2025 Yılı Yatırım Programı Resmi Gazete’de yayımlandı

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasını taşıyan 2025 Yılı Yatırım Programı’nda yer alan 14 bin 238 projeye yaklaşık 1 trilyon 444,4 milyar lira ödenek tahsis edildi. Yatırımdan en yüksek hissesi ulaştırma ve haberleşme ile eğitim aldı. Sağlık kesiminin 2025 yılı yatırımlarından aldığı hisse yüzde 9,6 olarak gerçekleşti.

2025 Yılı Yatırım Programı Resmi Gazete’de yayımlandı
Yayınlama: 16.01.2025
17
A+
A-

2025 Yılı Yatırım Programı’nın Kabulü ve Uygulanmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’nin tekrarlanmış sayısında yayımlandı.

Yatırım Programında, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT), özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar, döner sermayeli kuruluşlar ve sosyal güvenlik kuruluşlarının projeleri yer aldı. Mahalli yönetimlerin ise sırf dış kredi ile finanse edilen projelerine programda yer verildi.

2025 Yılı Yatırım Programı hazırlıklarında 12. Kalkınma Planında yer alan temel siyasetler ve maksatlar ile 2025-2027 dönemi Orta Vadeli Programda yer alan siyaset, öncelik ve bütçe büyüklükleri dikkate alındı.

Yatırım Programındaki projelerin belirlenmesinde azami oranda seçici olunarak, 12. Kalkınma Planında öngörülen projeler, sarsıntı riski nedeniyle başlanması zaruret arz eden projeler ile toplumsal ve ekonomik tesiri güçlü olup acilen iktisada kazandırılması gereken projeler önceliklendirildi.

Programda yer alan projelere 1 trilyon 444,4 milyar lira ödenek

2025 yılı Yatırım Programında kamu kurumları tarafından yürütülecek projelerin toplam meblağı yaklaşık 10.599,5 milyar lira olup, söylediği söz edilen projelere tahsis edilen toplam ödenek miktarı 1 trilyon 444,4 milyar lira oldu.

Program kapsamında 2025 yılında 3 bin 783’ü ana proje olmak üzere, toplam 14 bin 238 proje yürütülmesi öngörülüyor.

2024 yılında 5 bin 296 proje tamamlanırken, 2025 Yılı Yatırım Programına 5 bin 61 yeni proje dahil edildi. Bu projelerin 1364’ü çok yıllık, 3 bin 697’si ise bir yıl içerisinde tamamlanacak olan projeler olarak belli oldu.

2025 yılında Yatırım Programı kapsamında öngörülen 1 trilyon 444,4 milyar liralık yatırımın yüzde 70,7’sinin merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kuruluşlar, yüzde 28,1’inin KİT ve özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar, yüzde 1,2’sinin ise döner sermayeli kuruluşlar ve sosyal güvenlik kuruluşları tarafından gerçekleştirilmesi programlandı.

2025 Yılı Yatırım Programında sarsıntı önlemlerine yönelik olarak toplam 511 milyar lira meblağında projeye yer verildi. Bu projeler kapsamındaki 2025 yılı ödeneklerinin yaklaşık yüzde 42’si sağlık bölümüne, yüzde 16,7’si konut kesimine, yüzde 13,2’si ulaştırma-haberleşme bölümüne ayrıldı. Ayrıyeten sarsıntı projelerine ayrılan söylediği söz edilen ödeneklerin yanı sıra bütçede cari transferler altında yürütülen yatırım nitelikli harcamalar ile cari nitelikli diğer harcamalar dikkate alındığında zelzele önlemlerine yönelik olarak merkezi yönetim bütçesinden tahsis edilen toplam ödenek fiyatı 584 milyar liraya ulaşıyor.

Yatırımdan en yüksek hisse ulaştırma ve haberleşme ile eğitime

2025 Yılı Yatırım Programı kapsamındaki 1 trilyon 444,4 milyar liralık yatırım ödeneğinden en yüksek hissesi yüzde 30,5 ile ulaştırma-haberleşme sektörü yatırımları aldı. 2025 yılında ulaştırma sektörü yatırımları için yüzde 38 artışla 440 milyar lira ödenek tahsis edildi. Bilhassa demir yolu yük ve yolcu nakliyatının geliştirilmesi amaçladığı doğrultusunda Halkalı-Kapıkule Süratli Tren Hattı projesine 29,3 milyar lira, Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep Yüksek Standartlı Demiryolu projesine 22,8 milyar lira, Ankara-İzmir Yüksek Standartlı Demiryolu projesine 19,7 milyar lira ve Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli Yüksek Standartlı Demiryolu projesine 18,5 milyar lira ödenek sağlandı. Üretimin ve ticaretin canlandırılmasına katkı sağlayacak olan iltisak hattı projelerine yüzde 301,4 artışla 8,4 milyar lira ödenek ayrıldı. Türkiye’nin uluslararası yük koridorları ile olan temasının güçlendirilmesine ve bölgede çok önemli bir lojistik merkezi haline gelmesine hizmet edecek olan Divriği-Kars Demiryolu Hattı Rehabilitasyonu projesi için 4,1 milyar lira, Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demiryolu Hattı projesi için ise 2,4 milyar lira ödenek ayrıldı. Ayrıyeten Kalkınma Yolu projesi kapsamında Gaziantep-Şanlıurfa ve Şanlıurfa-Mardin Süratli Tren Hattı projeleri Yatırım Programına dahil edildi.

