Çin lideri, ŞİÖ zirvesinde konuştu: Yeni Soğuk Savaş ve blok çatışması kışkırtmalarına karşı koyalım

Hindistan’ın evsahipliğinde videokonferans yoluyla düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü’nün (ŞİÖ) 23. liderler zirvesinde, İran’ın ŞİÖ üyesi olduğu resmen açıklandı.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, zirvede şu mesajları verdi:

* Dışarıdan yeni bir Soğuk Savaş ve bölgemizde blok çatışmasını kışkırtma teşebbüslerine karşı uyanık kalmalıyız.

* ŞİÖ üyesi devletlerin bulunduğu bölgede renkli ihtilaller düzenleme teşebbüslerine de karşı çıkmak gerekiyor.

* Bölgesel barışı müdafaa ve ortak güvenliği sağlamaya yönelik gayret gösterelim. Uzun vadeli bölgesel barış ve istikrarı sağlamak bizim ortak sorumluluğumuz.

* Rekabet yerine işbirliğine ve birbirinin temel çıkarlarına hürmete ihtiyaç var.

‘Korumacılık karşıtıyız’

* Çin, ekonomik globalleşmenin doğru yönünde ısrar edecek, korumacılığa, endüstriyel-tedarik zincirlerinin ayrıştırılması ya da bozulmasına, tek taraflı yaptırımlara ve ulusal güvenlik kavramlarının genişletilmesine karşı çıkacak.

‘Uluslararası problemlere siyasi tahlil teşvikçisiyiz’

* Çin, sağlam bir bölgesel güvenlik bariyeri oluşturup acil uluslararası ve bölgesel meselelere siyasi tahlilleri teşvik etmeye devam edecek. Karşılıklı fayda sağlayan işbirliğinden daha büyük bir pasta yapmaya çalışacak.

* Çin, dünyaya yeni fırsatlar sunmaya hazır.

* ŞİÖ, hegemonyacılığa ve güç siyasetine direnmeli.

‘Dedolarizasyona ivme kazandıralım’

* ŞİÖ içinde ulusal para üniteleri cinsinden süreçler ve muahedeleri artırmamız lazım.

Kuşak ve Yol Teşebbüsü’nün gayeleri doğrultusunda

* Kuşak ve Yol Teşebbüsü ile çeşitli ülkelerin kalkınma stratejileri arasındaki sinerjiyi teşvik etmek, ticaret ve yatırımın özgürleştirilmesini ve kolaylaştırılmasını teşvik etmek, liman altyapısı ve bölgesel uluslararası lojistik koridorlarının inşasını hızlandırmak ve bölgesel endüstriyel-tedarik zincirlerinin istikrarını ve düzgünlüğünü sağlamak için uğraş sarf edilmeli.

Modi’den İran ve Belarus’a selam

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, konuşmasında, İran’ın ŞİÖ’ye iştiraki ve Belarus’un ŞİÖ üyesi olma niyet muhtırasını imzalamasından memnuniyetini vurguladı:

* İran’ın ŞİÖ ailesine tam üye olarak katıldığını söylemekten memnuniyet duyuyorum. Bu hususta İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve İran halkına en iyi dileklerimi iletiyorum.

* Belarus’un ŞİÖ’ye üyeliği için niyet muhtırasının imzalanmasını da memnuniyetle karşılıyorum.

‘Avrasya’nın barış-refah platformu’

* ŞİÖ, son 20 yılda tüm Avrasya bölgesinde barış, refah ve kalkınma için çok önemli bir platform olarak ortaya çıktı.

* ŞİÖ’yü geniş bir etraftan fazla geniş bir aile olarak görüyoruz. ŞİÖ Dönem Başkanı olarak Hindistan, çok taraflı işbirliğimizi yeni doruklara taşımak için uğraş sarf etmektedir.

* Hindistan’ın bu bölgeyle binlerce yıllık kültürel ve halklar arası bağları, ortak mirasımızın canlı bir ispatıdır.

Hindistan’ın katkısı

* Güvenlik, ekonomik kalkınma, temas, birlik, egemenlik ile toprak bütünlüğüne hürmet ve çevre muhafaza, Hindistan’ın ŞİÖ vizyonunun temel direkleridir.

* Hindistan, ŞİÖ’de 5 işbirliği ayağı oluşturdu: Startup ve inovasyon, klasik tıp, gençliğin güçlendirilmesi, dijital katılım ve paylaşılan Budist mirası.

* ŞİÖ ülkelerinden gençlerin yeteneklerinden yararlanmak için Genç Bilim İnsanları Meclisi, Yazarlar Meclisi, Startup Forum ve Gençlik Konseyi organize edildi.

Pakistan’la ilgili sitem

* Bölgesel ve global barış için bir tehdit oluşturan terörle mücadele etmemiz gerekecek.

* (Pakistan’a atıfla) Kimi ülkeler sınır ötesi terörü siyasetlerinin bir aracı olarak kullanıyor ve teröristlere sığınak sağlıyor. ŞİÖ, bu ülkeleri kınamaktan çekinmemeli.

* Bu türlü önemli bir mevzuda ikili standarda yer olmamalı. Terörün finansmanına karşı işbirliğini de artırmalıyız. Ülkelerimizde gençliğin radikalleşmesini durdurmak için daha fazla adım atmalıyız. Radikalleşme konusunda yayımlanan ortak açıklama, ortak taahhüdümüzün ispatıdır.

Çin’in pozisyonu

Hindistan ile temel çatışma kaynağı Keşmir’i her yolu kullanarak Pakistan ile birleştirmeyi amaçlayan ve Hindistan’daki bir dizi terör saldırısından sorumlu tutulan cihatçı örgüt Leşker-i Tayyibe’den Sacit Mir’in ‘küresel terörist’ ilan edilmesine yönelik Hindistan ile ABD’nin BM Güvenlik Kurulu’na sunduğu tasarı, Çin tarafından reddedilmişti. Zaman zaman Hindistan’la sıcak sınır çatışmaları yaşayan Çin’in bilhassa Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Pakistan’la ekonomik açıdan sıkı bağları bulunuyor.

Modi, ABD’nin çekilmesiyle 15 Ağustos 2021’de Taliban’ın denetimine geçen Afganistan’la ilgili de şu mesajları verdi:

*Afganistan’daki durum bölgenin güvenliğini direkt etkiledi…Afgan halkının refahı için el birliğiyle çalışmamız gerekecek. Afgan vatandaşlarına insani yardım, seçilmiş ve kapsayıcı hükümet, uyuşturucu kaçakçılığı ve terörizmle mücadele, bayanların, çocukların ve azınlıkların haklarının garanti altına alınması: Bunların hepsi ortak önceliklerimiz… Afgan topraklarının komşu ülkelerde istikrarsızlığı yaymak ya da aşırılık yanlısı ideolojileri teşvik etmek için kullanılmaması önemli.

Çin Halk Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu, Kırgızistan, Tacikistan, Kazakistan, Özbekistan, Hindistan, Pakistan’ın üye olduğu ŞİÖ’ye bu zirve vesilesiyle İran 9. üye olarak katıldı.