ÇAYKUR, borçlanma sarmalından kurtulamıyor

CHP İstanbul Milletvekili, KİT Komitesi üyesi Ali Gökçek, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün (ÇAYKUR) her yıl giderek artan finansman masrafına ve kurumun bu nedenle uğradığı zarara dikkat çekti. Kurumun 2022 yılında 1 milyar TL’lik fliyet geliri elde etmesine rağmen yıl sonu net karının fakat 60 milyon TL’ye ulaşabildiğini belirten Gökçek, “Kurum bütçesinden bir yılda 844 milyon TL yalnızca finansman sarfiyatı için harcanmış. Sayıştay’ın da yıllardır uyarmasına rağmen, kurum ‘borçlanma sarmalı’ndan kurtulamıyor” dedi.

 ÇAYKUR’un 2022 yılı hesaplarını inceleyen Sayıştay, geçtiğimiz yıl olduğu benzeri bu yıl da kurumun içine girdiği borçlanma sarmalına dikkat çekti. Sayıştay raporunu gündeme getiren CHP İstanbul Milletvekili, KİT Komitesi üyesi Ali Gökçek, “Geçtiğimiz yıl kurumun 100 ünite anapara ve faiz borcu ödemesi için 106 ünite borçlandığı belirtilmiş ve borçlanma sarmalına dikkat çekilmişti. Fakat, kurumun bu ikazları dikkate almadığını ve aynı anlayışla sürdüğünü görüyoruz” dedi.

 Finansman sarfiyatı 844 milyon TL’ye ulaştı

 Gökçek’in verdiği bilgiye göre Çaykur, 2022 yılında teklif toplama suretiyle farklı bankalardan 16 milyar 828 milyon 922 bin TL ticari banka kredisi kullandı ve 17 milyar 229 milyon 22 bin TL kredi ana para geri ödemesi yaptı. Çaykur’un 2022 dönem sonu itibariyle çeşitli bankalara 4 milyar 851 milyon 500 bin TL kredi borcu bulunurken, ticari bankalardan kullanılan kredilerinden ötürü tahakkuk eden finansman sarfiyatı tutarı ise 844 milyon 545 bin 524 TL’ye ulaştı.

 “2022 yılında en yüksek düzeye geldi”

 Kurumun kredi kullanımının yıllar itibariyle arttığına dikkat çeken Gökçek, bu kullanımın 2022 yılı itibariyle en yüksek seviyele ulaştığını da vurguladı. Gökçek, şunları söyledi: “2022 yılında kurumun, işletme fliyeti karının evvelki yıla göre yüzde 467 oranında artmasına ve evvelki yıl ile bu yıl sermaye artışından gelen ödenmemiş sermayenin 2 milyar 230 milyon 587 bin TL’lik kısmı meblağında sermaye ödemesi yapılmasına karşın, yıl içi kredi kullanım miktarı evvelki yıla göre neredeyse aynı kalmış. Sonraki yıla devreden kredi bakiyesi ise 4 milyar 841 milyon 500 bin TL’ye ulaşmış.

 “Kamu kaynaklarını savurganca harcamayın”

 Fakat bu meblağ 2018 yılında 2 milyar TL civarındaydı. Çaykur, bu anlayışla yönetilmeye devam edilirse kredi kullanımı ve bu kullanımdan ötürü oluşan finansman sarfiyatı katlanarak artacaktır. Sayıştay da ‘Borçlanma sarmalının kırılabilmesi için işletme fliyeti karının artırılmasına ve kredi kullanma muhtaçlığının azaltılmasına yönelik önlemlerin alınması ve bu suretle daha az kredi kullanılması gerekmektedir’ şeklinde kuruma gerekli ikazları yapmıştı. Çaykur idaresini bir sefer daha kamu kaynaklarınının savurganca harcanmaması konusunda uyarıyoruz.”