Ulaştırma-haberleşme bölümünü, yüzde 15,1’lik hisse ile eğitim sektörü takip etti. Eğitim sektörü yatırımları için 2025 yılında yüzde 44,5 artışla 217,9 milyar lira ödenek tahsis edildi. Tüm bireylerin kapsayıcılık prensibi temelinde nitelikli bir eğitime ve hayat uzunluğu öğrenme imkanlarına eşit koşullarda erişimi sağlanarak akademik, sosyal ve mesleksel maharetlerinin uluslararası standartlara uygun bir şekilde geliştirilmesi, analitik düşünme, finansal okuryazarlık, işbirlikçi çalışma ve liderlik alanlarında yetkinlik sahibi olmalarının sağlanması, milli, manevi, ahlaki, insani ve toplumsal kıymetleri içselleştirmiş, ait olduğu aile ve topluma karşı sorumluluk sahibi olarak yetişmeleri maksadıyla temel eğitime 140,8 milyar lira ödenek ayrıldı. Mesleksel eğitimde günümüzün ve geleceğin gereksinimlerini karşılayacak şekilde fiziki altyapının güçlendirilmesi maksadıyla atölye ve laboratuvar donanımlarının yenilenmesi için “1.500 Mesleksel ve Teknik Anadolu Lisesinin Teknik ve Laboratuvar Altyapısının Modernizasyonu” projesi Yatırım Programına dahil edilmiş ve projeye 5 milyar lira ödenek tahsis edildi.

DSİ, 120 bin hektar alanı suyla buluşturacak

Yatırım ödeneklerinden yüzde 11,4’lük hisse alan tarım bölümüne 2025 yılında yüzde 62,5 artışla toplam 164,1 milyar lira ödenek tahsis edildi. Ziraî sulama yatırımları kapsamında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne yüzde 87,5 artışla 95,7 milyar lira ödenek tahsis edilmiş olup bu ödenekle yaklaşık 120 bin hektar alanın sulamaya açılması ve 20 bin hektar alanda sulama sistemlerinin yenilenmesi planlanıyor. GAP Eylem Planı kapsamında “Aşağı Fırat 2. Merhale Sulaması” projesine 8,2 milyar lira, “Silvan Sulaması 1. Merhale” projesine 8 milyar lira ve “Orta Ceyhan Menzelet Sulaması 2. Merhale” projesine 2,4 milyar lira ödenek tahsis edildi. Ayrıyeten taşkın müdafaa projelerine de 32,5 milyar lira ödenek ayrıldı. Arazi toplulaştırma projelerine tahsis edilen 5 milyar lira ödenekle yaklaşık 465 bin hektar alanın toplulaştırma tescil çalışmalarının tamamlanması planlanıyor. Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında ise Orman Genel Müdürlüğü hava taşıt filosuna 2025 yılında 4 küçük yangın tanker uçağı katılacak.

Yatırım ödeneklerinde yüzde 10,3 hisseye sahip olan madencilik bölümüne 2025 yılında yüzde 40,3 artışla 148,8 milyar lira, yüzde 7,6 hisseye sahip olan enerji bölümüne ise yüzde 45,6 artışla 110,2 milyar lira ödenek ayrılmış olup söylediği söz edilen kesimlerde proje bazında çok önemli gelişmelerin kaydedilmesi bekleniyor. Karadeniz’deki 710 milyar metreküplük doğal gazın üretilmesine ve sahanın üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik olarak yürütülen Sakarya Doğal Gaz Alanı Geliştirme Projesi’nde çalışmalara süratle devam edilmekte olup projeye 72,8 milyar lira ödenek tahsis edildi. Güçte dışa bağımlılığımızın azaltılması maksadıyla yürütülen diğer doğal gaz ve petrol arama ve üretim fliyetleri için ise 67,9 milyar lira ödenek ayrıldı.

Sağlık yatırımlarına ayrılan ödenek 121,1 milyar lira

Sağlık kesiminin 2025 yılı yatırımlarından aldığı hisse yüzde 9,6 olarak gerçekleşti. Fiziki altyapıda, hizmete erişimde ve hizmet kalitesinde sağlanan ilerlemenin daha da geliştirilmesi ve bölgesel farklılıkların azaltılması amacıyla Sağlık Bakanlığına yüzde 46,5 artışla tahsis edilen 121,1 milyar lira ile 2025 yılında 16.715 yatak ve 365 ünite hizmete alınacak. 2025 yılında merkezi yönetim bütçesi kapsamında 18 bin 450 yatak kapasiteli 16 il hastanesinin üretimine devam edilecek olup, bu hastanelerden 5 bin 450 yatak kapasiteli 5 hastane projesi tamamlanacak.

Yatırımcı ve girişimcilere daha fazla yatırım yeri oluşturmak, üretim ve istihdamı artırmak gayesiyle Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına imalat sanayii sektöründe yüzde 52,9 artışla 23,3 milyar lira ödenek tahsis edildi. Bu kapsamda, organize sanayi bölgesi projeleri için yüzde 101,5 artışla 10,8 milyar lira, küçük sanayi sitesi projeleri için ise yüzde 195,3 artışla 6,5 milyar lira ödenek sağlandı.

Ülkenin AR-GE ve yenilik kapasitesinin artırılmasına yönelik olarak TÜBİTAK TARAL benzeri araştırma destek programları, üniversiteler ile kamu kurumlarında araştırma altyapısı projeleri ve Araştırma Üniversiteleri Destek Programı kapsamında tahsis edilen yatırım bütçesinde yüzde 45 artış sağlanarak 31,7 milyar lira ödenek tahsis edildi.

Ayrıca yükseköğretimde kalitenin artırılması, fiziki imkanların geliştirilmesi, sağlık altyapısının güzelleştirilmesi ve araştırma altyapısının güçlendirilmesine yönelik olarak üniversitelere 2025 yılında yüzde 51 artışla 53,5 milyar lira yatırım ödeneği sağlandı.

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.