Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yurt dışı müteahhitlik bölümünün 2023 yılını 27,4 milyar dolar benzeri büyük bir proje kıymetiyle kapattığını ifade ederek, “Hedef 2023 yılı başında 20 milyar dolardı. Bu gayesi üçte bir oranında artışla kapatmayı başardık”…
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye Müteahhitler Birliği’nde düzenlenen “Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri 2023 Yılı Değerlendirmesi” toplantısına katıldı.
Bakan Bolat, buradaki konuşmasında, 2023 yılında ihracatın 255,8 milyar dolara ulaştığını hatırlattı.
Türk müteahhitlerinin dünya markası haline geldiğini, dünyada ikinci sıradaki yerlerini koruduklarını belirten Bolat, yurt dışında tamamlanan her projenin Türkiye’yi temsil eden bir eser niteliğinde olduğunu vurguladı.
Bolat, yurt dışı müteahhitlik kesiminin 2023 yılını 27,4 milyar dolar benzeri büyük bir proje bedeliyle kapattığı bilgisini vererek, maksadın 2023 yılı başında 20 milyar dolar olduğunu bu maksadın üçte bir oranında artışla kapatımdığını belirtti. Bolat, “2023 yılı sonu itibarıyla toplam proje sayısı 12 bin 71’e ulaştı. Tam 135 ülkede bu projeler kazanılmış, tamamlanmış ve tamamlanmaktadır. 1972’den bu yana 135 ülkede üstlenilen 12 bin 71 projede toplam değer 501 milyar 900 milyon dolara, yani yarım trilyon dolara yükselmiştir. Bunun 452 milyar doları son 21 yılda elde edilmiştir” diye konuştu.
“Barcelona Futbol Kulübünün stadyum projesi, müteahhitlerimizin kazandığı sembol projelerden”
Bolat, Türk müteahhitlerinin 2023’te aldıkları 27,4 milyar dolarlık inşt işlerinin bölgesel dağılımına ilişkin şunları söyledi:
“Proje büyüklüğü bakımından Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri yüzde 38 ile yeniden birinci sırada geliyor. İkinci sırada hissesi yüzde 27,1 çıkan Avrupa bölgesi bulunuyor. Orta Doğu yaklaşık yüzde 20 ile bu sene üçüncü sırada yer alıyor. Afrika kıtası da yüzde 11,6’lık hisseyle yerini sağlamlaştırmış bulunuyor. İlk 10 ülkeye baktığımızda ise savaş kaidelerine karşın Rusya ilk sıradaki yerini koruyor. 2023’te de Rusya’da 4,6 milyar dolarlık projeler kazanıldı. Bunun akabinde demir yolu, metro ve kara yolu projelerinin üstlenildiği Romanya 3,6 milyar dolarlık bir büyüklükle gelmektedir. Klasik pazarlarımızdan Türkmenistan ve Suudi Arabistan 3. ve 4. sıradaki yerini koruyor. 2023 yılı içinde firmalarımız Suudi patronlarla ve büyük yatırımcı firmalarla bir araya gelmişlerdi. Bunun sonuçlarını almaktan da memnunluk duyuyoruz.”
Firmaların Irak ve Libya pazarlarında da projeler üstlendiğini dile getiren Bolat, Türk firmalarının bu bölgelerde ilk 10 ülke arasında olmayı başardığını belirtti.
Bolat, Azerbaycan’ın da müteahhitlerin başarılı olduğu ilk 10 ülke arasında yer aldığına dikkati çekerek, “Avrupa’da son yıllarda kazandığınız projelerin sayısı artmaktadır. En fazla proje üstlenilen ikinci ülke pozisyonundaki Romanya’dan öbür Makedonya ve İspanya’da da müteahhitlerimiz çok önemli projeler üstlendiler. İspanya’da Barcelona Futbol Kulübünün stadyum yenileme projesi yurt dışında müteahhitlerimizin kazandığı sembol projelerden biridir” dedi.
“Türkiye dünya ikincisi”
ENR Mecmuası’nın en büyük 250 müteahhitlik firması listesinde Türkiye’nin dünya ikincisi pozisyonunu koruduğunu vurgulayan Bolat, “Uzun yıllardır 40 ila 45 arasındaki firmalarımız bu listede yer almaktadır. Dünyadaki toplam üstlenilen proje büyüklüklerinin yaklaşık yüzde 5’ini Türk müteahhitleri kazanmaktadır.” diye konuştu.
Bolat, Türk yurt dışı teknik müşavirlik kesiminin de müteahhitlik sektörü benzeri marka haline gelmesinden memnuniyet duyduklarını dile getirerek, “Teknik müşavirlik dalımız 2023’te 233,4 milyon dolar benzeri global büyüklüğüne nispetle önemli bir gelir elde etmiştir. Emelimiz, her yıl en az 200 milyon dolarlık proje büyüklüğünü aşmak, bu başarıyı devam ettirmektir.” tabirini kullandı.
Bakan Bolat, teknik müşavirlik proje pahasının toplamda 137 ülkede 3,2 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
Teknik müşavirlik dalının bölgesel dağılımında bakıldığında, Bağımsız Devletler Topluluğu ve Orta Doğu ülkelerinin önde geldiğini ifade eden Bolat, son vakitlerde Asya ülkelerine de açılım yapıldığını söyledi.
Birkaç yıl aradan sonra Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de teknik müşavirlik ve mimarlık projelerinin kazanıldığı ülkeler arasında yer aldığının görüldüğünü ifade eden Bolat, bu ülkelerle kurulan sıcak siyasi bağlantıların meyvelerini almaya başladıklarını bildirdi.
Bolat, bakanlık olarak yurt dışı inşt bölümünün ekonomi ve ülke imajı açısından ne kadar çok önemli olduğunun farkında olduklarını ifade etti.
Müteahhitleri desteklemeye kararlı olduklarını belirten Bolat, “Bu çerçevede, farklı ülke firmaları ile iştirakle üçüncü ülkelerde işbirlikleri, konsorsiyumlar kurmak bakanlık olarak kıymet verdiğimiz başlıklar ortasındadır. Finansal ve teknik çalışmalarla gelişmiş ülkeler başta olmak üzere farklı pazarlarda daha fazla projeler üstlenerek pazar çeşitliliğini de artırmayı hedefliyoruz” dedi.
Eren: Muvaffakiyetler kazanmaya devm edeceğiz
Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı Erdal Eren, dal olarak muvaffakiyetler kazanmaya devam edeceklerini ifade ederek, “Türkiye’nin ikinci yüzyılında, önümüze çıkacak tüm zorluk ve pürüzlerin üstesinden kararlılıkla gelerek öbür ülkelerin bütçelerinden Türk insanına daha fazla istihdam ve Türk endüstrisine daha fazla ihracat imkanı yaratacağımıza inanıyorum” dedi.
Eren, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın neden olduğu kaybı, farklı pazarlara açılarak telafi etmeyi hedeflediklerine bildirerek, “Bu doğrultuda dikkatimizi bilhassa Körfez ülkelerine çevirdik. İlk etapta bölümümüz için yıllık 10 milyar dolarlık yeni iş potansiyeli taşıdığını düşündüğümüz Suudi Arabistan’ı en çok önemli pazar olarak belirledik.” diye konuştu. Bu kapsamda Suudi Arabistan’a gerçekleştirdikleri ziyaretin akabinde, bu ülkedeki patronlarla toplantılar düzenlediklerini aktaran Eren, bu teşebbüslerin somut yansımaları olduğunu söyledi.