Sedat Aral’a göre, Macron başta olmak üzere Avrupa’daki kimi siyasi seçkinler ‘savaş naraları’atıyor ama bu türlü bir yeterlilikleri yok. Avrupa’nın ABD’nin onyıllarca enjekte ettiği liberal siyasetçilerden mustarip olduğunu belirten Aral, Avrupa ülkelerindeki halkların alternatif siyasetçiler bulamadıkları için sokağa çıkmadıkları görüşünde.
ABD’deki Biden idaresinin ‘Ukrayna projesi’, başkanlık seçimleri nedeniyle Amerikan siyasetlerindeki iç kapışmaların da tesiriyle Avrupa kanadının üzerine yıkılırken, Avrupa kanadında tam bir panik havası esiyor. Bilhassa ABD’de yeniden Trump’ın başkan olma mümkünlüğü üzerine kara kara düşünen Avrupalılar, Ukrayna’da savaşı uzatmak için mühimmat alımı peşine düşerken, şahinlerin sözcülüğünü Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron üstlenmiş görünüyor.
Fransa’nın Afrika’dan atılmasıyla darbe yiyen Macron, Ukrayna’ya asker gönderme telaffuzlarını yükseltirken, işi bu bahiste ‘kırmızı çizgileri olmadığını’ söylemeye vardırdı. Tekrar Britanya’nın şahin yönetimi de Rusya’yı ‘stratejik hezimete uğratma’ emeliyle Kiev’e dayanağı esirgemezken, Kraliyet donanması ve hava kuvvetlerindeki ezalar tartışılıyor. Seçilmemiş Rishi Sunak idaresinin bilhassa ekonomi siyasetlerine tenkitler artarken, seçim mümkünlüğü da gündemde.
Avrupa ülkeleri Ukrayna çatışmasının tesirini derinden hissetmeye başlarken, reaksiyonlar şimdilik yalnızca çiftçilerin Avrupa çapındaki hareketleriyle sınırlı kalıyor. Yükselen öfke Gazze çatışmasında siyasi seçkinlerin izledikleri siyasetler üzerinden de ifade ediliyor.
Avrupa’daki durumu Britanya’da yaşayan gazeteci ve belgeselci Sedat Aral ile konuştuk.
‘Halk ABD’nin enjekte ettiği liberal siyasetçilere alternatif bulamıyor’
Sedat Aral’a göre, Avrupalı siyasi seçkinler adeta kendi halklarından diğer bir dünyada yaşıyorlar. Avrupa’da sıradan insanların asıl problemlerinin ekonomi siyasetleri haline geldiğini belirten Aral, halkın tüm meselelere karşın sokakları doldurmamasının ana sebebinin alternatif siyasetçi bulamaması ve güven duymaması olduğu değerlendirmesinde bulundu:
“Avrupa’da halkın en büyük kanılarından birisi, merkez bankalarının faizleri düşürüp düşürmeyeceği. Biliyorsunuz bilhassa mortgage kredileri inanılmaz yükseldi. Herkesin cebini yakıyor. Avrupa halkının bu faizler dışında çok bir şey düşündüğünü zannetmiyorum. Avrupa’yı artık ayırmak gerekiyor. Doğu devletlerine benzemeye başladılar uygunca. Bir halk var, bir de devletin kendisi var. Çekirdekte olan devlet. Amerika’nın Soğuk Savaş döneminde enjekte ettiği liberal siyasetçiler var. Onlar bir kesim, halk başka bir kesim. Siyasetçilerin yaşadığı dünyada biz yaşamıyoruz. Onların telaşlarıyla yaşamıyoruz.
Politikacıların yol açtığı göçmen krizleri, savaşlar vs. halk tarafından çok önemli eleştirilmeye başlandı. Sokağa taşınmıyor ama. Sokağa taşınmamasının en çok önemli sebeplerinin başında, halkın güvenecek siyasetçi bulamaması geliyor. Yani evvelden barış yanlısı Yeşiller vardı, o denli bilirdik. 2003 Irak işgalinde sokaklar doldurulmuştu. Ama apansızın gördük ki Yeşiller aslında savaş çığırtkanıymış. Avrupa halkının çok kemikleşmiş sağcı bölümünü bir kenara bırakalım. Onlarda da değişimler var gerçi. Bilhassa Suriye savaşında belirmeye başlayan siyasetçilerin yanlışları, Rusya-Ukrayna savaşı ile ayyuka çıktı.”
