SHGM kararnamesi taslağı tartışma yarattı: Denetçi kriteri düşüyor, “uçuş güvenliği” uyarısı

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (SHGM) teşkilat yapısını değiştirmeyi hedefleyen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi taslağının kulislere sızması, havacılık sektöründe sert tartışma yarattı. Taslakta teknik denetçi kriterlerinin zayıflatılacağı, SHGM’ye şirket kurma ve gelir elde etme yetkisi verileceği, yeni bürokratik birimlerin artırılacağı ve EUROCONTROL yol ücretlerine ilişkin yetkinin DHMİ’den alınacağı iddiaları gündeme geldi.

“İstişare yapılmadan hazırlandı” iddiası

“Uluslararası uyum” gerekçesiyle hazırlandığı belirtilen taslağın, kurumlar ve sektör temsilcileriyle yeterli istişare yapılmadan hazırlandığı öne sürülüyor. Havacılık camiasında “Bu düzenleme geçerse, risk sadece kurumlar için değil, uçağa binen herkes için olacak” değerlendirmesi yapılıyor.

Denetçi kriteri tartışmanın merkezinde

Sızan taslakta en çok tepki çeken başlığın, uçuş emniyetini doğrudan ilgilendiren teknik denetçi kriterleri olduğu belirtiliyor. İddiaya göre “SHGM’de fiilen çalışıyor olmak” ifadesiyle, tecrübe-sertifika-teknik yeterlilik şartları zayıflatılıyor ve havacılık bilgisi olmayan personelin bile teknik denetçi olmasının önü açılıyor. Bir sektör yetkilisi, “Havacılık hata kabul etmez. Yanlış bir denetim, yüzlerce insanın hayatını tehlikeye atar” dedi.

“Denetleyen kurum ticaret yaparsa” uyarısı

Taslağa göre SHGM’ye Cumhurbaşkanı kararıyla şirket kurma/şirketlere ortak olma ve İstanbul’da planlanan Sivil Havacılık Eğitim Merkezi üzerinden ticari gelir elde etme yetkisi verileceği iddia ediliyor. Uzmanlar, uçuş okullarını, havayolu şirketlerini ve bakım kuruluşlarını denetleyen kurumun aynı zamanda gelir elde etmesinin tarafsızlık ve liyakat tartışmasını büyüteceğini savunuyor.

EUROCONTROL yetkisi: DHMİ’den SHGM’ye mi?

Cumhuriyet’te yer alan habere göre, taslakta, EUROCONTROL yol ücretleri sürecinin DHMİ’den alınarak SHGM bünyesinde kurulacak Dış İlişkiler Daire Başkanlığı’na verilmesinin planlandığı öne sürülüyor. Kaynaklar, teknik ve mali boyutu olan bir işin “diplomatik” bir birime devrinin uluslararası alanda zaman ve itibar kaybı yaratabileceğini belirtiyor.

“ICAO karnesi daha da kötüleşir” endişesi

Uzmanlar, denetleyici otoritenin ticari faaliyetlere girmesinin ICAO açısından sorun yaratabileceğini ve Türkiye’nin ICAO/USOAP denetimlerinde mevcut durumunun daha da kötüleşebileceğini dile getiriyor. Değerlendirmelerde, “Bağımsız olması gereken otorite ticari yapıya dönüşürse… bu taslak Türkiye’nin havacılık karnesini daha da kötüleştirir” görüşü öne çıkıyor.

Sektörden çağrı: “Geri çekilsin”

Havacılık sektörü temsilcileri, taslağın bu haliyle geri çekilmesini isterken, ortak görüş “Risk kağıt üzerinde kalmaz; uçağa binen her yolcunun riskidir” sözleriyle özetleniyor.