2023’te en az 60 motokurye iş cinayetlerinde hayatını kaybetti

2021 yılında 30, 2022’de 58 motokurye iş cinayetleri sebebiyle hayatını kaybetti. 2023 yılında ise bu sayının 60’ı aşması bekleniyor. CHP’li Gamze Akkuş İlgezdi, iktidara seslenerek, “Bu duruma karşı bir an önce tedbir alın. Daha fazla canımız müşterilerine sipariş yetiştirmek uğruna hayatını kaybetmesin” dedi.

Somali Cumhurbaşkanın oğlu Muhammed Hasan Pir Muhammed’in İstanbul’da motokurye Yunus Emre Göçer’e çarparak vefatına sebep olması ve ülkesine kaçmasının akabinde, motokuryelerin yaşadığı iş cinayetleri gündeme geldi.

Birgün’de yer alan habere göre, CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, 2022 yılında 18 yaşının altında 7 çocuk personel motokuryenin hayatını kaybettiği verisini paylaşarak, “En çok İstanbul’da motokurye ölümü yaşandı. Geçen yıl megakentte 27 motokurye iş cinayetlerinde can verdi. Bilgilerde kurumsal firmaların bilakis küçük işletmelerde çalışan motokuryelerin daha çok iş cinayetlerine kurban gittiği görülüyor. Geçen yıl restoranlarda çalışan 34 motokurye hayatını kaybetti” dedi.

CHP’li İlgezdi iktidara seslenerek, “Bu duruma karşı bir an önce tedbir alın. Daha fazla canımız müşterilerine sipariş yetiştirmek uğruna hayatını kaybetmesin” diye konuştu.

Kurye Hakları Derneği’nin 2022 yılı raporuna göre geçen yıl en az 58 motokurye iş cinayetlerinde hayatını kaybettiğini, pandeminin akabinde şirketlerin yeni pazarlama stratejisinin sonucu motokuryelikte artış yaşandığını vurgulayan CHP Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, bu çalışanların ortak meseleleri hakkında şunları söyledi:

“Bu artış iş cinayeti verilerine de yansıdı. 2021 yılında 30 motokurye iş cinayetinde hayatını kaybetmişken, 2022 yılında yüzde 100’lük artışla sayı 58’de ulaştı. 2023 yılında ise iş cinayetlerinde hayatını kaybeden motokurye sayısının 60’ı aşması bekleniyor. Motokuryelerin iş cinayetlerine kurban gitmesi ise onların çalışma şartları ve tam manasıyla bir meslek tariflerinin olmamasından kaynaklı. Genel kabule göre şahıs şirketi üzerinde çalışan motokuryeler ve emekçi motokuryeler var fakat dalda kaçak emekçi çalıştırma da yaygın bir uygulama. Bilhassa sokak arası restoranlarda çocuk personel çalıştırma, şahsî hami donanım olmadan ve kâfi denetimleri yapılmamış, hatta arızalı araçla çalıştırma yaygın.”

“Cep harçlığı yapıyor”

“Motokuryelikte dikkat çeken istihdam ise üniversite gençlerinin cep harçlığı, öteki bir meslekte çalışanların da ekstra iş olarak çalışması. Üniversite mezunu olup da kendi alanında iş bulamadığı için motokuryelik yapmaya başlayan yurttaş da azımsanmayacak sayıda… ILO, 2018 yılında yaptığı bir revizyonla İstihdam Statüleri Sınıflandırılmasına ek olarak kendi hesabına çalışanları da otorite çeşidine göre bağımlı ve bağımsız statüde olmak üzere ikiye ayırdı. Tüm bunların dışında fiyatlı ya da esnaf kuryelerin hukuksal statülerinden bağımsız olarak çalışma hayatında karşılaştığı ortak meseleler da mevcut. Bu meselelerin başında ise sağlık ve güvenlik riskleri geliyor. Üzerlerindeki dağıtım baskısı, trafik şartlarının içerisinde var olan yapısal sıkıntılarla birleşerek onların her an kazayla burun buruna gelmesine yol açabiliyor. Bundan Ötürü gündelik hayatta trafikte karşılaşılması mümkün olan herhangi bir kaza, bir kurye için iş kazası niteliği taşıyabiliyor.”

Motokuryelerin talepleri neler?

Motokuryelerin hayatlarını daha iyi sürdürebilmeleri için çeşitli taleplerinin olduğunu vurgulayan CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, şöyle konuştu:

“Kurye mevt ve yaralanmalarına ilişkin istatistik bilgileri tutulmalı, motokuryelik mesleğinin çalışma şartlarına ilişkin araştırmalar yapılarak kamuoyu şeffaf bir şekilde bilgilendirilmelidir. Uluslararası kontratlar çerçevesinde motokuryelik mesleğine dair yasal düzenlemeler yapmalıdır. Esnaf kuryelerin sosyal teminatı teminat altına alınmalıdır. Günlük çalışma stleri yasal ve insani şartları aşmamalıdır. Kayıt dışı ve teminatsız çalışma kontrol altına alınmalıdır. Motokuryelik mesleği ile ilgili herhangi bir düzenleme ya da çalışma yapmadan önce kuryelerle ve kurye örgütleriyle iş birlikleri yapmalıdır.

Çocuk müdafaa uyumdan sorumlu olan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, kuryelik yaparken hayatını kaybeden çocukların davalarına müdahil olmalı ve bu davaların bir çocuk hak ihlali olarak kıymetlendirilmesi için gerekli teşebbüslerde bulunulması gerekmektedir.”