Almanya iltica ve vize işlemlerinde yapay zekâya geçiyor

Almanya’da iltica, vize ve oturum başvurularının daha hızlı ve standart bir şekilde işleme alınabilmesi için yapay zekâ (YZ) tabanlı sistemlerin kullanılmasını öngören yasa tasarısı, federal hükümet tarafından kabul edildi. Tasarı, yüksek başvuru sayıları ve kamu kurumlarındaki personel yetersizliği nedeniyle mülteci ve göç idaresinin dijital olarak güçlendirilmesini hedefliyor.

Yeni Yapay Zekâ Göç Yönetimi Yasası, YZ destekli analiz ve değerlendirme sistemlerinin geliştirilmesi ve uygulanması için gerekli veri koruma çerçevesini oluşturuyor. İçişleri Bakanlığı, tasarının amacının mülteci ve göç idaresinde YZ teknolojilerinin hukuka uygun ve veri korumalı kullanımını sağlamak olduğunu açıkladı.

Tasarıya göre, Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF), yerel yabancılar daireleri ve Dışişleri Bakanlığı, başvuru süreçlerinde toplanan verileri YZ modellerini eğitmek, doğrulamak ve test etmek için kullanabilecek. Ayrıca geçmişte tamamlanmış dosyalar, ülke genelinde karar süreçlerini analiz etmek ve işleyişi standartlaştırmak amacıyla taranacak.

Yeni düzenleme, başvurularda şüpheli bilgi tespit edilmesi halinde kamuya açık internet verilerinin otomatik olarak karşılaştırılmasına da izin veriyor. Ancak nihai kararın tamamen insanlar yani memurlar tarafından verileceği, algoritmaların yalnızca “destekleyici araç” olarak kullanılacağı vurgulanıyor.

Tepkiler de var

Tasarı, modernleşme hedefi nedeniyle genel olarak olumlu karşılanırken, içerdiği riskler nedeniyle yoğun eleştirilere de konu oldu.

İltica başvurusunda bulunanlara yardım kuruluşu Pro Asyl ve sosyal yardım ve dayanışma kurumu Arbeiterwohlfahrt (AWO), YZ sistemlerinin hatalı veya önyargılı değerlendirmeler yapabileceği, aşırı yük altındaki memurların bu otomatik önerileri sorgulamadan kabul edebileceği endişesi taşıdıklarını açıkladı.

Kiliseye bağlı yardım kurumu Caritas ise kamuya açık internet verilerinin hatalı veya yanıltıcı olabileceğine dikkat çekti.

Yerel yönetim birlikleri, yabancılar dairelerinin YZ sistemleriyle çalışabilmesi için ek eğitim ve altyapı yatırımı gerektiğini, bunun maliyetinin hesaba katılmadığını vurguladı.

En sert tepki ise AlgorithmWatch adlı sivil toplum kuruluşundan geldi. Kuruluş, tasarının mülteci ve göçmenleri deneysel YZ sistemlerinin deneme alanına dönüştüreceğini savundu. Yasanın ayrımcılığı önleyecek şeffaflık ve güvenlik mekanizmalarından yoksun olduğunu belirtti.

Federal hükümetin onayının ardından tasarı, sonbaharda Federal Meclis ve Eyalet Temsilciler Meclisi’nde onay alması halinde yasalaşacak.

dpa/TY,BK