Barınma masrafları öğrencilerin boyunu aştı; kiralık ev bulmak da zor, eşya alabilmek de

ASYA TEKYAŞAR

Üniversite öğrencilerinin yıllık barınma maliyeti karşılayamayacakları düzeye ulaştı. Devletin verdiği yıllık yaklaşık 15 bin lira kıymetindeki KYK kredisi öğrencilerin masrafının çok altında kaldı. Ulaşım, yemek benzeri muhtaçlıklar göz önünde bulundurulduğunda öğrenciler masrafları karşılayamıyor ve cemaatlere bağlı vakıf yurtlarına başvurmak zorunda kalıyor. Ev tutmak ve özel yurtta uygun kaidelerde kalmak öğrenciler için imkânsız hale geldi.
Konuyla ilgili açıklama yapan CHP Yoksulluk Dayanışma Ofisi Koordinatörü Hacer Foggo, “Belki bundan 3 yıl önce 2-3 bin TL olan ev fiyatları vahim bir şekilde arttı ve bunu en çok yurt bulamayan öğrenciler yaşayacak” dedi.

Özel öğrenci yurtları fahiş fiyatlara ulaştı

Devlet yurtlarının yetersizliği sebebiyle öğrenciler özel yurtlara başvurmak zorunda. İstanbul, Ankara ve İzmir’de dört kişilik odalar aylık yaklaşık 5-7 bin lira, üç kişilik odalar 8-10 bin lira, iki kişilik odalar 10-13 bin lira ve tek kişilik odalar 14-16 bin lira arasında değişiyor. Özel yurtlarda ödemeler çoğunlukla 10 ay taksit şeklinde yapılıyor. Kimi yurtlar öğrencilerden depozito ve peşinat talep ediyor. Özel öğrenci yurtları yıllık 50-160 bin lira arasında değişen fiyatlara tekâbül ediyor. Öğrenciler devletten aldığı aylık 1.250 lira krediyle bu fiyatları karşılayamıyor ve veliler masrafları karşılamakta zorlanıyor.

Odaların fiyatları kişi sayısına, oda şartlarına ve yurtta akşam yemeği verilip verilmediğine göre belirleniyor. Yurtların bir kısmında sabah kahvaltısı ve akşam yemeği hizmeti verilirken birtakım yurtlarda öğrencilerin kendi yemeklerini yapabileceği mutfaklar bulunuyor.

Bazı yurtlarda lavabolar odaların içinde bulunuyor, kimilerinde ise öğrenciler katlardaki ortak lavabo ve banyoları kullanıyor. Çamaşır yıkamak yurtların büyük bir kısmında yıllık fiyata dahil edilmiyor. Öğrenciler yurt taksitlerinin yanı sıra makine başına 15 ile 40 lira arasında değişen çamaşır fiyatı ödüyor.

Öğrenciler uygun fiyata barınabilmek için çok süratli olmalı

Yurt fiyatlarından ötürü öğrenciler daha çok üç ve dört kişilik odaları tercih ediyor ve bu nedenle üç ve dört kişilik odaların kontenjanları çok süratli doluyor. Eylül ayı itibarıyla yurt kontenjanlarının büyük bir kısmı doldu ve öğrenciler 10-16 bin liralık odaları tercih etmek zorunda kalıyor.

Ev kiraları, eşyalar, faturalar, sarfiyatlar öğrencinin uzunluğunu aştı

Öğrenciler özel yurt fiyatları sebebiyle birkaç arkadaşıyla birlikte eve çıkmayı düşünüyor. İstanbul, Ankara ve İzmir benzeri büyük kentlerde ev kiraları aylık 5 bin ile 200 bin arasında değişiyor. Ev kiraları, meskenin bulunduğu kata, ömür şartlarına ve bulunduğu pozisyona göre değişiklik gösteriyor.

Merkezi bir yerde geniş bir ev tutmak isteyen öğrenciler en az 5-10 bin lira ödeyecek. Eve çıkmayı düşünen öğrenciler, kira ve ev masraflarını tek başına karşılayamayacağı gerekçesiyle ev arkadaşı arayışına giriyor.

Öğrenciler ev eşyalarını ikinci el eşya ve spot satan mağazalardan almayı tercih ediyor ya da eşyalarını öğrenciler arasında kurulmuş dayanışma ağlarından sağlıyor. İkinci el eşya satan bir mağazadan ev eşyası (çamaşır makinesi, buzdolabı, fırın, dolap, koltuk, yatak, masa, halı, perde gibi) almanın maliyeti yaklaşık 10 bin lira. 5 bin ile 200 bin lira arasında ev kiralarına mutfak masrafları, faturalar da eklendiğinde konutlarında kalan bir öğrencinin aylık masrafı öğrencilerin karşılayamayacağı boyutta. Bu maliyetleri karşılayamayan öğrenciler barınmak için alternatif yollar deniyor.

