Boğmacaya karşı koruyucu kalkan; aşı ve “koza stratejisi”

Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Metehan Özen, yenidoğan bebekleri boğmacadan korumak için anne adaylarının doğum öncesi aşılanması, aile bireylerinin de hatırlatma dozlarıyla güçlendirilerek “koza stratejisi” oluşturulmasının hayati kıymet taşıdığını vurguladı.

Boğmaca hastalığı, şiddetli ve inatçı öksürük nöbetleriyle seyreden, bulaşıcı bir teneffüs yolu enfeksiyonu olarak hem çocuklar hem de yetişkinler için ciddiyetini koruyor. Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Metehan Özen, boğmacanın en önemli korunma sisteminin aşı yoluyla kazanılan bağışıklık olduğuna vurgu yaparak, bilhassa yenidoğan bebekler için “koza stratejisi”nin değerine dikkat çekti. İtina, “Gebelik devrinin son ayında yapılan aşılamayla anneden bebeğe plasenta yoluyla antikor geçişi sağlanıyor. Bu sayede, bebeğin kendi aşı takvimine başlayana kadar müdafaa tesirli bir şekilde devam ediyor” dedi.

BirGün’ün aktardığına göre, hastalığa neden olan “Bordetella pertussis” isimli bakterinin sırf insanlarda hastalık oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Özen, enfeksiyonun hasta kişinin öksürük, hapşırık damlacıklarıyla yahut bu damlacıklarla temas sonucu basitçe yayılabildiğini aktardı. Hastalığın ilk iki haftasında soğuk algınlığıyla karışabilecek belirtiler görüldüğünü söyleyen İtina, “Burun akıntısı, tıkanıklık, hapşırma, hafif ateş ve gözlerde sulanma başlangıç semptomlarıdır. Akabinde gelen ağır öksürük nöbetleri, gece sıklıkla artar, kesik kesik ve boğulma hissiyle seyreden inatçı bir tablo oluşturur. Öksürük atakları sırasında hastanın yüz ifadesinde kızarma, morarma benzeri bariz değişiklikler gözlenebilir” sözlerini kullandı.

Boğmaca, bilhassa yaşı küçük çocuklarda daha ağır seyredebilmekte ve en sık görülen komplikasyon zatürre gelişimi olmaktadır. İtina, aşı uygulamalarının yaygınlaşmasıyla boğmaca sıklığında bariz bir azalma yaşandığını hatırlatarak, “1970’li yıllarda 100 binde 21 olan boğmaca insidansı, 2005 yılında 100 binde 0,38’e düşmüştür. Buna karşın hastalığı geçirmek yahut aşılanmış olmak ömür uzunluğu bağışıklık sağlamaz” dedi.

Ülkemizdeki rutin aşı takvimine göre boğmaca aşısının 2, 4, 6, 18 ve 48. aylarda uygulandığını belirten Prof. Dr. Özen, çocukluk çağı aşılamalarının üzerinden 5-10 yıl geçtikten sonra antikor düzeylerinin azalabildiğini ifade etti. Bu durumun ergenler ve yetişkinleri hastalığa açık hale getirdiğini söyleyen İtina, “Ergenlere yapılacak hatırlatma dozları bu nedenle gündemdedir. Ayrıyeten yenidoğanların korunması için ‘Koza Stratejisi’ önerilir. Anne, baba, büyükanne, büyükbaba ve ergenlerin aşılanarak bebek etrafında adeta bir muhafaza ağı oluşturulması, bulaş riskini en aza indirir” diye konuştu.