Çin’in İpek Yolu Projesi’nde yeni adım: Stratejik demir yolu projesi onaylandı

Meclis Başkanı Nurlanbek Şakiyev’in başkanlığında toplanan 90 sandalyeli Meclis Genel Kurulunda Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demir Yolu projesi anlaşmasına dair kanun teklifi görüşüldü.

Genel Heyete teklifi sunan Ulaştırma ve İletişim Bakan Yardımcısı Irısbek Bariyev, “Kanun taslağı, Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demir Yolu’nun inştı projesinin pratik uygulamasının başlatılmasına imkan sağlayacak” dedi.

Bariyev, “Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demir Yolu projesi Güneydoğu, Batı Asya ve Ortadoğu ülkelerinin pazarına erişim sağlayacak. Bu rota, malların Çin’den Kırgızistan’a, ayrıyeten Türkiye dahil Orta Asya ve Orta Doğu ülkelerine ve ayrıyeten Avrupa Birliği’ne (AB) teslim edilmesini sağlayacak” diye konuştu.

Milletvekili Gulya Kojokulova, Kırgızistan iktisadının gelişmesine olumlu tesir yapacak kanun teklifini desteklediklerini söyledi.

Görüşmelerin akabinde, 6 Haziran’da Çin’in başşehri Pekin’de, Çin, Kırgızistan ve Özbekistan hükümetleri arasında imzalanan Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demir Yolu projesi muahedesine dair kanun teklifi kabul edildi.

Orta Asya’da asrın projesi olarak görülen ve Çin ile Orta Asya’yı, Avrupa’ya bağlayacak söylediği söz edilen projenin bu yılın sonuna başlayacağı duyurulmuştu.

Türkiye ve Rusya’nın rolü: Tek Jenerasyon, Tek Yol Projesi nedir?

İlk kere 2013 yılında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping‘in Kazakistan ve Endonezya ziyaretlerinde gündeme gelen projenin 2014 yılında ise kara ve deniz yolu güzergahları belirlenirken, global değere sahip olan bu teşebbüs, bilhassa çok kutupluluğa yönelen ve Asya-Pasifik temelli Doğu eksenine geçiş yapan ülkeler arasında giderek daha değerli hale geliyor.

Çin tarafından başlangıçta ‘Tek Nesil Tek Yol’ (One Belt One Road- OBOR) olarak sunulan projedeki ‘kuşak’, İpek Yolu Ekonomik Kuşağı bağlamında Çin’den başlayıp Anadolu’dan geçerek Avrupa’ya uzanan kara ve demiryolu irtibatlarını ve altyapı projelerini, ‘Yol’ ise 21. yüzyıl Deniz İpek Yolu bağlamındaki Güney Çin Denizi’nden başlayıp Akdeniz’e uzanan deniz ticaret yollarını ve limanlarını içermişti.

2016 yılında ise projenin ismi ‘Tek Jenerasyon, Tek Yol’daki ‘tek’ vurgusunun yerine daha kapsayıcı olması gayesiyle ‘Kuşak ve Yol Girişimi’ olarak değiştirildi.
Projenin yaratılmasında çok önemli temel taşlardan biri olan Kadim İpek Yolu, Çin’den başlayarak Orta Asya’dan geçip Anadolu’ya ulaşan; buradan da Avrupa’ya kadar devam eden tarihin en çok önemli ticaret yollarından birisi olarak kabul edilirken, projenin Orta koridoru üzerinde bulunan Türkiye de epeyce stratejik bir pozisyona sahip durumda.

Bu projede yer alan Çin-Moğolistan-Rusya Ekonomik Koridoru da Çin’i Moğolistan üzerinden, bölgedeki enerji arzını sağlayan dev oyuncu olan Rusya’ya bağlayan en kısa yol olarak ön plana çıkıyor.

Dünya Bankası tarafından hazırlanan rapora göre bu proje tamamlandığında, koridor boyunca geçen ulaşım mühletinin yüzde 12 azalması, ticaretin yüzde 2.7 ila yüzde 9.7 arasında artması, katılan ülkelerin gelirlerinin ise yüzde 3.4 oranında yükselmesi öngörülüyor.

3 milyara ulaşan nüfusu ilgilendiren ve kıtalararası seviyede olan bu büyük proje Avrupa ve Asya ülkelerinin yanı sıra; projenin bir ayağı da Afrika’ya ulaşıyor.