Prof. Dr. Ahmet Ercan: ‘Eğer depremin büyüklüğü 0,2 daha büyük olsaydı yıkım gelebilirdi’

İstanbul’daki 6,2 büyüklüğündeki sarsıntıya ilişkin Radyo Sputnik’e konuk olan Prof. Dr. Ahmet Ercan, “Eğer sarsıntı 0,2 daha büyük şiddette olsaydı yıkım gelebilirdi” dedi.

Prof. Dr. Ahmet Ercan: ‘Eğer depremin büyüklüğü 0,2 daha büyük olsaydı yıkım gelebilirdi’
Gündem Manşet
Yayınlama: 23.04.2025
12
A+
A-

İstanbul, bugün öğlen stlerinde Silivri açıklarında meydana gelen zelzelelerle sarsıldı. Sarsıntı, İstanbul’un yanı sıra çevre vilayetlerde de hissedildi. Zelzele, yaklaşık 10 saniye sürdü. İstanbul, st 12.49’da 6.2 büyüklüğünde zelzele meydana gelen ikinci bir şiddetli sarsıntıyla sarsıldı. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgiye göre, merkez üssü Marmara Denizi, İstanbul’un Silivri ilçesi olan 6.2 büyüklüğünde sarsıntı kaydedildi. İstanbul’un yanı sıra çevre vilayetlerde de hissedilen sarsıntının yerin 6.92 kilometre derinliğinde meydana geldiği belli oldu. Artçı sarsıntıların de sürdüğü bildirildi.

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi:

“Marmara Denizi içinde bugün st 12.49’da 6.2 büyüklüğünde bir sarsıntı meydana geldi. Yerin yaklaşık 7 km derinliğindeki zelzele toplam 13 saniye sürdü. Silivri açıklarına 24 km uzaklıkta olan zelzele başta İstanbul olmak üzere civar vilayetlerde de hissedildi. St 15.12’ye kadar en büyüğü 5.9 olan 51 artçı zelzele kaydedildi.”

İstanbul Valiliğinden ise panik nedeniyle yüksekten atlayan 151 kişinin yaralandığını ve tedavilerinin hastanelerde sürdüğünü ifade etti.

‘ARTÇI SARSINTILAR 5 BÜYÜKLÜĞÜNE KADAR SÜREBİLİR’

Kocaeli Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Oruç, Radyo Sputnik’te yayınlanan Sarsıntı Özel programında İstanbul’da meydana gelen zelzeleye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Oruç, artçı sarsıntıların süreceğini ve bölgede daha büyük zelzelelerin yaşanabileceği ikazında bulundu.

İstanbul açıklarında meydana gelen sarsıntının akabinde açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Bülent Oruç, sarsıntının 5.9 ile 6,0 arasında ölçüldüğünü ifade ederek, “Bu büyüklükteki sarsıntılar ‘güçlü deprem’ olarak tanımlanır. Yıkıcılık düzeyi ise 6.9’dan sonra başlar” dedi.

Depremin Orta Marmara Fayı üzerinde meydana geldiğini ifade eden Oruç, “Silivri açıklarında daha önce de benzer büyüklükte zelzeleler yaşanmıştı. O bölge önemli manada deformasyona uğruyor. Bu artçıların 5 büyüklüğüne kadar sürebileceğini öngörüyoruz” açıklamasında bulundu.

Toplumun sarsıntı ve afetlere karşı hâlâ gereğince hazırlıklı olmadığını belirten Oruç, İstanbul özelinde karar vericilerin net adımlar atmaması nedeniyle halkın panik yaşamasının doğal olduğunu söyledi. “Evlerinize dönün demek şimdi doğru olmaz. Toplanma alanlarında kalmak ve artçıların geçmesini beklemek daha sağlıklı olur” dedi.

Oruç, zelzelenin akabinde gerilme transferi ihtimaline dikkat çekerek Marmara Denizi içerisindeki Adalar ve Ganos kollarına yük transferi olabileceğini belirtti:

“1894’teki İstanbul sarsıntısı de Adalar koluna yakın bir bölgede olmuştu. Bu kol, 130 yıldır suskunluğunu koruyor. 17 Ağustos zelzelesinin de batıya gerilme transferi yaptığını biliyoruz. Bugünkü sarsıntıyla birlikte bu kolda risk daha da artmış olabilir. Bu nedenle daha büyük bir sarsıntıya her an hazır olmalıyız.”

Oruç, yapı güvenliğinin artırılmasına yönelik daha süratli adımlar atılması gerektiğini vurgulayarak, “Deprem dirençli yapılar inşa edemeyen bir ülke olarak buna benzer ihtarları dikkate almalıyız. Maraş sarsıntısının akabinde bir şuur oluştu ama hâlâ kâfi değil. İstanbul’daki yapıların risk tahlillerinin yapılması şart” dedi.

