Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü Salim Arda Ermut, kurulacak Türkiye Teknoloji Fonu’nun Türkiye’nin stratejik ve teknolojik özerkliğini destekleyen öncü şirketler yetiştirmesini hedeflediklerini söyledi.
Ermut, TBMM Plan ve Bütçe Kurulunda, TVF Yönetim Anonim Şirketi ile TVF’nin 2022 Yılı Mali Tabloları ve Fliyetleri ile İlgili Kontrol Raporlarının Sunulduğuna Dair Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi’nin görüşmelerinde, milletvekillerinin sorularını cevapladı.
Türkiye Varlık Fonu’nun finansmanını yalnızca yatırımlar için kullandığını, devletin bütçesini fonlama misyonunun bulunmadığını söyleyen Ermut, “Denetim sürecinin yapısı, yönetim konseyinin atanması, bunların konumlarıyla ilgili dünyadaki örneklere baktığımızda, Singapur ve Kazakistan benzeri öteki ülkelerin benzer varlık fonlarında da devlet liderinin, başbakan yahut tecrübeli kimi çok önemli siyasetçilerin Varlık Fonu idaresinde yer aldığını görüyoruz.” sözlerini kullandı.
Bağımsız kontrol süreçleriyle ilgili soruya karşılık veren Ermut, birden fazla farklı bağımsız kontrol firmasının süreçte yer aldığını; uluslararası kabul görmüş kontrol firmalarıyla anlaşıldığını belirtti. Kurumların denetlenmesine yönelik açıklamalarda da bulunan Ermut, şöyle devam etti:
“Satın alma yoluyla bünyemize kattığımız şirketler Sayıştay kontrolüne tabii değillerdi. Bu şirketlerin özel dalda, eşit kurallarda fliyetlerine devam edebilmeleri ve piyasanın diğer aktörleriyle rekabet edebilmeleri ismine satın alma öncesi durumları korunuyor. Bunlar arasında Turkcell, Türk Telekom sayılabilir. Bir kısmı da devredilmeden önce tekrar Sayıştay kontrolüne tabii değildi. Mevcut durumu muhafaza edildi.”
Türkiye Maden ve MTA birbirlerini tamamlayıcı şekilde çalışıyor
“Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğüne (MTA) karşın neden Türkiye Maden Sanayi ve Ticaret AŞ’nin kurulduğuna” ilişkin soruya Ermut, “Maden AŞ kamu ismine hareket ediyor. MTA’dan elde ettiği verilere göre çalışmalarını ağırlaştırıp, oradaki bedeli ortaya koyan şirket mantığıyla çalışan bir yapı. Aslında yetki ve sorumlulukları farklılaşmış oluyor. Birbirlerini tamamlayıcı ve uyumlu şekilde çalışıyorlar” karşılığını verdi.
Ermut, ithalatı azaltmak ve stratejik yatırımlara katkı sağlamak için Petrokimya Projesi sürecine TVF’nin dahil olduğunu belirterek, “Projeye hem finansmanı hem de firma deneyimiyle katkı sağlayacak, büyük ihtimal yabancı ortakla hareket edilmesi noktasında görüşmelerimizi sürdürüyoruz. Bilhassa bizim benzeri muadil varlık fonlarının şirketleri ve yeniden bu mevzulardaki uzman ülkelerin ve ham madde avantajına sahip ülkelerin ilgili şirketleriyle görüşüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Bu projeyi uluslararası direkt yatırımlar açısından imkan olarak kullanılıp, Türkiye’nin çok önemli muhtaçlığının giderilmesinde de adım atacaklarını dile getiren Ermut, “Şu anda projenin şekillenme aşamasında çok önemli bir kavşaktayız.” dedi.
Yaklaşık 111,7 milyar lira ek güçlendirme yapıldı
Sermaye artışının neden yapıldığına ilişkin soruya Ermut, “Bankaların piyasalardaki dalgalanmalar karşısında daha güçlü hale gelmesi maksadıyla yaklaşık 111,7 milyar lira ek güçlendirme yapıldı. Pandemi ve sonrası tesirlerin bankacılık sistemini ve genel itibariyle finansal sistemi zorladığı bir dönem olduğu için risk oluşmaması ismine TVF de üzerine düşen görevi yaptı. Sermaye artışı sonrası kaynakların nasıl kullandığıyla ilgili TVF kamu bankalarının kredi verme siyasetlerine müdahale etmemektedir.” değerlendirmesinde bulundu.
