Askeri kaynaklar: F-35 yükseltmesi yazılım sorunlarına takıldı, teslimatlarda sıkıntılar yaşanıyor

ABD’li savunma devi Lockheed Martin tarafından üretilen F-35 uçakları, yazılım sıkıntıları nedeniyle modernizasyonda birçok sıkıntı çekerken Pentagon’un ‘utanç verici’ teslimat aksaklıklarını düzenlemeye çalıştığı bildirildi.

Kaynakların belirttiğine göre, ABD Savunma Bakanlığı şimdi Tech Refresh 3 (TR-3) yazılımının ‘güncel olmayan versiyonlarını’ en yeni F-35’lere yüklemeyi düşünüyor. Aksi takdirde teslimatlarda büyük gecikme yaşanacağı beklenirken, birtakım F-35’lerin düşük düzey yazılımla yönetim ettirildiği de belirtiliyor. Technology Refresh 3, F-35’ler için bir dizi donanım ve yazılım yükseltmesini temsil ediyor. Bilhassa, geliştirilmiş işlem gücü ve bilgisayar belleğinden daha iyi ekranlara kadar her şeyi sunuyor.

Basında yer alan haberlere göre modernizasyon, savaş uçağının daha büyük bir uzun menzilli hassas silah yükü taşımasına izin verirken, elektronik harp yeteneklerini de artıracak. Bununla birlikte, göz alıcı başlıkların arkasında, geliştirme problemlerinin programı geciktirdiği de bahsediliyor. Başlangıçta Lockheed firması, TR-3 ile modernize edilmiş F-35 teslimatlarının yılın sonuna kadar sonuna kadar gerçekleştirileceğini söyleyerek övünüyordu. Şu Anda ise sıkıntılar nedeniyle bu tahmin 2024 yılının Haziran’a çekilmiş durumda.

TR-3 donanımına sahip ilk jetler Temmuz ayı sonunda üretim çizgisinden çıktı, fakat yazılım meseleleri nedeniyle savaş uçakları denetim yahut ‘kabul’ uçuşlarını gerçekleştiremedi. Bunun üzerine Pentagon teslimatları durdurdu.

Açıklamada ise, “JPO ve Lockheed Martin, ABD servisleri ve uluslararası müşterilerle birlikte, operasyonel olarak kabul edilebilir uçaklar teslim etmek için potansiyel seçenekler üzerinde çalışmaktadır ve büyük olasılıkla tüm ihtiyaçları karşılamak için bir alt yetenek kümesi için gelecekteki yazılım düşüşlerini gerektirecektir” denildi. Açıklamada, F-35’lerin TR-3 yazılımının ‘geçici’ bir formuyla teslim edilmesine ilişkin kararın, uluslararası müşteriler de dahil olmak üzere şimdi katılaşmadığı belirtildi.

Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve Deniz Piyadeleri tarafından farklı varyantlarda kullanılan F-35 savaş uçağının tespit önleyici gizlilik teknolojisiyle donatıldığı biliniyor. F-35’ler NATO üyesi ülkelerin yanı sıra İsrail, Japonya, Güney Kore ve Avustralya tarafından kullanılıyor ve diğer ülkeler de jetleri satın almak için mutabakatlar imzalıyor.

Bununla birlikte, F-35 programı başlangıcından itibaren çeşitli büyük aksaklıklarla karşılaşıldı. F-35 yalnızca maliyetli (uçak başına iddiası 70-90 milyon dolar) olmakla kalmayıp aynı vakitte hata ve çarpışma eğilimli olmasıyla da kötü bir üne sahip.

ABD Hükümeti Sorumluluk Ofisi (GAO) tarafından Eylül ayında yayınlanan bir rapor, operasyonel olması gereken F-35 Müşterek Trruz Uçaklarının neredeyse yarısının ‘uçma kabiliyetine sahip olmadığını‘ ve bu uçakları ‘operasyonel halde tutmanın’ 1.3 trilyon dolara mal olacağını ortaya koyduğu aktarılıyor.