‘Her ülkenin savaşacak gücü vardır ama savaşı sürdürebilmek öbür bir güç ister’
Günümüzde girdiği savaşı sürdürebilecek teknik donanım, üretim, hammadde ve askeri yeterliliğe sahip ülkelerden birinin Rusya olduğunu belirten Aral, Avrupa’nın savaş naraları atmasına karşın bu yeterliliğe sahip olmadığını vurguladı. Türkiye’deki hayat standartlarının düşüklüğüne ve fiyatların absürtlüğüne vurgu yapan Aral, yeniden de Avrupa’nın parlak bir durumda olmadığını dile getirdi. Aral’a göre Avrupalılar Amerikalıların enjekte ettiği politikler ve bürokratları değiştirmezse kıta can çekişecek:
“Birileri Türkiye’yi düzeltse de Türkiye’de yaşasak keşke… Yani Avrupa hiç o denli iç açıcı bir durumda değil. Tüketim Avrupa’sına geçmiş durumda. Sermaye çöküşü başladı. Kapitalizmin kendisi çökmeye başladı. Üretim zati kesilmişti. Parayla, paranın figürasyonuyla oynayarak diğer ülkelerin mallarını sömürüyorlardı. O dönem de geçti. Hindistan mal satmıyor artık. Ve besin durumu sıkıntılı hale gelmeye başladı Avrupa’da. Besin ve enerji fiyatları arttı. Şayet bir savaş dönemi düşünüyorsak, nitekim de 2. Dünya Savaşı öncesine benzemeye başladı. Enerji kaynaklarına erişim zorlaştı. Kendi ürettiği enerji yetmiyor. Çok evvelden savaş açtığı nükleer ve diğer enerji formlarını tekrar gündeme aldılar.
Türkiye ile kıyaslarsak tabii ki Türkiye çok dehşetli durumda. Fiyatlar çok absürt. Bakın kötü ya da iyi demiyorum; absürt diyorum. Ama onun dışında Avrupa’daki problemler, Türkiye’dekinden çok daha esaslı hale gelmeye başladı. Bir defa Amerika’nın sisteme enjekte ettiği bürokratların ve siyasetçilerin değişmemesi halinde, Avrupa can çekişecek. Savaş çıkarak bir güçleri de yok zati. 3. Dünya Savaşı naralarını muhtemelen ABD’ye güvenerek atıyorlar. Rusya bu manada en canlı, en ayakta duran ülkelerden birisi oldu. Akıl almaz bir savaş makinesi haline geldi. Sovyetler çöktükten sonra Batı’dan teknoloji aldı ve savaşı sürdürebilir hale geldi. Her ülkenin savaşacak gücü vardır ama savaşı sürdürebilmek öbür bir güç ister. Mesela Çin’in savaşı sürdürecek gücü yoktur ama Rusya’nın var.”
‘Avrupa’daki sağın ve solun, aslında Pentagon’un sağ ve sol kanadı olduğunu öğrenmiş olduk’
Avrupa’da yerel basın ile ulusal basın arasındaki farka dikkat çeken Aral, liberal siyasi seçkinin halkı umursamadığı görüşünde. Sedat Aral’a göre Avrupa siyasetlerini domine eden sağ ve sol partiler temelinde Pentagon’un ve ABD’nin direktifleri doğrultusunda hareket ediyor:
“Akademi etrafında ve Avrupa’daki yerel yayınlar ile, ulusal yayınlar arasında yüzde 90-95 eşleşmeme durumu var. Yani lokal yayınlar tümüyle savaşa karşı. Bu, halkın nerede durduğunu gösteriyor. Öte yandan ulusal yayın dedikleri şey tümüyle liberal akımın elinde ve bildiğini okuyor hala. Çok fazla takmıyor durumu. Çok fazla benimsemişler bu garabeti. Onun üzerinden gidiyorlar. Avrupa’da asıl yaşanacak açmazlardan birisi şu: Kesinlikle bir savaş olacak. 3. Dünya Savaşı da diyebilirsiniz. Tahminen silahlı ve sıcak bir çatışma bile olmaz. Ama halk hakikaten de siyasetçileri yiyebilir yakında. Kimi ülkelerde siyasetçilerin sokağa çıkma ihtimali kalmayabilir. Sahiden insanlar bıkmaya başladı. O kadar absürt kararlar alıyorlar ki.
Bugün ‘Ukrayna Savaşı’ dendi. Bütün Avrupa sürünüyor. Niçin süründüğünü bile bilmiyor. Neden bu şekilde olduğunu bilmiyor. Bakın İngiltere’de okul, mutfak masrafları arttı. Krediler inanılmaz bir hale geldi. Aslında pandemi felaketinden, kapatmalardan sonra bu savaş yaşandı. Bugün Avrupa toplumu, kapitalizme çok uzun vakittir alışkın bir toplum. Birden kapitalizmin tüm araçlarını ellerinden alıyorlar. Borçlanmaları, kredileri vs. İnsanlar dımdızlak ortada kaldı. Bunu gittikçe Ukrayna Savaşı’na bağlamaya başladılar. İlk başta Rusya’yı suçladılar. Fakat alternatif seslerle birlikte işin arkasında aslında Amerikalı liberallerin, ya da ‘sol’ diyeceğimiz Amerikalı ve Avrupalı siyasetçilerin olduğunu görmeye başladılar. Biz Avrupa’daki sağın ve solun, aslında Pentagon’un sağ ve sol kanadı olduğunu öğrenmiş olduk.”
