Çin lideri Şi’den ‘altın kurala’ uyma çağrısı: Ülkelerin iç meselelerine karşımayın

Barış İçinde Bir Ortada Yaşamanın Beş İlkesi‘nin yayımlanmasının 70. yıldönümü vesilesiyle düzenlenen aktiflikte konuşan Şi, “Karşılıklı hürmet temelini güçlendirmeliyiz. Devletlerarası işbirliğinde her şeyden önce eşitlik, karşılıklı hürmet ve güven için uğraş göstermeliyiz” tabirini kullandı.

Birbirlerinin esaslı çıkar ve dertlerine ve ülkelerin seçtikleri kalkınma yollarına hürmet duyulması gerektiğine işaret eden Çin lideri şunu dedi:

“Tarih ve gerçekler bize tüm ülkelerin barışı muhafaza misyonunu paylaşmaları ve barışçıl kalkınma yolunda birlikte yürümeleri gerektiğini gösteriyor” diyen Şi, “Tüm ülkelerin birbirine bağımlı olduğu günümüzde, bir tek kendi kelamda mutlak ve tek güvenliğin peşinden koşmak mümkün değil” diye ekledi.

‘Uluslararası problemlerde herkes karar verebilmeli’

Dürüstlük ve adalet olmadan güç siyasetinin gelişeceğini ve orman kanununun her yerde geçerli hale geleceğini dile getiren Çin lideri, yeni ortam ve yeni meseleler karşısında Birleşmiş Milletler‘in otoritesi ve merkezi rolünün zayıflamaması, tersine güçlenmesi gerektiğini kaydetti.

Şi’nin görüşüne göre, BM Anlaşması’nda belirtilen hedef ve unsurlar eskimediği gibi, tersine daha da çok önemli hale geldi.

Ekonomik globalleşme çağında uçurumlar kazmak değil köprüler inşa etmek gerektiğini kaydeden Çin Devlet Başkanı, “Demir perdeler oluşturmak değil, işbirliğinin önünü açmak gerekiyor” tabirini kullandı.

Çin’in kapsayıcı ekonomik globalleşmeyi savunmakta, ‘Bir Jenerasyon, Bir Yol’ projesini teşvik etmekte ve global kalkınma teşebbüsünü uygulamakta olduğunu söyleyen Şi, gayelerinin, kalkınmanın sonuçlarını dünyanın dört bir yanındaki insanlarla paylaşmak olduğunu vurguladı.

Acil problemlerin tahlilini Çin’e mahsus yaklaşımla ele almak için efor sarf ettiklerini kaydeden Şi, “Ukrayna krizi, Filistin-İsrail çatışması, Kore Yarımadası, İran, Myanmar ve Afganistan’da yapan bir rol oynuyoruz” diye ekledi.

Barış İçinde Bir Ortada Yaşamanın Beş Unsuru, 1954 yılında Hindistan ve Çin arasında Tibet konusunda imzalanan bir anlaşma. Devrin Çin Başbakanı Çu Enlay’a göre, bu unsurlar egemenliğe ve toprak bütünlüğüne karşılıklı hürmet, karşılıklı saldırmazlık, birbirlerinin iç sıkıntılarına karışmama, eşitlik ve karşılıklı fayda ve barış içinde bir ortada yaşamayı içeriyor.