Temsilciler Meclisi raporu, FBI’ın Ukrayna istihbarat servisiyle işbirliği yaparak ‘Rus dezenformasyonu’ yaydığı savıyla sansürlettiği sosyal medya hesaplarının, genelde ABD vatandaşları ve kurumlarına ait olduğu, hatta içlerinde ABD Dışişleri Bakanlığı ve Amerikalı gazetecilerin yönettiği sayfalar bulunduğunu ortaya koydu.
Twitter’ı ekimde satın alan Elon Musk’ın Twitter Belgeleri başlığıyla yayımladığı bağımsız gazetecilerin araştırmaları, Federal Soruşturma Ofisi’nin (FBI) Ukrayna istihbaratının talepleri uyarınca sosyal medya hesaplarını sansürlettiği ve ferdî bilgilerini elde ettiğini gözler önüne sererken, ABD Kongresi de devreye girdi.
Kongre’nin alt kanadı Temsilciler Meclisi’nin Yargı Kurulu tarafından hazırlanan rapor, FBI’ın Ukrayna’nın ana istihbarat servisi SBU ile işbirliği yaparak ‘Rus dezenformasyonu’ yaydığı argümanıyla ABD vatandaşlarına ait hesapları engellediğini belgeledi. Bunların içlerinde ABD Dışişleri Bakanlığı ve Amerikalı gazetecilerin yönettiği sayfalar da var.
New House Judiciary report claims FBI worked with Ukrainian agency to remove verified social media accounts https://t.co/Ljz6cWoKik
— CNN (@CNN) July 10, 2023
Kapattırana dek baskı
Meclis Yargı Kurulu’nun raporunda, FBI’ın Kiev’in verdiği sosyal medya hesapları listelerini Meta, Google ve Twitter’a göndermeden önce düzgün şekilde incelemediği belirtildi. Bunun sonucunda iki istihbarat kurumu, –ABD Dışişleri Bakanlığı’nın doğrulanmış bir hesabı ve Amerikalı gazetecilere ait hesaplar dahil- gerçek Amerikan hesaplarını işaretleyip sosyal medya şirketlerinden bunların sansürlenmesi ya da silinmesini talep etti.
Rapor, şubat ayında Meta ve Alphabet’ten mahkeme celbiyle alınan evraklara dayanarak, kimi durumlarda FBI’ın ‘bu hesapların kapatıldığından emin olmak için takipte bulunduğunu’ belirtti.
ABD Dışişleri’nin Rusça hesabı Rusya yanlısı bulunmuş
FBI’ın Meta’ya ilettiği SBU listelerinden birinde, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın resmi Rusça Instagram hesabı şöyle tasvir edildi: “Savaşı teşvik ediyor, Ukrayna’daki olayları yanlış yansıtıyor, uluslararası hukuku ihlal ederek Rusya’nın Ukrayna’daki savaş cürümlerini haklı çıkaran içerik dağıtıyor.”
Sansür listelerinin yalnızca birinde 5165 hesap var
FBI’ın Facebook’a yaptığı bir öbür sansür talebi, 5165 hesaptan oluşan bir liste içeriyordu.
CNN’in raporla ilgili haberinde, Instagram ve Facebook’un sahibi Meta’nın ABD Dışişleri Bakanlığı sayfasının silinmesi talebine uymamış göründüğü aktarıldı.
Twitter’dan ‘ABD’li ve Kanadalı gazeteciler’ ikazı
Rapora göre Twitter’ın kıdemli bir çalışanı, FBI’a “Şirketimize gönderdiğiniz listelerden biri birkaç Amerikalı ve Kanadalı gazetecinin hesabını da içeriyor” diye uyaran e-posta yolladı.
Alphabet şirketine bağlı Google ve YouTube’a da ‘Rusya yanlısı’ olduğu iddia edilen hesapların sansürlenmesi talebiyle gidildi.
Google’ın uzmanı: Sansür talep selinde boğulduk
Raporu yazan Komisyon üyelerine konuşan Google’ın siber güvenlik ekibinin üst seviye bir üyesi, ‘şirketin içeriğin kaldırılmasına yönelik çok çeşitli talep selinin altında boğulduğunu, taleplerin esas olarak Ukrayna hükümeti, diğer Doğu Avrupa hükümetleri, Avrupa Birliği ve Avrupa Komitesi’nden geldiğini’ söyledi.
Rapora göre anayasanın ihlali demek
Meclis Komitesi raporunda, FBI’ın, SBU ile paydaşlığı yoluyla ABD vatandaşlarının ABD Anayasası’nın 1. Değişiklik unsurunun garanti ettiği ifade özgürlüğü haklarını ihlal ettiğine işaret edilirken, ‘zaten Rusya irtibatlı aktörlerin sızdığı’ iddia edilen ulusal güvenliğe potansiyel zarar verdiği ifade edildi.
Zelenskiy bile SBU’ya güvenmezken
Ukrayna istihbaratının sansür taleplerinin gerisindeki nedenlerin şaibeli olduğunu dile getiren raporda, geçen yaz Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in SBU’da yürüttüğü tasfiyenin, teşkilatın başının kovulması ve çalışanlara karşı vatana ihanet suçlamasıyla yüzlerce ceza davası açılmasına yol açtığı hatırlatıldı.
FBI Yöneticisi’ne hesap soracaklar
Rapor, yarın FBI Yöneticisi Christopher Wray’in Meclis Yargı Komisyonu’na ifade vermesi öncesi yayımlandı.
CNN’e konuşan Komisyon’un bir danışmanı, paneldeki Cumhuriyetçi Partili milletvekillerinin, Wray’i, raporun içeriği hakkında sorgulamayı ve FBI’ın ifade özgürlüğüne müdahale ettiği suçlamasında bulunmayı planladıklarını söyledi.