‘Yakın vakitte Avrupa’da kapalı devre faşizm rejimlerini görmeye başlayacağız’
Batı’nın 1960’tan bu yana sürdürdüğü savaşlar ile global bir yorgunluk yarattığının altını çizen gazeteci Aral’a göre Batı kamuoyunun gözü Suriye, Ukrayna ve Gazze savaşları ile açıldı. Avrupa’nın bugün sıcak çatışmaya girecek kadar morale ve paraya sahip olmadığını değerlendiren Aral, öte yandan Avrupa’da parlamentolara faşist partilerin girebileceğini ve göçmen sıkıntısının ana gündem olmayı sürdüreceğini vurguladı:
“Bakın savaş konusunda İngiltere Personel Partisi’nin açıklamaları, Muhafazakar Parti’den farklı değil. Ya Da niçin İsrail’i destekliyorlar? İngiltere’de halk büyük çoğunlukla Gazze’yi destekliyor halbuki. Filistinlileri destekleyerek kendi hükümetlerinden hesap sormaya çalışıyorlar. Biz 1980’lerden itibaren gazetecilik yaptık. Gazze hareketi, Hamas’ın İsrail’e saldırması vs. tüm bu tertibi konuştuğumuzda, Ukrayna’da nasıl bir pisliğe battıklarını ve üzerini Gazze’nin toprağı ile örtmeye çalıştıklarını gördük. Yakın bir vakitte bir Çin olayı olabilir. Gazze bitince Çin ile bir çatışma havasına girecekler. Çin de uzak duruyor bu sıkıntılardan. Bakalım savaş çıkarmadıkları zaman kendi ülkelerinde ne olacak?
Demek ki 1960’lardan itibaren sisteme entegre edilen liberal hareketler, savaşlarla yaşıyor. Dünya nüfusunu kırdılar. Batı Afrika’dan başlıyorsunuz 1960’larda, Cape Town’da bitiyor. Sonra Doğu Afrika’da. Sonra Ortadoğu’ya geliyor, resmen ülkeleri tarayarak gidiyor. İnanılmaz ölçüde savaş çıkmış 1960’tan itibaren. Ve son ikisi, Batı kamuoyunu hafifçe uyarmaya başladı. Birincisi Suriye idi. Suriye’de Rusya çok büyük puan kazandı Avrupa kamuoyundan. Bunu çökertmeyi Ukrayna ile denediler ama yeniden çökmedi.
Çünkü Ukrayna’da gerçekten Zelenskiy denen bir şarlatan var. Ne derlerse, nasıl emir verirlerse onu yapıyor. Şu Anda emir veren de kalmadı, boşlukta dolaşıyor. Artık adama evraklar, notlar verip ne söyleyeceğini belirtmiyorlar. Ortalıkta dolanıyor. Gürcistan’ın işgali sırasında Sakaşvili kravatını yiyip ülkeden kaçmıştı. Zelenskiy’nin durumu da oraya gelecek. Mlesef çok büyük bir trajediyi, komedi benzeri izliyoruz. Bütün dünyanın huzurunu kaçırdılar. Avrupa, sıcak savaşa gidebilecek sermayeye ve halk niyetine sahip değiller. Halkta da yorgunluk var. Bilhassa göçmen krizlerini savaşlara bağlamaya başladı insanlar. Çok Önemli bir faktör. ‘Herkes kendi yerinde mutlu olsun’ çizgisine gelecek. Yakın vakitte Avrupa’da kapalı devre faşizm rejimlerini görmeye başlayacağız. İl ya da eyalet bazında, parlamentolarda, sistematik faşizm görmeye başlayacağız. Tabii yani umarım savaşa evrilmez.”
‘Avrupa basınında okuduklarımın karşıtından fikir geliştiriyorum’
Avrupa ana akım medyasının birçok palavra ya da yanlış haber yayınladığını belirten Sedat Aral, İtalya dahil birçok Avrupa ülkesinde siyaetin her katmanında ABD takviyeli liberal siyasetçilerin rolüne dikkat çekti:
‘NATO’yu saldırgan bir güç olduğunu şu anda görüyoruz’
Dünyanın giderek liberallerin kendi emellerine göre dizayn ettiği demokrasiden kaçtığını vurgulayan Aral’a göre halklar meritokrasiye yöneliyor. NATO’nun kendi dünya nizamı için agresifleştiğini belirten Aral Avrupa’daki problemlerin kökeninde ABD’nin bölgedeki varlığı olduğu vurguladı