“Kaçak yollardan ülkemizi terk eden bu insanlar Avrupa’da kayda alınsa Türkiye’ye iade edilmez mi?”
Cumhuriyet halk Partisi (CHP) İçişleri Bakanlığından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve İzmir Milletvekili Murat Bakan, 396 bin geçici müdafaa statüsü altındaki Suriyelinin AB ülkelerine gittiğini açıklayan İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’ya yanıt verdi. Geri Kabul Anlaşması’nın yükümlülüklerini hatırlatan CHP’li Bakan, “Kayıp 396 bin Suriyeli, Avrupa’ya ulaşmış olsaydı, aslında kısa süre içinde geri gönderilmiş olurlardı ve Sayın Yerlikaya’nın bu insanları aramasına gerek kalmazdı. Zira nerede olduklarını ve ne zaman Türkiye’ye varacaklarını AB çoktan bildirmiş olurdu” dedi.
“Kaçak yollardan ülkemizi terk eden bu insanlar Avrupa’da kayda alınsa Türkiye’ye iade edilmez mi? Kayıt altına alınmadılarsa Ali Yerlikaya bunu nasıl tespit etti?” diye soran CHP’li Bakan, Ali Yerlikaya’nın, “adres bildirmeyen 396 bin Suriyelinin Avrupa’ya gittiğini” nasıl tespit ettiklerini açıklaması gerektiğini söyledi. CHP’li Murat Bakan’ın açıklaması şu şekilde:
Yerlikaya, AB ülkelerine “bize geri gönderin” demiş oldu
“Sayın Ali Yerlikaya’yı her gün bir televizyon kanalında izliyor yahut bir gazetede çıkan açıklamalarını okuyoruz. Ve mlesef her yeni güne farklı sayılarla yaptığı farklı açıklamalara hayret ederek başlıyoruz. Geçen gün “rakamlar üzerinden fitne çıkarılmaya çalışıldığını” iddia etmişti. Bu rakamsal karışıklığı yahut kendi tabiriyle “fitneyi” şahsen kendisi yaratıyor. Bize de söylediklerindeki çarpıklığı sorgulamak ve kamuoyuna doğruları anlatmak düşüyor. Sayın Yerlikaya, geçtiğimiz hafta “729 bin Suriyeli beyan ettiği adreste oturmuyor” dedi, şu anda de beyan ettikleri adreste bulamadığı ve adres güncelleme duyurusuna cevap vermeyen 396 bin süreksiz muhafaza statüsü altındaki Suriyelinin AB ülkelerine gittiğini açıklayarak sığınmacılar konusunda adeta farklı bir skandala imza attı. Yani Yerlikaya, AB ülkelerine “bunları bize geri gönderin” demiş oldu.
“Geri Kabul Mutabakatı’yla Türkiye bu göçmenleri geri kabul etmekle yükümlüdür”
Şöyle ki; Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında 2016’da imzalanan Geri Kabul Mutabakatı, Türkiye’den AB ülkelerine yasa dışı yollarla geçen göçmenlerin geri kabul edilmesi sürecini düzenler. Bu anlaşma, hem Türkiye’de bulunan süreksiz muhafaza statüsündeki Suriyelileri hem de diğer sistemsiz göçmenleri kapsar. Mutabakatın Türkiye’ye getirdiği önemli yükümlülükler var. Türkiye bu göçmenleri geri kabul etmekle yükümlü AB üyesi bir ülke, Türkiye üzerinden gelen ve yasa dışı yollarla kendi topraklarına giren bir göçmeni tespit ettiğinde, bu kişiyi Türkiye’ye iade edebilir. İade talebi, göçmenin Türkiye’den geldiğinin kanıtlanması durumunda yapılır. AB üyesi ülke, göçmenin Türkiye’den geldiğini kanıtlayabilirse -ki Ali Yerlikaya en yetkili ağızdan bunu kanıtlamış oldu- Türkiye bu göçmenleri geri kabul etmekle yükümlüdür. Türkiye’de süreksiz muhafaza altında olan Suriyeli göçmenler, şayet yasa dışı yollarla AB ülkelerine giderlerse ve yakalanırlarsa, AB ülkesi bu şahısları Türkiye’ye geri gönderebilir. Bu durumda Türkiye, bu şahısları yeniden kabul etmek zorundadır. Geri kabul edilen göçmenlerin geldikleri ülkeye geri gönderilmeleri, Türkiye’nin göç siyasetleri ve ilgili uluslararası hukuka göre kıymetlendirilir. Şayet göçmenlerin geldikleri ülke inançlı değilse ya da geri gönderilmeleri insani nedenlerle uygun değilse, Türkiye bu şahıslara uluslararası muhafaza sağlamak zorunda kalabilir.