Devletin kredisi devletin yurduna gidiyor

Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) Genel Müdürlüğü’nün yurtları yeni periyoda artırımlı fiyatlarıyla başladı. Öğrencilerin bursları ve geri ödemeli kredileri ocak ayında belirlenen şekilde bin 250 lira yatırılıyor.

KYK yurtlarında odalar barınma şartlarına göre ayrılıyor ve Tip 1 fiyatı 345 lira, Tip 2 fiyatı 405 lira, Tip 3 fiyatı 480 lira, Tip 5 fiyatı 510 lira ve Tip 6 fiyatı 570 lira olarak belirlenen fiyatlar 10 ay şeklinde ödeniyor. KYK yurtlarının kontenjanları 950 bin kişilik. İl merkezine uzaklığı ve KYK yurtlarına yerleşememe benzeri durumlar öğrencilerin alternatif olarak özel yurtlara yönelmesine neden oluyor.

“Ev fiyatları müthiş bir şekilde arttı ve bunu en çok yurt bulamayan öğrenciler yaşayacak”

CHP Yoksulluk Dayanışma Ofisi Koordinatörü Hacer Foggo, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada ev kiralarının öğrenciler için imkânsız hale geldiğini söyledi.
Kira fiyatlarından en çok yurt bulamayan öğrencilerin etkileneceğini söyleyen Foggo, “İstanbul’da kiralar dehşetli durumda iki öğrenci yan yana gelse ödeyecek durumları yok zira kira fiyatları iki oda bir salon 15 bin TL’den başlıyor ve bu dediğim fiyatlar nerdeyse kentin çeperindeki fakir diyebileceğimiz mahallerde. Tahminen bundan 3 yıl önce 2-3 bin TL olan ev fiyatları müthiş bir şekilde arttı ve bunu en çok yurt bulamayan öğrenciler yaşayacak” dedi.

“Konuştuğum öğrencilerden çoğu okulu bırakmayı düşünüyor”

Özel üniversitede okuyan öğrencilerle iletişim halinde olduğunu belirten Foggo, özel üniversitelerde okuyan öğrenciler için şunları söyledi: “Devlet üniversitelerinin yanında özel üniversitelerde de yüzde 156 benzeri kayıt fiyatları isteniyor. Yeni kaydolan bir öğrencinin 300 bin TL benzeri bir sayısı ödemesi gerekiyor. Sosyal garantisi olmayan günlük çalışan ailelerin çocukları da bir şekilde oraya gidiyor. Memurların, emeklilerin çocukları da orada. Konuştuğum öğrencilerden çoğu okulu bırakmayı düşünüyor. Bu diğer özel üniversitelerde de durum bu türlü. Bu de gitgide eğitimin ne kadar fakirleştiğini gösteriyor. Bu gençlerin gelecekten umutsuz olmasını da sağlıyor.“

Foggo, OECD’denin açıkladığı meskenlerinde yahut sokakta olan çocukların yüzde 28,7 olduğu oranını hatırlatarak, “Bu fakirleşmenin önümüzdeki periyotta süratli arttığını gösteriyor. Bu gençler meskenlerinde oturacak öfkenin derinleşmesine neden olacak. Yalnızca öğrenciler için değil, bütün varını ağırı çocuklarını okutmak için harcayan aileler için de bir ümitsizlik durumu. Emekli yahut memur bütün yatırımını çocuğu için… Yalnızca eğitim masrafları değil, besine akaryakıta her gün fiyat artışı geliyor. Bu aynı vakitte fakirleşmenin tarifi da değiştirdi” dedi.

Öğrencilerin beslenmelerinin yetersiz olduğunu ve tek tip beslenmeden kaynaklı obezitenin arttığını belirten Foggo, fiyatlardan ötürü öğrencilerin toplumsallaşma ortamlarının ortadan kalktığını ekledi. Foggo, öğrencilerin kültürel etkinliklere gitmesinin maliyetli olduğunu söyleyerek, “Bir konsere gitmek, sinemaya tiyatroya gitmek çok maliyetli. Bu aynı vakitte ömür kalitesini düşüren bir şey” diye konuştu.