Alman basını yazdı: Yeşil pasaport, Türkiye-AB vize çıkmazında sessiz uzlaşma mı?

Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki kronik vize sorunu, bu kez yeşil pasaport uygulaması üzerinden yeni bir tartışma başlığına dönüştü. Almanya’nın önde gelen gazetelerinden Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), yayımladığı haberde Türkiye’nin özel pasaport politikasını mercek altına aldı. Gazeteye göre Ankara’nın vizesiz seyahat alanını yeşil pasaport yoluyla genişletmesi, Brüksel açısından siyasi sorumluluğu azaltan örtük bir uzlaşı işlevi görüyor.

FAZ’ın değerlendirmesinde, Avrupa Birliği’nin yeşil pasaport sayısı ve kapsamına ilişkin Türkiye’den daha fazla şeffaflık talep ettiği, ancak konuyu açık bir diplomatik krize dönüştürmekten özellikle kaçındığı vurgulandı. Alman basınına konuşan diplomatik kaynaklar, bu tutumu “Türkiye-AB arasındaki hassas dengeyi koruma çabası” olarak nitelendiriyor.

Habere göre diplomatik çevreler mevcut tabloyu “bilinçli bir muğlaklık” olarak tanımlıyor. Bu çerçevede Ankara, toplumun belirli bir kesiminin seyahat özgürlüğünü genişleterek iç politikada kazanım elde ederken; Brüksel ise 85 milyonluk Türkiye nüfusuna doğrudan vize serbestisi tanımak yerine, görece “düşük riskli” olarak değerlendirilen eğitimli ve çalışan kesimin vizesiz dolaşımına sessiz kalarak vize serbestisi tartışmalarını ertelemiş oluyor.

Haberde, Avrupa Birliği ülkelerinin yeşil pasaportu tanımama yönünde hukuki yetkiye sahip olduğunun altı çizilirken, bugüne kadar hiçbir üye ülkenin bu yönde somut bir adım atmaya cesaret edemediği ifade edildi. FAZ’a göre bu durum, Avrupa tarafı için siyasi açıdan riskli vize serbestisi tartışmalarından uzak durmanın dolaylı bir yöntemi olarak öne çıkıyor.

Gazetenin paylaştığı veriler, yeşil pasaportun son yıllardaki hızlı yayılımını da ortaya koyuyor. Buna göre 2019 yılında yaklaşık 1,2 milyon olan yeşil pasaport sahibi sayısı, yapılan yasal düzenlemelerle birlikte dikkat çekici biçimde arttı. Memurlardan akademisyenlere, avukatlardan ihracatçılara kadar genişleyen bu “ayrıcalıklı” grup, Avrupa Birliği sınırlarını vize prosedürlerine takılmadan geçebiliyor.

FAZ, Avrupa Birliği’nin normal koşullarda vize serbestisi kapsamına alınması beklenen kesimlere Türkiye’nin kendi inisiyatifiyle yeşil pasaport vermesini, Brüksel açısından “resmî bir vize serbestisi krizinden kaçış yolu” olarak gördüğünü aktardı. Bu yaklaşımın, iki taraf arasındaki vize dosyasını askıda tutan temel unsurlardan biri olduğu değerlendirmesi yapıldı.