1997’den bu yana siyasal alanda bayanların eşit temsili için mücadele yürüten Bayan Adayları Destekleme Derneği (KA.DER) Başkanı Nuray Karaoğlu, “5 Aralık bayanların seçme seçilme hakkı kazanması” ve Türkiye’de bayanların eşit temsili hakkında değerlendirmelerde bulundu
Kadın Adayları Destekleme Derneği (KADER) Başkanı Nuray Karaoğlu, 5 Aralık 1934’te bayanların seçilme hakkı kazanmasını 89. yıldönümünü kutlayarak Türkiye’de bayanların eşit temsili hakkında değerlendirmelerde bulundu. Karaoğlu, “Hedefimiz şu ki: Seçtiren değil seçilen bayanlar olacağız! Bizler, bayanlar başta olmak üzere, dezavantajlı tüm kümelerin adil ve eşitlikçi siyasal temsilini istiyoruz” dedi.
2024 yerel seçimlerinin yaklaştığını ve aday adaylarının belli olduği bir sürece girildiğini söyleyen Karaoğlu:
”Aday adayları belirleniyor, bu süreçte ne olacak? Erkek düzen günümüz iktidarıyla bu kadar girift, bu kadar hemhâlken, eşit temsili sağlamak için neler yapacağız? Ka.Der olarak bütün siyasetimiz ve uygulamalarımız bu soruların en çok önemli tarafı. Bizler, bayanlar başta olmak üzere, dezavantajlı tüm kümelerin adil ve eşitlikçi siyasal temsilini istiyoruz. Biz bunlarla ilgiliyken “ilgililer” bayanların siyasal temsili ismine ya susmayı tercih ediyor yahut göze sürme tahlillerle süreci yürütüyor; zira tahlil yerine sürecin yöneltilmesi hedefleniyor.”
“Seçtiren değil seçilen bayanlar olacağız”
Nuray Karaoğlu “Seçim periyotlarında tanıklıklarımız, deneyimlerimiz var. Esas tahlil, politikayı
eşitlikçi bir şuurla dönüştürmek için eşit temsil ile eşitsizliği önleyebilecek politikalar
üretmek ve bu siyasetleri hayata geçirmektir” dedi ve siyasi partilerin genel
başkanlarına davette bulundu:
“Başta CHP olmak üzere – ki biliyorsunuz mart ayında fermuar sistemini esas alan bir yasa teklifi de sunmuşlardı- genel liderlerden bir beklentimiz var. O da şu: 2024 yerel seçimlerinde belediye başkanı ve meclis üyeleri belirlenirken bayanın eşit temsilinde ihtimamlı olmaları. Amacımız şu ki: Seçtiren değil seçilen bayanlar olacağız! Bizler, bayanlar başta olmak üzere, dezavantajlı tüm kümelerin adil ve eşitlikçi siyasal temsilini istiyoruz. Düşünün, 2019’da seçilen belediye başkanları içinde bayan belediye liderlerinin oranı yalnızca ve yalnızca %1,58… Bu, ziyadesiyle iç karartıcı tabloyu değiştirmeye yönelik bir tavır bekliyoruz. Seçtiren değil, seçilen bayanlar olacağız.”
“Siyasal alanda eşit temsil mümkün!”
