Ankara, Filistin-İsrail gerginliğinin tarafları için garantörlük formülü teklifini ortaya attı. Aynı vakitte Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’a göre bilhassa Filistin tarafına garantör olacak ülkelerin Orta Doğu’ya ait olması gerekiyor.
Bakan Fidan’a göre Türkiye, barış muahedesine varılması halinde Filistin’e garantör ülke olarak hareket etmeye hazır. Peki Ankara’nın bu teklifi uygulanabilir mi?
Sputnik’e konuşan Rusya Uluslararası İlişkiler Kurulu uzmanı siyaset bilimci Kirill Semenov, Türkiye’nin garantörlük formülü teklifinin fizibilitesini pahalandırmak için öncelikle taraflara sağlanan garantilerin sağlanmasına yönelik sistemlerin açıklığa kavuşturulması gerektiğine inanıyor.
Semenov, teklifle ilgili değerlendirmesinde, “Filistin-İsrail’i tansiyonundaki taraflar için Türkiye’nin ‘garantörlük sistemi oluşturma’ istikametindeki teklifinin gerçekte ne ölçüde uygulanabilir olduğunu söylemek zor. Zira şimdi aynı güvenlik garantilerinin sağlanmasına yönelik sistemler tam olarak belli değil” diye konuştu.
Her halükarda İsrail’in Filistin sıkıntısını çözebilecek askeri sistemlere sahip olduğunu hatırlatan uzman, “Filistin’in potansiyel garantörleri şayet Türkiye ve diğer Ortadoğu devletleri ise, İsrail’in barış muahedesi kararlarını ihlal etmesi halinde Filistin’e askeri destek sağlama imkânına sahip olacaklar mı? Bence asıl soru bu” tabirlerini kullandı.
Uzman, Türkiye’nin önerdiği garantörlük sisteminin lakin bu sistemin caydırıcı ögelerle desteklenmesi halinde tesirli olabileceğine inanırken, sözlerini şu şekilde sonlandırdı:
“Eğer oluşturulan garantörlük formülü, kimilerinin Filistin-İsrail mutabakatının garantörü olduğunu, başkalarının ise olmadığını belirten sıradan bir beyanname ise, o zaman bu türlü bir teşebbüsün istikrarsızlığı ortadadır. Basitçe söylemek gerekirse, şayet Filistin’e yanlızca kelamda güvenlik garantileri verilirse hiçbir yere varılamaz. Fakat garantör ülkeler oraya asker gönderir ve güvenlik garantileri ile ilgili sorumluluklarını askeri varlıklarıyla desteklerse, böylelikle Filistinlilerin İsrail’den gelecek yeni akınlara ve aslında İsraillilerin çatışmanın yeni bir tırmanışına karşı korunmasını garanti ederlerse, o zaman bu türlü bir formül elbet etkili olacaktır.”