Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, G20 ülkelerine daha adil ve eşit bir global yönetim sisteminin oluşturulabilmesi davetinde bulundu.
Çin lideri, Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde düzenlenen 19. G20 Liderler Tepesi’nde global yönetim kurumlarının ıslahatının tartışıldığı oturumda konuştu.
G20 ülkelerinin ekonomi, finans, ticaret, teknoloji, çevre ve güvenlik alanlarında global idarenin güzelleştirilmesine öncülük etmesi daveti yapan Şi, gelişmekte olan ülkelerin haklarının tanındığı ve kurumlarda daha fazla temsil edildiği daha adil ve eşit bir global yönetim sisteminin oluşturulması gerektiğini vurguladı.
İşbirliği, istikrar, açıklık ve inovasyon vurgusu
Şi, G20’nin, işbirliği, istikrar, açıklık ve inovasyonla karakterize olan bir dünya iktisadını oluşturabilmesi için gerekli kaidelere da konuşmasında yer verdi.
Devlet Başkanı Şi Cinping, işbirliğiyle karakterize olan bir dünya iktisadının inşası için global ekonomi idaresini güzelleştirmesi, açık, kapsayıcı ve ayrımcı olmayan bir uluslararası ekonomik işbirliği ortamını ortaya çıkartması gerektiğini belirtti. G20’nin istikrarla karakterize olan bir dünya iktisadını inşası için de global finans idaresini güzelleştirmesi gerektiğini ifade eden Şi, gelişmekte olan ülkelerin global finans kurumlarındaki sesinin ve temsilinin artırılması, bu bağlamda Dünya Bankasının pay hissesini gözden geçirmesi ve Uluslararası Para Fonunun (IMF) kota paylaşımı düzenlemesini hayata geçirmesi gerektiğine işaret etti.
Şi, G20’nin açıklık ile karakterize olan bir dünya iktisadını inşası için global ticaret idaresini güzelleştirmesi gerektiğine dikkati çekerek, Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) reforme edilmesi, ekonomik problemlerin politikleştirilmesine son verilmesi, global piyasanın bütünlüğünü kaybetmesini önleyerek daha eşit, kapsayıcı ve yapan sanayi ve tedarik zincirlerinin inşa edilmesi davetinde bulundu.
G20’nin inovasyonla karakterize olan bir dünya iktisadını inşası için global dijital yönetimi güzelleştirmesi gerektiğini vurgulayan Şi, dijital dönüşüme öncülük ederek dijital ekonomi ile gerçek iktisadın derin bütünleşmesini sağlaması gerektiğinin altını çizdi.
Şi, yükselen teknolojilerde ortak kural koyma pratiğinin geliştirilerek, yapay zeka alanında uluslararası işbirliği ve ortak yönetim ile bu teknolojilerin herkesin yararına olmasının temin edilmesi gerektiğini dile getirdi.
Global ekoloji yönetimi
G20’nin çevre dostu bir dünya iktisadını inşası için global ekoloji idaresini güzelleştirmesi gerektiğini kaydeden Şi, çevre alanında ortak fakat farklılaşan vazifeler unsurunun kabul edilmesi ve gelişmiş ülkelerin gelişmekte olanlara gerekli finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme yardımını sağlaması gerektiğini vurguladı.
Şi, iklim değişikliği konusunda Paris İklim Mutabakatı ile biyoçeşitlilik alanında Kunming-Montreal Global Biyoçeşitlilik Çerçevesi kararlarının tümüyle uygulanması davetinde bulundu.
Çin’in yeşil altyapı, yeşil nakliyecilik, yeşil enerji ve yeşil madencilik alanlarında tüm uluslararası taraflarla işbirliğine hazır olduğunu ifade eden Şi, gelişmekte olan ülkelere elinden gelen dayanağı vereceğini belirtti.
Krizlerin tahlilinde BMGK’ya daha geniş rol
Şi, global güvenlik idaresinin global idarenin çok önemli bir kesimi ve ögesi olduğunun altını çizerek G20’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulunun (BMGK) krizlerin barışçı tahlilinde daha geniş bir rol üstlenmesini desteklemesi gerektiğini vurguladı.
Ukrayna krizine siyasi tahlil bulunması gerektiğini dile getiren Şi, Gazze’deki hücumlara en erken vakitte son verilmesi, bölgedeki insani krizin hafifletilmesi ve savaş sonrası yeniden inşa için destek sağlanması ve iki devletli tahlille Filistin’in legal ulusal haklarının iade edilmesi gerektiğini yineledi.