“Çocukların işlediği suçlarda aileye de ceza verilsin” tartışması: Türk Ceza Kanunu ne diyor?

Suça sürüklenen çocuklar ve okul saldırıları ardından “suç işleyen çocukların ailelerine de ceza verilsin” tartışması gündeme geldi. Hukukçu Mustafa Zafer, suçun şahsiliğine işaret ederek; “Kan bağınız da olsa kişi, eylemlerinden kendi sorumludur. Ama Anayasamızın 41/1 maddesi, ‘aile toplumun temelidir; çocukları yetiştirmek, gözetmek, kollamak ailelerin de sorumluluğudur’ demektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 369. maddesine göre de ‘aile ya da ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının veya akıl hastalığı/zayıflığı bulunanların verdiği zararlardan sorumludur.’ Dolayısıyla çocuğun işlediği suçtan anne-babanın ceza almasının yolu ancak mevcut ceza kanunumuzda yapılacak değişiklik ile mümkün olabilecektir” dedi.

Adalet Bakanlığı’nın 2025 yılı verilerine göre; 86 bin 424 çocuk hakkında, 185 bin 593 suçtan, 81 bin 339 dosyada kamu davası açıldığını belirten hukukçu Mustafa Zafer, bu rakamların Cumhuriyet tarihinin zirvesi olduğunu söyledi. Çocukların işlediği suçlardaki artışın ardından “ailelerine de ceza verilmesi” tartışması gündem oldu. Peki Türk Ceza Kanunu ne diyor?

Hukukçu Zafer, konuyu Hürriyet’e şöyle açıkladı:

“Bir yandan da boşanmalar artmakta. Sadece geçtiğimiz yıl 202 bin çift boşandı, 190 bin çocuğun velayeti ya anne ya da babaya verildi. Verileri birleştirince çocukların ebeveyn kontrolü, ilgisinden giderek uzaklaştığı, gerçek hayat ve sosyal medyada yalnız bırakıldığı,dolayısıyla da daha kolay suça sürüklendiği gayet öngörülebilir. TCK’nın 20. maddesine göre ‘ceza sorumluluğu şahsidir.’ Yani kan bağınız da olsa kişi, eylemlerinden kendi sorumludur. Ama Anayasamızın 41/1 maddesi, ‘aile toplumun temelidir; çocukları yetiştirmek, gözetmek, kollamak ailelerin de sorumluluğudur’ demektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 369. maddesine göre de ‘aile ya da ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının veya akıl hastalığı/zayıflığı bulunanların verdiği zararlardan sorumludur.’ Dolayısıyla çocuğun işlediği suçtan anne-babanın ceza almasının yolu ancak mevcut ceza kanunumuzda yapılacak değişiklik ile mümkün olabilecektir.”