Depremzedeler, 5 Ocak’ta adliyelerde adalet nöbetine başlıyor

Kolon kesip kalitesiz materyal kullananlar ya firar etti yahut tutuksuz yargılanıyor. Sorumluluğu bulunan kamu vazifelileri hakkında ise işlem yapılmıyor. Depremzedeler, 5 Ocak’ta adliyelerde adalet nöbetine başlayacak. 

BirGün’den İsmail Arı’nın derlediği haber şöyle:

1999 Gölcük, 2003 Bingöl ve 2011 Van sarsıntılarında “bilinçli taksirle mevte neden olmaktan” yargılanan bina sahipleri, müteahhitler, mühendisler ve fenni mesuller tüm itirazlara karşın ya bert ettirildi yahut ödül benzeri cezalar aldı. Üzerinden yaklaşık 11 ay geçen, 50 binden fazla yurttaşın hayatını kaybettiği Maraş merkezli 6 Şubat zelzelelerinin akabinde da çok sayıda soruşturma açıldı. Kamuoyunun reaksiyonuyla bu soruşturmalar davaya dönüştürüldü. Yargılamalar kapsamında uzmanlarca hazırlanan çok sayıda raporda, birçok binanın yıkım nedeninin ya kolonlarının kesilmesi yahut kalitesiz materyal kullanılması olarak gösterildi.

Ayrıca müteahhitler ve bina sahiplerinin yanında kontrol sorumluluğunu yerine getirmeyen kamu vazifelileri ile belediye çalışanlarının da sorumluluğu açığa çıkarıldı. Ülke yakın tarihinin en büyük sarsıntı felaketinin üzerinden 11 ay geçse de hâlâ davalarda çok önemli bir ilerleme yok. Kolon keserek beşerlerine vefatına neden olanlar ya firari yahut tutuksuz yargılanıyor.

İçişleri Bakanlığı ile valilikler de sorumluluğu bulunan kamu vazifelileri için soruşturma müsaadesi vermiyor. Ezgi Apartmanı’ndan Tekin Apartmanı’na, Ebrar Sitesi’nden Palmiye Sitesi’ne kadar birçok davada, kaybettikleri yakınları için adalet çabası veren yurttaşlar, 5 Ocak’ta “adalet nöbetine” başlayacak. Afetzedeler, “Deprem davaları için bulunduğumuz kentteki adliyelere, adalet nöbetine çağırıyoruz” diyerek eylemlerini kamuoyuna duyurdu. Pekala, gelinen basamakta 6 Şubat sarsıntılarına ilişkin belgelerde durum ne? 

Bir kişi dahi tutuklanmadı 

Antep’teki Tekin Apartmanı 6 Şubat sarsıntısının şimdi ilk saniyelerinde yerle bir oldu. Dört katlı apartmanda 16 kişi hayatını kaybetti. 16 bireye “tabut” olan bu bina, 1990’da Yunus ve Ali Can kardeşler tarafından kaçak olarak inşa edildi. Can kardeşler 2010 yılına gelindiğinde “zemin+1 kat” olarak inşa edilen binayı AKP’li Veysi Tekin’e sattı. Tekin’in binayı satın almasından sonra yapı, “zemin+4 kata” yükseltildi. Sarsıntının akabinde İslahiye Ağır Ceza Mahkemesi’nde binanın ilk sahipleri Ali ve Yunus Can kardeşler ile binanın son sahibi AKP’li Veysi Tekin hakkında taksirle vefata ve yaralanmaya neden olma suçundan dava açıldı. Dosya kapsamında Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden (KTÜ) 7 akademisyen tarafından hazırlanan eksper raporunda, binanın yıkılmasında Can kardeşler ile AKP’li Tekin’in “asli sorumlu” olduğu ve İslahiye Belediyesi’nin yapı denetim ünitesi vazifelilerinin de “tali kusurlu” olduğu ifade edildi.

Üç sanıktan yalnızca Tekin, mart ayında tutuklanarak cezaevine gönderildi. Davanın 8 Aralık’ta görülen üçüncü duruşmasında ise Tekin’in tahliyesine karar verildi.

İslahiye’de Tekin’in inşa ettiği çok sayıda binanın yıkıldığı ve hasar gördüğü iddia ediliyor. Bunların arasında sarsıntıdan 6 yıl önce inşa edilen apartmanların bile olduğu öne sürülüyor. Uzun süre AKP ilçe idaresinde görev alan Tekin, 2014 seçimlerinde AKP’nin birinci sıradan İslahiye Belediye Meclis üyesi seçilmiş ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyeliği yapmıştı.

Yıkıma neden olanlar yakalanmadı 

Maraş’ın Onikişubat ilçesinde bulunan 10 katlı Ezgi Apartmanı da yerle bir olan binalardan. Bu apartmanda yaşayan 35 kişinin ömrü çalındı. Tekrar yargılama kapsamında hazırlanan eksper raporunda müteahhit ile binaya tadilat yapan Kervan Pastanesi’nin asli kusurlu olduklarına işaret edildi. Sami Kervancıoğlu ve Mustafa Pekel hakkında “olası kastla taammüden öldürme ve yaralama” suçlarından 876 yıl 6’şar aya kadar hapis istemiyle iddianame düzenlendi. Fakat Kervancıoğlu ve Pekel hâlâ yakalanmadı.

AKP’ye yakınlığıyla bilinen ve hakkında yakalama kararı çıkarılan Kervancıoğlu ve Pekel’in avukatlığını ise kamuoyunun yakından tanıdığı ve son seçimde Cumhurbaşkanı adayı olmak istediğini açıklayan Prof. Dr. Ersan Şen’in üstlendi. Av. Şen, zelzelenin dördüncü gününde katıldığı bir televizyon programında, yıkılan Ezgi Apartmanı’nda yaşayan müvekkili Ayça Zeynep Bildirici ve ailesi için yardım davetinde bulunmuştu. Akabinde Bildirici’nin de hayatını yitiren 35 kişi arasında yer aldığı öğrenilmişti.

