AYM’nin kararı yürürlükte: Kadınlar artık evlenirken dava açmadan kendi soyadlarını kullanabilecek

Kadınlara evlilik öncesi soyadlarını kullanma hakkı veren Anayasa Mahkemesi (AYM) kararı bugün yürürlüğe girdi. Bayanlar bügünden itibaren dava açmadan ve evlendirme memuruna yalnızca “Sadece bekarlık soyadımı kullanmak istiyorum” diyerek bu hakkı kullanabilecek. Gözler, AYM’nin yasal boşluk doğmaması için tanıdığı dokuz aylık süreçte yeni düzenleme yapmayan Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) çevrildi. Karar şu an yürürlükte. TBMM’nin, yasal düzenleme yaparak boşluğu gidermesi bekleniyor.

AYM, eşitliğe aykırı bulmuş, bayanların evlilik öncesi soyadlarını kullanmalarının önünü açmıştı. Yani bayanlar, isterlerse artık evlilik öncesi soyadlarını eşlerinin soyadını almadan da kullanabilecek. Bugüne kadar bayanlar, eşlerinin soyadlarının önüne ve ardına eski soyadlarını ekleyebiliyorlardı. Artık bekarlık soyadlarını tek başına kullanabilecekler ve Yüksek Mahkemenin bu kararı, yürürlüğe girdi. Evli bayanlar iptal kararına aksi yönde bir düzenleme yapılmazsa, bugünden itibaren dava açmadan yalnızca bekârlık soyadlarını alabilecekler. Bayanların evlendirme memuruna ya da daha sonra nüfus yönetimine yapacakları yazılı müracaat kâfi olacak. İptal kararı yürürlüğe girdiği için bugün nikâh masasına oturan bir bayan evlendirme memuruna “Ben yalnızca bekârlık soyadımı kullanmak istiyorum” şeklinde talepte bulunabilecek.

Meclis aksi bir düzenleme yapmazsa bayanlar bu haktan yararlanabilecek.

Türk Uygar Kanununun 187. hususuna göre bayanların, evlilik sonrasında eşlerinin soyismini alma mecburiliği bulunuyordu.

İsteyenler bekarlık soyadını eşinin soyisminin önünde kullanabilse de bu hak yalnızca bir evlilik için geçerliydi. Kanun unsuru eşitliğe aykırı görülerek Anayasa Mahkemesine taşındı. Yüksek Mahkeme başvuruyu haklı buldu, bayanların yalnızca bekarlık soyadını kullanabileceğini ve iki soyisim kullanmada sınır bulunmayacağı hükmedildi.

22 Nisan 2023’te verilen bu karar 28 Nisan 2023’te ise Resmi Gazetede yayımlandı. Kanunda boşluk oluşmaması için, meclis’e 9 ay içinde düzenleme yapma mühleti tanındı. Meclis bu süreçte bir çalışma yapmadı karar yürülüğe girdi. Meclis’in, Yeni Yargı Paketi içerisinde bahse ele alması beklenirken, Yüksek Mahkeme’nin kararının aykırısı yönünde bir düzenleme yapılmazsa bayanlar mahkemeye başvurmadan yalnızca evlilik öncesindeki soy isimlerini kullanabilecek.