AB, dijital platform çalışanlarının haklarını genişletiyor

Avrupa Birliği (AB) kurumları, Uber ve Deliveroo benzeri çeşitli dijital platformlar aracılığıyla serbest çalışan bireylere, fiili çalışma nizamlarına karşılık gelen yasal istihdam statüsünü ve personel haklarını verme konusunda anlaştı.

AB Kurulu, üye ülkeler ve Avrupa Parlamentosu (AP) arasında müzakere edilen ve dijital platform çalışanlarının haklarına yönelik hazırlanan yeni maddede uzlaşı sağlandığını bildirdi.

Buna göre, dijital platform çalışanları daha iyi korunacak ve çalışma şartları güzelleştirilecek.

Dijital platformlar için çalışan bireylerin istihdam statüsü doğru biçimde belirlenecek. Platformlar tarafından serbest meslek sahibi olarak sınıflandırılan şahısların AB hukuku kapsamındaki çalışan haklarına erişimi sağlanacak.

Şoför, kurye ve ev paklığında çalışan ve resmi olarak serbest meslek sahibi olarak sınıflandırılanlar, çalışan bir emekçiyle aynı kural ve kısıtlamalara uyuyorsa bunların durumları değişecek. Bu durumdakilerin bir istihdam ilgisi içinde oldukları tespit edilecek ve bu nedenle ulusal yasalar ile AB kanunları kapsamında çalışanlara tanınan haklardan yararlanmaları sağlanacak.

İşçilerin yanlış sınıflandırılma durumları ortadan kaldırılacak ve serbest çalışanların tam vakitli çalışan olarak yeniden sınıflandırılması kolaylaştırılacak. Bir dijital platformun patron olup olmadığı denetim kriterleri listesiyle belirlenecek.

Çalışanların fiyatına üst sınır getirmek, elektronik araçlar da dahil olmak üzere performans denetlenmesi, vazifelerin dağıtımı ya da tahsisi üzerinde denetim, çalışma şartları üzerinde denetim ve çalışma stlerinin seçimine ilişkin kısıtlamalar, işlerini düzenleme özgürlüklerine ilişkin kısıtlamalar ile görünüşleri ya da davranışlarına ilişkin kurallar kriterler listesinde yer alacak.

Kriterden en az ikisinin karşılanması halinde bu bireyler yasal olarak serbest çalışan yerine platform çalışanı olarak kabul edilecek. Yaşanacak türel süreçlerde herhangi bir istihdam münasebetinin bulunmadığını kanıtlamak dijital platformun yükümlülüğünde olacak.

Dijital platformların karar alma süreçlerinde algoritma kullanımı azaltılacak. Bir çalışanın hesabının askıya alınması ya da işten çıkarılması benzeri hususlarda insan nezareti gerekecek.

Yeni kurallar, üye ülkeler ve AP tarafından resmen onaylanmasının akabinde AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak yürürlüğe girecek.

AB ülkelerinde çeşitli dijital platformlar aracılığıyla şoför ya da kurye benzeri farklı işlerde çalışan 28 milyondan fazla kişi bulunuyor. Bu bireylerin büyük çoğunluğu serbest çalışan olarak sınıflandırılıyor. Yeni yasa ilk defa bu durumun değiştirilmesini sağlayacak.