8 saniyede yerle bir oldu 

Maraş’taki Said Beyefendi Sitesi’nin iki bloku 6 Şubat’ta yıkılan binlerce binadan birisiydi. Bu binalarda yaşayan 43 kişi hayatını yitirdi. Üstelik bir çocuk hâlâ kayıp… Sitenin müteahhidi Hasan Çam iktidara yakınlığıyla biliniyordu. Çam ile şantiye şefi Halil İbrahim Us, statik proje ve uygulama kontrol vazifelisi Yavuz Dertsiz, yapı kontrol şirketi yetkilisi Halil Yıldız tutuklandı. Lakin yapı kontrol şirketinin denetim elemanı Melike Yıldız, adli denetim kararıyla serbest bırakıldı. Dulkadiroğlu Belediyesi yetkililerinin “tali kusurlu” olduğu ifade edilse de, AKP’li belediyenin yetkileri yargılamaya dahil edilmedi.

Said Beyefendi Sitesi’ne ilişkin hazırlanan iddianamede, sorumlulukların yerine getirilmediğine vurgu yapıldı. Yıkılan sitede babası Hasan, annesi Hatice, kardeşi Sudenaz ve dedesi Ökkeş Çayırcı’yı kaybeden Tuba Erdemoğlu, BirGün’e yaptığı açıklamada, “Kentsel dönüşüm kapsamında yapıldı. ‘Sağlam bina yapacağız’ dediler ama bina 8 saniyede yıkıldı” tabirlerini kullandı. Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davanın ikincisi duruşması 19 Ocak’ta yapılacak.

Dava bile açılmadı 

Maraş’ın Onikişubat İlçesindeki Palmiye Sitesi de sarsıntı felaketinde yıkıldı. 6 bloklu sitenin 3 bloku yerle bir oldu. Yıkılan üç blokta 150 kişinin hayatını kaybetti, üç kişi ise hâlâ kayıp. Palmiye Sitesi için eksper raporu hâlâ hazırlanmadığı için dava da açılmadı. Sitede annesi, babası ve kardeşini kaybeden İrem Türkmener Karslı, “Müteahhit Ali Babaoğlu ise firari. Hakkında yakalama ve yurtdışına çıkış yasağı kondu lakin tutuklanmadı” dedi.

Binalarda hep onun imzası var 

6 Şubat sarsıntılarında yalnızca Maraş’ta yaklaşık 50 bin bina ya yıkıldı yahut ağır hasar aldı. Bu binaların büyük bir kısmında da şu anda İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Kent Müdürlüğü koltuğunda oturan fakat uzun yıllar Kahramanmaraş Belediyesi’nde üst seviye bürokratlık yapan Hacı Mehmet Güner’in onayı yer alıyor. Yargılanmasına izin verilmeyen Güner şu anda de İstanbul’da “Yüzyılın dönüşümü”nde başrolde olacak.

Maraş’ta 1989’dan 2012 yılına kadar Kahramanmaraş Belediyesi’nde görev yapan Güner, İmar Müdürlüğünde Müdür Yardımcılığı, Fen İşleri Müdürlüğü, Etüt Plan Proje Müdürlüğü ile İmar ve Şehircilik Müdürlüğü vazifelerini yürüttü. Sarsıntıda yakınlarını kaybedenlerin verdiği hukuk mücadelesinde de Güner’in ismi ön plana çıkıyor. Uzmanlar tarafından hazırlanan uzman raporlarında, yıkılan binaların yapı ruhsatı olmak üzere birçok müsaadesini Güner’in verdiği ifade ediliyor.

Hatta 22 bloktan oluşan ve bin 400 kişinin hayatını kaybettiği Ebrar Sitesi’nde de Güner’in imzası yer alıyor. Lakin İstanbul Valiliği Güner’in yargılanmasına izin vermedi.

AKP’li isim üç ayda serbest 

Malatya Büyükşehir Belediyespor ekibinden 11 voleybolcu ile 4 ampute futbolcu, konakladıkları Kırçuval Otel’in sarsıntıda yıkılmasıyla enkaz altına kalarak hayatını kaybetti. Otel işletmecisi ve Battalgazi Belediye Başkan Yardımcısı olan AKP’li Zafer Kırçuval çıkarıldığı mahkemede tutuklandı.

Ancak Malatya 2. Sulh Ceza Mahkemesi, geçen yılın mayıs ayında Kırçuval hakkında “sabit ikametgâh sahibi olması,” “soruşturmanın geldiği aşama”, “bu süreçten sonra kanıt karartmanın mümkün olmaması” münasebetleriyle tahliye kararı aldı.

Tutuklu sanık dahi yok 

En fazla 22 yıl ceza 

Adıyaman’da yıkılan, 72 kişinin hayatını kaybettiği İsias Oteli’ne ilişkin 5’i tutuklu 11 sanık, bugün hâkim karşısına çıkacak. Kuzey Kıbrıs’tan sportmen, öğretmen ve tur rehberinin de bulunduğu 72 kişinin ömrünü yitirdiği otele ilişin hazırlanan iddianamede, sanıklar hakkında “bilinçli taksirle birden fazla kişinin vefatına ve yaralanmasına neden olma” suçundan 2 yıl 8’er aydan 22 yıl 6’şar aya kadar hapis cezası isteniyor. Davaya hayatlarını kaybeden Kıbrıslı öğrencilerin aileleri de katılacak.