürün ilçesinde zorlayıcı sebep ilan edildi. Daha sonra Bingöl, Kayseri, Mardin, Tunceli, Niğde ve Batman vilayetlerinin de afet bölgesi olmasına karar verildi.

Afet bölgesinde barınma muhtaçlığının karşılanması öncelikli görülmüş, ilk basamakta süreksiz barınma ihtiyacı tamamen karşılanırken kalıcı konutların üretimine ilişkin çalışmalar sürat verildi.

Bölgenin ekonomik olarak yeniden ayağa kaldırılması kapsamında, sanayi sitelerinin ve sanayi bölgelerinin altyapı yatırımlarına başlanmış, bölgede fliyet gösteren işletmeler için borç ertelemesi, yatırım destek paketleri verilmesi benzeri önlemler alındı. Tarımla uğraşan kesim için hayvancılık ve yem takviyeleri benzeri tedbirler uygulamaya konuldu.

2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesinin yüzde 9,3’ü sarsıntı bölgesine ayrıldı

Bölgede kamu kurum ve kuruluşlarının acil yardım, iyileştirme ve yeniden inşa fliyetlerini aktif yürütebilmesi için 2023 mali yılında Merkezi Yönetim Bütçesinden yaklaşık 761,7 milyar lira ödenek tahsis edildi.

Bu kapsamda, öncelikli gereksinimlerin zaman kaybetmeden karşılanması için AFAD başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarına 221 milyar lira kaynak tahsis edildi. Buna ek olarak, sarsıntı hasarlarının giderilmesi maksadıyla 23 Temmuz 2023’te yayımlanan 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun çerçevesinde 540 milyar lira fiyatında ek bütçe tahsisi gerçekleştirildi.

AFAD bütçesine 198 milyar lira ödenek aktarıldı

Ayrıca, bütçe kalemleri arasında sağlanan tasarrufla 198 milyar lira ödenek sarsıntının yol açtığı gereksinimlerin karşılanması için AFAD bütçesine aktarıldı. Böylece, geçen yıl toplam 959,7 milyar lira kaynak, zelzele bölgesindeki çalışmalar için tahsis edildi. Bağış hesaplarıyla birlikte, bütün kamu kurumlarının geçen yıl sarsıntı harcamaları için tahsis ettiği kaynağın büyüklüğü 1 trilyon 139,7 milyar liraya ulaştı.

Ayrılan kaynak bütçenin yüzde 9,3’üne denk geliyor

Öte yandan, zelzeleye ilişkin harcamaları finanse etmek üzere 2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçesinden 1 trilyon liranın üzerinde kaynak ayrıldı. Bu meblağ, 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesinin yüzde 9,3’üne karşılık geliyor.

Son olarak afetlere karşı dirençliliğin artırılması ve sarsıntı bölgesinin güzelleştirilmesi, 1 Kasım 2023 tarihinde yayımlanan 2024-2028 periyodunu kapsayan 12. Kalkınma Planının ana odaklarından biri oldu.

Bu kapsamda, sanayi, lojistik ve ulaştırma, sağlık, kültür, tarım, bilgi ve iletişim teknolojileri ile kadın, çocuk, aile, sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar benzeri birçok kesimde afetlere karşı dirençliliğin artırılması ve sarsıntı bölgesindeki hasarın giderilmesine yönelik siyasetlere yer verildi.

Maliyeti 103,6 milyar dolar olarak açıklanmıştı