Almanya’da çocuk ve gençler için emeklilik birikim hesabı

Almanya’da Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ve Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) ile Sosyal Demokrat Parti’den (SPD) oluşan koalisyonu dağılma noktasına getirenemeklilik yaşı ve maaş seviyesine yönelik reform paketi meclisten geçmiş, kriz atlatılmıştı. Çarşamba günü ise emeklilik paketinin bir diğer ayağını oluşturan, bireysel emeklilikle ilgili tasarının kabineden onay aldığı açıklandı.

Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve temel çerçevesinde uzlaşı sağlandığı duyurulan yasa tasarısının bir ayağını, çocuk ve gençlerin yaşlılığa hazırlığına yönelik “Erken başlangıç emekliliği” uygulaması oluşturuyor. Yasa tasarısında yetişkinlerin bireysel emekliliğini de teşvik ve yatırım ürünleriyle desteklemeyi öngören bir dizi düzenleme bulunuyor.

Hedefin “bireysel emekliliği yeniden canlandırmak” olduğu belirtilen tasarıya göre, devlet teşviki sistemi değiştiriliyor: Yetişkinlere yönelik bireysel emeklilik için yatırılan her euroya devlet de gelecekte 30 cent katkı desteği sunacak. Bu durum, yılda bin 200 euroya kadar olan ödemeler için geçerli olacak. İlave 600 euroya kadarlık kısımda ise ödenecek her euro başına 20 cent devlet teşviki verilecek. Bu desteklere, çocuklu aileler ile düşük ve orta gelirli kişiler için ek katkı payları eklenmesi de söz konusu. Yapılacak bahsi geçen değişikliklerin hazineye yıllık maliyetinin üç haneli milyonluk rakamlara ulaşması bekleniyor.

Bu arada sistemi daha çok kişi için kolayca erişilebilir kılmak adına, emeklilik ürünüsunan sigortalar veya bankalar, vatandaşların karar verme sürecini kolaylaştıracak “standart bir ürün” bulundurmakla yükümlü kılınacak. Bireysel emeklilik sözleşmesi imzalanması halinde işlem masrafları, yıllık ortalama getirinin yüzde 1,5’i ile sınırlandırılacak.

Standart ürün dışındaki diğer emeklilik ürünlerinde ise daha yüksek risk taşıyan ancak aynı zamanda daha yüksek getiri fırsatı da bulunan ürünler de yer alacak. Genel olarak emeklilik ürünlerinin daha iyi kıyaslanabilir olması ve ürünü sunan banka ya da sigortayı değiştirmenin kolay olması da hedefleniyor.

Çalışma ve Sosyal İşler Bakanı Bärbel Bas (sağda) ve Başbakan Friedrich Merz (solda). Partisinin sol kanadından olan Bas, emeklilik maaşı seviyesinin korunmasındaki ısrarı nedeniyle muhafazakar sağcı ortağı Hristiyan Birlik ile kriz yaşadıFotoğraf: Kay Nietfeld/dpa/picture alliance

Çocuk ve gençlere yönelik birikim hesabı uygulaması

Bakanlar Kurulunda emeklilik paketi kapsamında ilkesel olarak kabul edilen ancak yasa tasarısı hazırlığı sonraya bırakılan, çocuk ve gençlere yönelik “Erken başlangıç emekliliği” de söz konusu. Bu sistemin özünü de ebeveynlerin çocukları için açtığı bir emeklilik birikim hesabına devletin ayda on euro tutarında sağlayacağı katkı oluşturuyor. Uygulama, 2026 yılında altı yaşına girecek çocuklarla başlayacak; diğer yaş grupları ise onları takip edecek. Ebeveynlerin bir hesap açmaması durumunda devlet parayı kendisi yatıracak ve daha sonra 18 yaşına gelen çocuğun emeklilik sözleşmesine devredecek.

Sosyal Demokrat Parti’de (SPD) olan Maliye Bakanlığı, devlet teşvikli bireysel emekliliğin mevcut halinin çok karmaşık olduğunu ve çok az kullanıldığını belirterek reforma gidilmesini gerekli gördüğünü açıklamıştı.

Almanya’da 2002 yılında yürürlüğe giren devlet teşvikli bir bireysel emeklilik modeli bulunuyor. “Riester Emeklilik” diye bilinen bu model devlet desteği ve vergi avantajları sağlasa da, düzenlemenin çok karmaşık ve bürokratik olması sebebiyle tüketici dostu olmadığı ve son yıllarda bu modele ilginin azaldığı açıklanmıştı. Söz konusu model, riskin düşük tutulması prensibine dayalı olduğundan yüksek gelir beklentisi de düşük. Bu modele karar veren tüketici ve tasarruf sahiplerinin, anlaşmayı iptal etmesi halinde ödenen primlerin iadesi emeklilik yaşından önce mümkün değil.

epd,AFP/ETO,BK