10 kiracıdan 9’u bütçesine uygun ev bulamayacağını düşünüyor

Ipsos Araştırma şirketi “kiracılar ve ev sahipleri” araştırmasını yayımladı. Araştırmaya göre her 10 kiracıdan 9’unun taşınmak zorunda kalsa bütçesine uygun ev bulamayacağını düşünüyor.

Kiracıların üçte biri oturdukları konuttan memnun

Kiracıların yarısı oturdukları semtten mutlu lakin oturdukları meskenden şad olanların oranı daha düşük. Araştırmaya katılan bireylerin yüzde 48i geçen yıl oturdukları semtten mutluyken; bu yıl bu oran yüzde 45’e düşmüş durumda. Oturdukları konuttan şad mu diye sorulduğunda; oturdukları semtten geçen yıl mutlu olanların oranı yüzde 41 iken bu yıl bu oran yüzde 35’e gerilemiş durumda.

Bütçeye uygun ev bulmayacağını düşünenlerin oranı yüzde 86

Kiracılar bugün taşınmak durumunda kalsa bütçesine uygun bir ev bulamayacağını düşünüyor. Kiracıların yüzde 86’sı taşınmak durumunda kalsalar aynı semtte gereksinimlerine ve bütçelerine uygun bir ev bulamayacakları görüşünde. Bu bahiste zorlamayacağını düşünenlerin oranı yalnızca yüzde 14.

Kira artışları hem devletin oranını hem de maaşları geçti

Devletin açıkladığı enflasyon oranında kira artış oranlarına karşın kiracıların yüzde 69’u bu oranın üzerinde bir artışı kabul etmek durumunda kalmış. Bu oran kontrat güncellemesi vakti gelenler nezdinde yüzde 86’sı resmi kira artışı üzerinden gelen talebi kabül etmek durumunda kalmış.

Yapılan kira artışları kiracıların yarısının gelirinden daha yüksek. 2022 yılına göre 4 puanlık bir artış var.

Kirada evi olan ev sahiplerinin yarısından çoğu yaptıkları yahut yapacakları kira artışını devletin belirlediği oranda yaptığını ya da yapacağını söylese de yüzde 41’i konutlarının bulunduğu semtteki ortalama kira raicine göre yapma eğiliminde. 2022 yılında bu orab yüzde 32 idi.

“Geçen yıl her iki kiracıdan biri resmi huduttan daha fazla artış talebi ile karşılaştığını belirtiyordu, bu yıl durum berbata gitti”

Ipsos Türkiye CEO’su Sidar Gedik datalarla ilgili “Yüksek enflasyon devrine yeniden girdiğimizden beri ev sahipleri ile kiracılar arasındaki ilgi gündemde çok önemli yer tutuyor. Ortaya çıkan uyuşmazlıkların, taraflardan birinin oburunu tehdit ettiği, hatta saldırdığı örneklere kadar vardığını görüyoruz. Bir tahlil olarak hükümet konut kira artış oranlarına sınır getirdi ve bu resmi kira güncelleme oranını enflasyona paralel olarak yeniden tanımladı. Fakat bu tedbir yaşanan sorunu tamamen çözmeye yetmemiş görünüyor. Geçen yıl her iki kiracıdan biri resmi huduttan daha fazla artış talebi ile karşılaştığını belirtiyordu, bu yıl durum berbata gitti, artık her on kiracıdan yedisi bu durum ile karşılaştığını iletiyor. Geçen sene resmi sondan daha fazla kira artış talebi ile karşılaşan kiracıların yaklaşık dörtte üçü bu talebi kabul etmek zorunda kaldıklarını belirtmişlerdi, bu sene ise bu durumda olan neredeyse her on kiracıdan dokuzu resmi sondan fazla olan artış talebini kabul etmek durumunda kalmış.

Üstelik tüm bunlar yaşanırken oturdukları semtten ve meskenden şad olan kiracıların oranlarında da geçen seneye göre gerileme var. Her iki kiracıdan biri kirasının gelirinden daha süratli şekilde arttığını paylaşıyor. Pekala neden oturmaktan şad olmadıkları bu konutlar için ödemekte zorlandıkları kiraları kabul ediyorlar? Zira neredeyse her on kiracıdan dokuzu bugün taşınmak durumunda kalsa oturduğu semtte gereksinimine ve bütçesine göre diğer bir ev bulamayacağı inancında. Daha da kötü bir durumda kalmamak için kabul ediyorlar. Ev sahibi tarafına baktığımızda ise onlar açısından da aksilikler tespit ediyoruz. Geçen her on ev sahibinden altısı “son devirde kiralar daima artarken konutumda mevcut bir kiracının olması nedeni ile maddi kayba uğruyorum” tabirine katılıyordu, bu yıl bu oran yükseldi, artık her on ev sahibinden yedisi bu şekilde düşünüyor. Bunun doğal sonucu olarak da ev sahipleri arasında kira gelirlerini piyasa ortalamasında tutabilmek için resmi sonun üzerinde kira talep edenlerin oranı giderek yükseliyor. Geçen yıl her üç ev sahibinden biri resmi kira güncelleme oranından fazla bir artış talep ettiğini belirtmişti, bu sene ise oran yüzde 41’e yükselmiş durumda. Yüksek enflasyonun birçok nedeni ve sonucu var. Fiyatlama davranışındaki bozulma da hem neden hem de sonuç. Benzeyen bozulmanın diğer alanlarda da olduğunu biliyoruz, lakin bilhassa konut kiraları bu bozulmanın en net şekilde gözlemlenebildiği yerlerden biri. Kiracılar ve ev sahipleri bir kısır döngü içindeler, görünen o ki resmi güncelleme oranı tanımlamak sorunu lakin kısmen çözebiliyor, sorunun ana gövdesi olduğu yerde durmaya devam ediyor” diye konuştu.