Geri Kabul Anlaşması’nın yükümlülükleri
Göçmen kabulü, düzenlemeler ve işbirliği, finansal destek ve yardım Geri Kabul Muahedesi uyarınca Türkiye’nin göçmen kabulü, düzenlemeler ve işbirliği, finansal destek ve yardım başlıklarında yükümlülükleri vardır. Türkiye, AB ülkelerinden geri kabul ettiği göçmenlerin insani şartlar altında barındırılmasını sağlamak zorundadır. Bu yükümlülük, Türkiye’nin göçmen barınma merkezlerinin kapasitelerinin artırılmasını ve göçmenlere yönelik sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlerin sağlanmasını gerektirebilir. Türkiye, göçmenlerin geri kabul edilmesi konusunda AB ile daima işbirliği içinde olmalıdır. Bu, göçmenlerin kimlik tespiti, güvenlik denetimleri ve geri gönderme süreçlerinin hızlandırılması benzeri hususları kapsar. Türkiye, AB tarafından belirlenen kriterlere ve uluslararası hukuka uygun şekilde hareket etmelidir. Geri Kabul Mutabakatı kapsamında Türkiye’ye, göçmenlerin barındırılması ve muhtaçlıklarının karşılanması için AB tarafından finansal destek sağlanmaktadır. Lakin bu destek, Türkiye’nin yükümlülüklerini tamamen karşılamayabilir, bu nedenle ek maliyetler Türkiye’nin aslında darda olan bütçesi bundan ötürü fakir halkın üzerinde baskı yaratacaktır.
“Kayıp 396 bin Suriyelinin Avrupa’ya gittiğini nasıl tespit ettiniz?”
Geri Kabul Anlaşması’nın dördüncü hususu, direkt üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik geri kabul süreçlerini düzenler. Unsura göre; Türkiye bir üye devletin başvurusu üzerine, talep eden üye devletin ülkesine girme, ülkesinde bulunma ya da ikamet etmeye ilişkin yürürlükte olan şartları sağlamayan ya da artık sağlamayan tüm üçüncü ülke vatandaşlarını ya da vatansız şahısları geri kabul edecektir. “Kişilerin geri kabul müracaatının ibrazı esnasında Türkiye topraklarından, bir üye devletin topraklarına direkt giriş için Türkiye tarafından düzenlenmiş bir vizeye sahip ise, Türkiye tarafından düzenlenmiş bir ikamet müsaadesine sahip ise ya da Türkiye topraklarında kaldıktan ya da transit geçiş yaptıktan sonra Üye Devletlerin ülkesine yasadışı ve direkt giriş yapmış ise” Türkiye, bu şahısları geri kabul etmek zorundadır. Yani, kayıp 396 bin Suriyeli, Avrupa’ya ulaşmış olsaydı, aslında kısa süre içinde geri gönderilmiş olurlardı ve Sayın Yerlikaya’nın bu insanları aramasına gerek kalmazdı. Zira nerede olduklarını ve ne zaman Türkiye’ye varacaklarını AB çoktan bildirmiş olurdu.
Kaçak yollardan ülkemizi terk eden bu insanlar Avrupa’da kayda alınsa Türkiye’ye iade edilmez mi? Kayıt altına alınmadılarsa Ali Yerlikaya bunu nasıl tespit etti? Sayın Yerlikaya, “adres bildirmeyen 396 bin Suriyelinin Avrupa’ya gittiğini” nasıl tespit ettiklerini açıklamalı. Kayıp 396 bin Suriyelinin Avrupa’ya gittiğini nasıl tespit ettiniz? Ve en kıymetlisi de yaptığı bu açıklamayı düzeltmeli. Süleyman Soylu Bakanlık yaptığı devirde boş boğazlığı sebebiyle canlı yayında yapılacak uyuşturucu operasyonu ifşa ederdi. Ali Yerlikaya da popülaritesini artırmak, kendini başarılı göstermek için konuşmaması gereken bahisleri konuşuyor, söylememesi gereken şeyleri söylüyor.”