TVF’nin belli bakanlıklara bağlı olan kimi şirketlerin idaresine dahli olmadığını ifade eden Ermut, Fon’un danışmanlık ve rehberlik veren bir yapı olarak konumlandırıldığını söyledi.
Türkiye Varlık Fonuyla ilgili kanundaki muafiyet ve istisnalara ilişkin soruya Ermut, “TVF, ulusal varlık fonudur. Kamunun yatırım kolu olduğundan stratejik kimi projelere yatırım yaptığı, hasebiyle birtakım istisnaların sağlandığı gerçektir.” diye konuştu.
Ermut, Türkiye Katılım Sigorta ve Türkiye Katılım Hayat şirketlerinin TVF’nin tarafından kurulduğunu lakin ilgili şirketlerin, Rahmet Sigorta ve Hayat şirketleri satın alınıp onların altında birleştirildiğini hatırlattı. Ermut, “Buradaki hedef ilgili şirketlerin TVF’nin sahip olduğu vergisel avantajlardan faydalanmaması ve piyasadaki rekabete uygun şekilde devam etmesidir. Kanunda bu türlü bir imkana sahip olmasına karşın, biz piyasadaki rekabet şartlarının bozulmaması ismine katılım sigorta ve katılım hayat şirketlerimizin istisnalardan yararlanmadan satın alındıkları yapıyla devam etmesini sağladık. O hassasiyeti gözetiyoruz.” tabirini kullandı.
Çaykur’a danışmanlık takviyesi sağlıyoruz
Kamu İktisadi Teşebbüslerin (KİT) kamu faydasını öncelediğini belirten Ermut, “Bu durum da söylediği söz edilen birtakım kurumların statüsünden kaynaklanmakta olup zaman zaman zarar açıklamalarına yol açmaktadır. Bununla birlikte bunda TVF’ye zamanıyla ilgili bir sebep sonuç bağı yoktur.” diye konuştu.
Çaykur’a verdikleri katkılara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ermut, Çaykur’a karlılık oranlarının arttırılmasına ilişkin danışmanlık takviyesi sağladıklarının altını çizdi. Ermut, “Yeni bir yatırım var mesela. Onun fizibilitesini tekrar birlikte yaptık. Bundan Ötürü mümkün olduğu kadar katkımızı vermeye çalışıyoruz.” diye konuştu.
Zarar eden şirketlerin işletmesiyle, insan kaynaklarıyla ilgili yetkilerinin olup olmadığına ilişkin soruya Ermut, direkt dahil olmadıklarını, tavsiye ve danışmanlık manasında gerekenleri söylediklerini aktardı.
Ermut, yönetim kurulu üyelerinin huzur hakkı almadığını vurguladı.
“Türkiye Teknoloji Fonu” kurulacağını aktaran Ermut, “Türkiye Yüzyılı vizyonunun bir kesimi olan Türkiye Teknoloji fonu, fonların fonu olacak ve Türkiye merkezli teşebbüslere yatırım yapan fonları destekleyecek. Fon aracılığıyla bu dayanaklardan faydalanmak isteyen şirketlerden; Türkiye’de kurulmuş olması, mühendislerini ya da teknik çalışanlarını Türkiye’de istihdam etmesi, Ar-Ge çalışmalarını ülke içinde gerçekleştirmesi, fikri ya da sınai mülkiyet haklarını yahut gelirinin birçoklarını Türkiye’de elde etmesi benzeri özelliklere sahip olması aranacak.
Türkiye Teknoloji Fonu’nun yatırım odağında Türkiye merkezli teknoloji teşebbüslerine yatırım yapan teşebbüs sermayesi fonlar, Türkiye’nin stratejik ve teknolojik gelişiminde rol alan teşebbüslere yatırım yapan teşebbüs fonlar ve tohum-öncesi, tohum, erken, orta ve geç etapta teşebbüslere yatırım yapan teşebbüs fonları yer almakta. Yatırım yapacağımız fonların Türkiye’nin stratejik ve teknolojik özerkliğini destekleyen öncü şirketler yetiştirmesini hedeflemekteyiz. Ayrıyeten ülkemizdeki teknoloji teşebbüslerinin dünya çapındaki muvaffakiyetini desteklemesini beklemekteyiz. Türkiye Teknoloji Fonu’nun ekosistemin büyümesini hızlandıran, bu alandaki referans bir fon programı olmasını hedefliyoruz” dedi.