TCMB blog yazısında “SUT düzenlemesini dışlayıp baktığımızda da yıllık tüketici enflasyonundaki yavaşlamayı ana eğilimdeki düşüşün sürüklediğini görüyoruz” açıklaması yapıldı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) blog sayfasında yer alan bir yazıda, enflasyona süreksiz tesiri olan SGK Sağlık Uygulama Bildirisi (SUT) düzenlemesini dışlayıp bakıldığında, yıllık tüketici enflasyonundaki yavaşlamayı ana eğilimdeki düşüşün sürüklediğinin görüldüğü belirtildi.
TCMB Yardımcı Ekonomistleri Merve Çapan, Orhun Özel ve Uzman Yardımcısı Hakkı Yılmaz’ın kaleme aldığı yazı Merkezin Güncesi blog sayfasında yayımlandı.
Yazıda, enflasyon datalarını daha iyi anlayabilmek hedefiyle, son iki ayda yapılan muayene katılım hissesi düzenlemelerinin manşet ve çekirdek enflasyon göstergeleri üzerindeki tesirlerini incelendi.
Blog yazısı şöyle:
“SGK Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) 25 Ocak 2025 tarihinde yapılan düzenleme ile resmî sağlık hizmeti sunucularında muayene katılım hissesi ortalaması 6,50 TL’den 30 TL’ye, özel sağlık hizmeti sunucularındaki muayene katılım hissesi ise 15 TL’den 50 TL’ye yükseltildi. 23 Şubat 2025 tarihinde söylediği söz edilen Tebliğ’de 15 Ocak’tan geçerli olacak şekilde yeni bir düzenleme daha yapılarak muayene katılım hissesi ortalamada 10 TL’ye çekildi. Bu yazıda, enflasyon datalarını daha iyi anlayabilmek maksadıyla, son iki ayda yapılan bu düzenlemelerin manşet ve çekirdek enflasyon göstergeleri üzerindeki tesirlerini inceliyoruz.
SUT düzenlemesi, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) sağlık grubu altında iki kalemi etkiliyor: (i) muayene katılım hissesi (kamu), (ii) özel hastane doktor muayene ücreti (Genel Sağlık Sigortası kapsamında). Bildirim değişikliğinden tüketici enflasyonuna gelen tesir, esas itibarıyla resmî sağlık hizmeti sunucularına yönelik olan muayene katılım hissesindeki artıştan kaynaklandı. Öte yandan, özel hastane doktor muayene ücreti halihazırda görece yüksek bir düzeyde olduğu için bu kaleme yapılan artıştan enflasyona çok önemli bir katkı gelmedi.
Düzenlemelerin enflasyon üzerindeki tesirini, gerçekleşen TÜFE ile düzenlemelerin yapılmadığı bir senaryoda gerçekleşmesi beklenen TÜFE arasındaki farkla gösteriyoruz. Buna göre; muayene katılım hissesindeki düzenlemeler ocak ayı enflasyonuna 0,56 puan yükseltici tesir yaparken, şubat enflasyonuna 0,29 puan düşürücü yönde yansıdı. Yılbaşından bu yana SUT’ta yapılan düzenlemelerin yıllık enflasyona en son tesiri ocak ayında 0,76 puan, şubat ayı itibarıyla ise 0,34 puan yukarı yönde oldu.
Mevsimsellikten arındırılmış datalarla incelediğimizde, düzenlemenin ocakta aylık tüketici enflasyonunu yaklaşık 0,4 puan yukarı istikametli etkilediğini hesaplıyoruz. Çekirdek göstergelere baktığımızda ocak ayındaki düzenlemenin B ve C endekslerinin ortalama artışına yansıması yaklaşık 0,6 puan. Şubat ayında ise, düzenlemelerin tesiriyle mevsimsellikten arındırılmış aylık tüketici enflasyonu ile B ve C endekslerinin ortalaması 0,1 puan daha düşük gerçekleşti.
Bunlara ek olarak, enflasyon görünümü hakkında fikir veren ana eğilim göstergeleri bazında ele alıyoruz. Bu doğrultuda, ilgili göstergeleri 2025’te bu düzenlemenin olmadığı durum için geçen yılın aynı dönemi ile kıyaslıyoruz. Burada, ana eğilim göstergelerinde geçen yıla kıyasla net bir düzgünleşme olduğunu görmekteyiz. Gerçekten, geçen yıl şubat ayında ortalama yüzde 4,1 olan ana eğilim göstergeleri, bu yıl şubat ayında ortalama yüzde 2,4 civarında seyrediyor. Bu da bize, yıllık enflasyondaki gerilemenin baz tesirlerinden çok, ana eğilimdeki düşüşten kaynaklandığını gösteriyor.
Özetle, incelenen bilgiler hem manşet enflasyonda hem de çekirdek göstergelerde muayene katılım hissesindeki düzenleme sonucu artan ocak ayı enflasyonunun şubat ayında bir miktar dengelendiğine işaret ediyor. Ayrıyeten, enflasyona süreksiz tesiri olan SUT düzenlemesini dışlayıp baktığımızda da yıllık tüketici enflasyonundaki yavaşlamayı ana eğilimdeki düşüşün sürüklediğini görüyoruz.