Adalet Bakanı Tunç: Kira davalarında ara bulucuya başvuru sayısı 169 bin 255’i buldu

İstanbul’da düzenlenen Uzlaştırma Uluslararası Sempozyumu’nda konuşan Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, kira davalarında ara bulucuya müracaat sayısının 169 bin 255’i bulduğunu duyurdu. Bakan’ın aktardığına göre, bu müracaatlardan 87 bin 149’u mutabakatla sonuçlandı, anlaşmama sayısı 62 bin 783 oldu. 

Avrupa Birliği ve Avrupa Kurulu tarafından organize edilen, ‘Alternatif Uyuşmazlık Tahlil Yollarının Geliştirilmesi’ projesi kapsamında düzenlenen ‘Uzlaştırma Uluslararası Sempozyumu’, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un katılımıyla gerçekleştirildi.

Sempozyumun açılış merasimine Bakan Tunç’un yanı sıra Avrupa Kurulu Ankara Program Ofisi Başkanı William Massolin ve Ceza İşleri Genel Müdürü Ali Öztürkmen ile çok sayıda hakim ve savcı katıldı. 2020 yılı Aralık ayında başlayan ve 3 yıl süren programında 9 ay uzatılarak bu günlere gelen proje ile arabuluculuk ve uzlaşma konusunda çok çok önemli sonuçların alındığını söyleyen Tunç, iştirakçilere bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşmasında arabuluculuk ve uzlaşma sayesinde çok sayıda sorunun mahkeme yoluna gidilmeden çözüldüğünü, bu şekilde yargının iş yükünün azaltıldığını ve vatandaşların dostça bir şekilde uyuşmazlığı çözdüklerini vurgulayan Tunç, sayılar vererek iştirakçileri bilgilendirdi.

Türkiye’de 45 Bin 960 arabulucu olduğunu söyleyen Tunç, “Ülkemizde ilk defa 2013 yılında ara buluculuk sistemimize girmişti. İlk olarak ihtiyari ara buluculuk olarak başlamıştı. Sonrasında 2018’den itibaren ilk defa dava kuralı arabuluculuk, mecburî ara buluculuk olarak iş uyuşmazlıklarında mecburî arabuluculuk başladı. Sonrasında ticari uyuşmazlıklarda 2019’dan itibaren başladı. 2020 yılında da tüketici uyuşmazlıklarında mecburî ara buluculuk sistemini başlattık. 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren de ara buluculuğun, zarurî ara buluculuğun kapsamının genişlettik. Bu kapsamda da ilansız icra yoluyla tahliye hariç kira uyuşmazlıklarında, kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklarda paydaşlığın giderilmesinden doğan uyuşmazlıklarda, tarım üretim hizmet kontratlarından doğan uyuşmazlıklarda yine Ticaret Kanunu ve İş Kanunu’ndan kaynaklanan itirazın iptali, menfil tespit ve istibdat davalarında da mecburî arabuluculuğu başlattık. Ve bu kapsamda da mecburilik kapsamında da çok önemli gelişmeleri de sağladık. Bilhassa vatandaşlarımızın mahkemeye gitmeden karşılıklı anlaşarak gerek kirada, gerek diğer mevzularda 1 Eylül’den itibaren başlattığımız uyuşmazlık çeşitlerinde vatandaşlarımızın anlaştığını görmekten de memnuniyet duyuyoruz” tabirlerini kullandı.

“Kira davalarında ara bulucuya müracaat sayısı 169 bin 255’i buldu”

Kira ölçülerindeki artıştan ötürü son vakitlerde artan ev sahibi- kiracı uyuşmazlıklarına dikkat çeken Bakan Tunç, “Bu kapsamda kira davalarında ara bulucuya müracaat sayısı 169 bin 255’i buldu. Bu müracaatlardan 87 bin 149’u mutabakatla sonuçlandı. Anlaşmama sayısı 62 bin 783. Burada şunu ifade etmek lazım, 87 Bin 149 kişinin mutabakatı demek 174 Bin vatandaşımızın adliyeye düşmemesi demek yani yargıya gitmemesi demek. Vatandaşlarımızın bu hususta 87 Bin 149 uyuşmazlık davaya intikal etmeyerek hem yargının iş yükünü azaltmış oluyorlar hem de kendi aralarında dostça bir şekilde bu uyuşmazlığı çözmüş oluyorlar. Bu manada kira uyuşmazlıklarında ara buluculuk sisteminin de muvaffakiyetle yürüdüğünü görmek mümkün” dedi.