Siyasal alanda eşit temsili sağlamak için çeşitli yollar, yasalar, partilerin kendilerine bağladıkları hukukları, uygulanan ya da uygulanacağı vt edilen siyasetleri olduğuna dikkat çeken Karaoğlu, samimiyet ve kararlılık olmadığı için temsilin kağıtta yazılı metinlerde kaldığını söyleyerek şu dataları aktardı:
“1934’ten bu yana toplam 24 genel seçim yapılmış ve bu seçimlerde 11 bin 985 milletvekili seçilmiş; bu milletvekillerinin yalnızca 717’si kadın… 14 Mayıs seçim sonuçlarına göre, şu an Meclis’te görev yapan 600 milletvekilinin 119’u kadın. AKP’den 50 (yüzde 19), CHP’den 24 (yüzde 18), HEDEP’ten 27 (yüzde 47), İYİ Parti’den 5, (yüzde 11), MHP’den 4 (yüzde 8), Sdet Partisi’nden 2 (yüzde 10),
DEVA’ dan 4 (yüzde 26), TİP’ten 1 (yüzde 25), DBP’den 1 (yüzde 50) ve Emek Partisi’nden 1 (yüzde 50) bayan milletvekili Meclis’te… Şu an 1392 belediye liderinin yalnızca 23’ü kadın… 2019 yerel seçim sonuçlarına göre aslında seçilen bayan belediye başkan sayısı 43’tü. Geçen süre zarfında kayyum atamaları sonucunda bu sayı 23’e düştü… 2019 yerel seçim sonucunda tüm belediye başkanları içinde bayan belediye liderlerinin oranı yalnızca ve yalnızca yüzde 1,58.”
Bu tabloyu bayanlar için politik bir şiddet biçimi olarak yorumlayan Karaoğlu, Türkiye’de anayasal ya da yasal cinsiyet kotasının gerekliliğine dikkati çekti.
“KA.DER’in çalışmaları sonucu bayan muhtar sayısı 685’ten 1134’e yükseldi”
Yerelde eşit temsil gücünü arttırmak için KA.DER’in sürat kesmeden çalışmalarına sürdüğünü ifade eden Karaoğlu, bu çalışmalar sonucunda bayan muhtar sayısının 685’ten 1134’e yükseldiğini de söyledi.
“Türkiye’de 30 bin 5 mahalle 18 bin 152 köy olmak üzere toplam 50 bin 157 muhtar bulunuyor. 2014- 2019 arasında 50 bini aşkın muhtar içinde yalnızca 685 olan bayan muhtar sayısının oransal kıymeti yüzde 1,30’du. 2019 seçimlerinde Ka.Der’in ağır çalışmaları sonucunda sayı 1071’e yükseldi, daha sonra ara seçimlerde sayı 1134 oldu rakamsal oranı yüzde 2,1.”
“Gelecek Kadındır”
Açıklamasında İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılmasını da eleştiren Karaoğlu:
“İstanbul Kontratı bayana yönelik ayrımcılık, adaletsizlik ve erkek şiddetine dair eni mevzu bir metindi. Bayana yönelik şiddetin tarihi kökeninde, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin olduğunu ve şiddetin temelinin neyle bağlı olduğunu pek iyi tarif ediyordu. Bayanları koruyan, bayan erkek eşitliğini, toplumsal cinsiyet problemini hukukî bir tabana oturtan İstanbul Sözleşmesi’nden bir gecede çıkılmadı mı? İstanbul Sözleşmesi’ne karşı yükselen sesin yalnızca Türkiye’yle sınırlı olmadığını Müslüman-Türk toplumuna mahsus itirazlar olmadığını da gördük. Hatırlayın, mukaveleyi 40’tan fazla ülke imzaladı. 34 ülke onayladı ve hala bizim dışımızdaki ülkelerde yürürlükte. Bizimle birlikte nerdeyse eş vakitli olarak, Polonya, Macaristan, Hırvatistan, Bulgaristan benzeri ülkeler mukaveleyi tartışmaya başladı. Ortak politik noktaları olan iktidar etme biçimi, bize benzeyen ama inanç farklılığı olan ülkeler, “ Aileyi zayıflatılıyor” denip kontratın öngördüğü bayan erkek eşitliğini hedef aldı. Yani, toplumsal cinsiyet problemini, eşitsiz güç ilgilerini, bayanlara yönelik ayrımcılık ve şiddeti, farklı birçok coğrafyada ama aynı perspektifte bulabiliyoruz.” sözünü kullandı..
“Mücadelemiz baskılanmış benzeri görünse de kazanan hep bayanlar olacak” tabirlerini kullanan Karaoğlu, “Kadın gayreti haklı, güçlü ve esaslı bir mücadele. Bu yüzden bayanlar siyasette eşit temsil dahil her mücadeleyi kazanacak. Zira gelecek kadındır” sözleriyle açıklamasını sonlandırdı.