Kentsel dönüşümde devlet-vatandaş iş birliğinin kıymetine de dikkat çeken Oruç, sürecin mahkemelere taşınarak uzatılmaması gerektiğini belirtti:

“Eğer riskli yapılar varsa bir an önce yıkılmalı. Devlet inançlı ömür alanları kuracaktır. Bu noktada vatandaş da devletine yardımcı olmalı. Zira husus direkt can güvenliğiyle ilgili.”

‘EĞER ZELZELENİN BÜYÜKLÜĞÜ 0,2 DAHA BÜYÜK OLSAYDI YIKIM GELEBİLİRDİ’

Deprem sonrası başta İstanbul, Kocaeli ve Sakarya olmak üzere, Marmara Bölgesi’nde yaşayan insanlar “Daha büyük bir zelzele gelecek mi?” sorusunu sosyal medya platformlarında dile getirdi. Türk vatandaşlarının kaygıları, basının ve uzmanların da ana gündem konusu oldu.

Konuya ilişkin Radyo Sputnik’e konuşan sarsıntı uzmanı ve jeoloji yüksek mühendisi Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, şunları söyledi:

“Biz, Kuzey Marmara’da iki zelzele bekliyoruz. Bunlardan bir tanesi İstanbul kolunda 6,4 ile 6,7 büyüklüğünde. Bunun patlama yeri Büyükçekmece’nin açığında olacak. Trakya kolundaki patlamanın da Silivri’de olacağını bildirmiştik. Bu aslında tam isabet oluyor. Sarsıntı, tam beklediğimiz yerde oldu. Sarsıntının derinliği için 7 ile 12 kilometre arasında olur demiştik. Gözlemevleri bu aralıkta veriyor, zaman içinde doğrulanacaktır. Sarsıntının büyüklüğünü de birtakım rasathaneler 5,9, birtakım rasathaneler ise 6,2 olarak veriyor. İlk gün bu türlü farklı sonuçlar çıkabilir ama kısa sürede doğrulanacaktır. Tabii orta büyüklükte bir sarsıntı oldu ve İstanbul’dan İzmir’e her yeri sarstı. Pekala bu beklediğimiz sarsıntı mi? Hayır, değil. Beklenen zelzele 7 ile 7,2 büyüklüğünde bir zelzele. Yaşamış olduğumuz sarsıntının yaklaşık sekiz katıyla karşılaşacağız. Bu zelzele 17 saniye sürdü. Ana sarsıntı geldiğinde 35-40 saniye sürecek. Sarsıntı müddeti arttıkça yıkımın boyutu da artar. Bugünkü zelzele, beklenen büyük zelzelenin nerede olacağını gösterdi. Aynı vakitte Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın sağ atılımlı olarak kırılacağını da belirtti. İstanbul’da zelzelenin yıkım eşik kıymeti 6,4’tür. Yani bugünkü zelzele 0,2 daha büyük olsaydı, çok büyük bir yıkımdan bahsediyor olacaktık. Bu 0,2 fark bizi kurtardı. Bunun gerisinden çabucak büyük bir zelzele gelir mi? Bunu yanıtlamak son derece zor. 56 yıllık bir sarsıntı bilimciyim ve bu zelzelenin bir ara sarsıntı olduğu kanısındayım. Çabucak gerisinden 7 şiddetinde bir sarsıntı için erken olduğu kanısındayım. Ama bu benim şahsi fikrimdir zira zelzele, kesin bir bilim değildir. Sarsıntı biliminde kesin konuşamayız.”

‘REZONANSA GELİRSE YAPILAR YIKILIR’

Rezonans kavramını açıklayan Prof. Dr. Ahmet Ercan, şunları kaydetti:

“Ben de aynı şekilde herkes benzeri sarsıntısı yaşadım ama dışarıya çıkmadım. Rezonansa gelirse yapılar yıkılır. Rezonansa gelmesi ne demek? Aşırı çalkalanması demek. Aşırı çalkalanma yerden geçen sarsıntı dalgalarıyla yapının sanımınım örtüşmesinden kaynaklanır. Bu evvelce de ölçülebiliyor. Bunun için jeofizik mühendislerine başvuruyorsunuz ve bir buçuk st içinde ölçürebiliyor. Bundan Ötürü zelzelede yapınız yıkılır mı yıkılmaz mı mevzuyu elde edebiliyorsunuz. Ama bunu başvuran kaç kişi var? Bence çok fazla yok. Yalnızca şuur seviyesi yüksek olanlar yapıyor. Sıhhatimiz için check-up yaptırıyoruz. Seyahat çıkmadan önce otomobile baktırıyoruz. Fakat kimse sevdikleriyle oturduğu yapıya baktırmıyor.”