“228 bin 322 müracaatın yarısı, zarurî ara buluculuk kapsamında mutabakatla sonuçlanmıştır”

Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarından kaynaklı 45 bin müracaatın yapıldığını söyleyen Tunç, “Burada da anlaşma sayısı 10 Bin 223. Bu da çok çok önemli bir sayı. Bilhassa paydaşlığın giderilmesi, davaları, uzun süren davalar, taraf teşkilinin zor olduğu davalar, yargıda hayli bir zaman alan davalar. Bundan Ötürü 10 Bin 223 davanın, bunların bir kısmı örnekleri de var. 30 yıl, 40 yıl süren arazi uyuşmazlıklarının tarafların bir araya gelerek tahlile kavuştuğunu ve arabuluculukta uzlaşmayla sonuçlandığını, mutabakatla sonuçlandığını görmekten memnuniyet duyuyoruz. Tekrar kat mülkiyeti uyuşmazlıklarından kaynaklı 8 Bin 818 müracaat var, anlaşma 2 Bin 957. Komşuluk hukuku uyuşmazlıklarından kaynaklı 3 Bin 797 müracaat var, anlaşma sayısı Bin 281. Ziraî üretim kontratlarından kaynaklı 530 müracaattan 124’ü de mutabakatla sonuçlanmış. Ve buna az önce bahsettiğim kira uyuşmazlığından kaynaklanan 169 Bin 255 başvuruyu eklersek toplam 228 Bin 322 müracaat zarurî ara buluculuk kapsamında, dava koşulu kapsamında ara buluculuk önüne gelmiş ve bunların da yarıdan fazlası mutabakatla sonuçlanmış” diye konuştu.

“Hukuki güvenlik prensibi tahkim edilmemiş olsaydı bu sayı bu derece yükselmezdi”

11 yıl boyunca arabuluculuk sistemiyle anlaşma ortalamasının yüzde 67 olduğunu söyleyen Bakan Yılmaz Tunç, bu sayının 678 mahkemenin iş gücüne eş değer olduğunu vurguladı. Bakan Tunç, “2007 yılında, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik ile sigortacılık sektöründe de tahkime ilişkin yasal düzenlemeler yaparak, tahkimin alanını genişlettik. 29 Kasım 2014 tarih ve 6570 sayılı Kanunla İstanbul Tahkim Merkezini kurduk. İstanbul Tahkim Merkezine; 2020 yılında 55 müracaat, 2021 yılında 94, 2022 yılında 107 müracaat, 2023 yılında ise 138 müracaat yapılmıştır. Yeniden 2020 yılında tahkime husus toplam uyuşmazlık miktarı 300 milyon Türk Lirası iken, 2023 yılı dava uyuşmazlık miktarı toplamı 15 milyar liraya ulaşmıştı. Tahkim ve arabuluculuğun gelişmesi ülkemizdeki tüzel güvenlik unsurunu de güçlendiren çok önemli konular. Tüzel güvenlik unsurunun daha da tahkim edilmesi ülkemiz açısından önemli, yabancı yatırımcının ülkemize gelmesi açısından önemli. Ülkede ara buluculuk sisteminin, tahkim sisteminin gelişmiş olması, yargının süratli işlemesi bilhassa yabancı yatırımcıyı da ülkemize gelmesini kolaylaştıran çok önemli konular. Bir takım tenkitler olsa da aslında sayılara baktığımız zaman türel güvenlik unsurunun tahkim edilmesi sayesinde ara buluculuğun ve tahkim sisteminin geliştirilmesi sayesinde direkt yabancı sermaye ölçüsünün bugün 262 Milyar doları aştığını görüyoruz. Bu sayı 2002 yılında yalnızca 15 milyardı. 15 milyarken bugün itibariyle 261 milyarın üzerine çıktı. Ülkemizde şayet hukuksal bellilik, türel güvenlik unsuru tahkim edilmemiş olsaydı bu sayı bu derece yükselmezdi. Daha yapacak çok işimiz var” sözlerini kullandı.