Herkesin yapılarına baktırması tavsiyesinde bulunan Prof. Dr. Ercan, şu sözleri kullandı:

“Rezonans, önerebileceğim bir mevzudur. Herkes yapılarına bir baktırsın. Kolon-kiriş temaslarında bir çatlak kırık varsa o yapıya girmesinler bugün. Hem kontaklarına hem düğüm noktalarına hem de gövdelerinde bir çatlak falan varsa bunu asla azımsamasınlar. Bunları bir inşt merkezine göstersinler ve daha sonra gereğini yapsınlar ve o eve girmesinler. Şu anda yapacakları hızlı durum bu. Artçı zelzeleler en az bir hafta daha sürecektir. Gerisinden 5 ve 10’da 2’ye varan artçı sarsıntıları göreceğiz. Yeniden korkacak insanlar. Şayet sağlam yerde, sağlam konutlarında oturuyorsanız yani inançlı bir yapıda oturuyorsanız meskeninizde oturmaya devam edebilirsiniz. Ama inançsız bir yerde, inançsız bir yapıda oturuyorsanız o zaman evi sağlam olan bir dostunuzun evinde geçirin vakti diyorum.”

‘PANİK ANINDA NEFES DENETİMİ ÖNEMLİ’

’Psikiyatrist Prof. Dr. Işıl Göğcegöz, Radyo Sputnik’te yayınlanan Sarsıntı Özel programında, “Deprem sonrası ruhsal reaksiyonlar nasıl yönetilmeli?” sorusuna cevap Verdi:

“Şu anda yaşadığımız, içinde bulunduğumuz bu zelzele olağandışı bir durum. Olağandışı durumlara verdiğimiz aslında olağandışı reaksiyonlar olağan kabul edilmeli. Öncelikle bu durumu çok sakin bir şekilde zati karşılayabilmemiz çok mümkün değil. Zira herkes için çok tedirginlik verici, anksiyeteyi artırıcı bir durum. Bundan Ötürü da anksiyetelerin olmasını Artçı sarsıntılar devam ediyor. Ruhsal olarak da etkileyeceği hastalar var mıdır ve bir şekilde kendilerini nasıl teskin etmeleri gerekiyor, güvenlik tedbirleri kesinlikle alıyor olmaları gerekir. Yapılabilecek olan şeyler, bunlarla bağlantılı kesinlikle bir kendileriyle bağlantılı check etmeleri gereken ayrıntılar var. Bunun dışında bu anksiyeti çok daha farklı yaşayabilecek birtakım hasta grupları var. Mesela anksiyete bozuklukları yahut herhangi bir psikiyatrik hastalığı olan bireylerde bu durum biraz daha farklı gelişebilir. Bu şahıslar bilhassa tedavi sürecinde bulundukları doktorla yahut o tedavi sürecinin uzmanlarıyla iletişim kurmaları, bu noktada yaşadıkları alevlenmeler yahut meşakkatler varsa kesinlikle o destek noktalarının harekete geçirilmelerini önerebilirim. Kendimize göre alabileceğimiz tedbirler olabilir. Mesela nefes antrenmanları.”

Oksijen istikrarının değerine dikkat çeken Prof. Dr. Göğcegöz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Anksiyete durumunda biz süratli hızlı nefes aldığımız için kanımızdaki oksijen ve karbondioksit istikrarını etkiliyor. Ve bu istikrarın etkilenmesi, bilhassa karbondioksit düzeyinin düşük, oksijen seviyesini yükselmesi tasayı çok daha dertli bir şekilde yaşamamıza neden oluyor. Bu durum nelere neden olabiliyor? Mesela çıldırma korkusu, delirme korkusu yahut ağır göğsümüze baskı hissine neden olabiliyor. Bu durumda bizim yapmamız gereken aslında oksijen ölçüsünü biraz düşürüp karbondioksite artıracak şekilde nefes alabilmek. Bunu nasıl yapıyoruz? Ekseriyetle bir seferde nefes alıp üç defada vermek. Ya da iki kezde, üç defada nefes alıp bunu iki katı sürede vermek ve nefes alırken de kesinlikle karnımızı şişirecek seviyede diyafram nefesi deriz. Karnımızı şişirecek seviyede nefes alıp bunu daha yavaş bir şekilde verebilmek önerilebilecek en hoş, en kolay tedbir olabilir.”

, , , ,
Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.