Annesinin ölümüne neden olan hastalığın çaresiyle literatüre girdi

Kalp kapağı yetmezliği olan annesi ona gebe kaldığında hekimler “hamileliği sona erdirmemız lazım” dedi. Anne Neriman Köksal, “Rüyamda gördüm, bu çocuk doğacak, ileride büyük bir tabip olacak, o beni iyileştirir” diyerek hayatını riske atıp onu dünyaya getirdi. 1968’de dünyaya gelen o çocuk büyüdü, sahiden de tıp fakültesini kazandı. O şimdi öğrenciyken annesi Neriman Köksal kalp ameliyatı olmak zorunda kaldı. Neriman Köksal’a, yapay kalp kapağı takıldı ama enfeksiyon nedeniyle ameliyat sonrası daha 58 yaşındayken ömrünü yitirdi.

Prof. Dr. Cengiz Köksal, annesine şifa olamadı ama ‘yapay kapağa gerek kalmadan’ hastanın kendi dokusu ile ‘triküspit kapağı tamir etme yöntemi’ ile dünya tıp literatürüne girdi. Mesleksel hayatını kalp kapak tamirine adayan Prof. Dr. Köksal, çocuklukta geçirilen bademcik enfeksiyonu nedeniyle hiç belirti vermeden ilerleyen ve hamilelik sırasında ortaya çıkan, annesini de ondan alan mitral kapak yetmezliğine karşı anne adaylarına da çok çok önemli ikazlarda bulundu.

Üçüncü çocuğunun doğumundan sonra kalp kapağı yetmezliği teşhisi alan annesi, dördüncü çocuğuna gebe kaldığında hekimler, “Bu doğum gerçekleşemez, ikinizin de hayati riski var, hamileliği sona erdirmemız lazım” şeklinde ihtarda bulundu.

Anne Neriman Köksal, “Rüyamda gördüm, bu çocuk doğacak, ileride büyük bir tabip olacak, o beni iyileştirir” diyerek hayatını riske atıp 1968’de onu dünyaya getirdi. O çocuk büyüdü, hakikaten de tıp fakültesini kazandı. Daha yeni mezunken annesi iki sefer üst üste kalp ameliyatı olmak zorunda kaldı. Neriman Köksal’a yapay kalp kapağı takıldı ama enfeksiyon nedeniyle ameliyattan birkaç gün sonra, şimdi 58 yaşındayken hayatını yitirdi. Prof. Dr. Cengiz Köksal, onu dünyaya getirmek uğruna kendi ömrünü riske atan annesine vefa borcunu ise kalp kapağı tamir metotları üzerinde çalışarak ödemeye çalıştı. Yapay kapağa gerek kalmadan, hastanın kendi dokusuyla kalp kapağını tamir etme tekniği olan ‘triküspit kapak mitralizasyonu’ usulüyle geçtiğimiz yıl dünya tıp literatürüne de giren Prof. Dr. Köksal, çocuklukta geçirilen bademcik enfeksiyonu nedeniyle hiç belirti vermeden ilerleyen ve bilhassa bayanlarda hamilelik sırasında apansızın ağır bir şekilde ortaya çıkabilen, yani kendi annesini de ondan koparan mitral kapak yetmezliğine karşı, çok çok önemli ikazlarda bulundu.

“Sinsice ilerleyen en tehlikeli hastalık”

Hamilelikte görülebilecek, anne ve çocuğun sıhhatini tehdit eden en sinsi, en tehlikeli hastalıklardan birisinin mitral kapak darlığı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Köksal, “Gizli olan, sağlıklıyken sizde şikayet yapmayan kapak sorunları, bilhassa mitral darlığı; hamilelikte anne ve çocuğun kabusu olabilir. Zira hamilelikte bedende dolaşan kan hacmi, kalbin üzerine binen yük ve kalbin suratı yüzde 50 artıyor. İleri darlık başlıyor kapakta. Bu da annenin sıhhatini tehdit ediyor, çocuğun düşük doğum yükü ile yahut erken doğmasına neden oluyor. Biz yılda 7-8 tane bu şekilde daha önce hiç farkında olmayan ama aslında mitral kapak darlığı yaşayan, hamileliğinin 7-8’inci ayında mlesef annenin sağlığı için hamileliği erken sona erdirmek zorunda kaldığımız hastalara rastlıyoruz. Bu hastalar o kadar kalp yetmezliğiyle geliyor ki, çocuğu mecburen erkenden alıyoruz. Belli bir ayda ise bebek yaşayabiliyor. Anneyi de kalp ameliyatına alıyoruz” dedi.

Doktorlar hayati risk var dedi ama o vazgeçmedi

Mitral kapak sorunlarının, bilhassa gebelerde ortaya çıkan mitral kapak yetmezliğinin mesleksel hayatında çok özel bir yeri olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Köksal, şunları söyledi: “Özellikle bu alanla ilgileniyorum zira ben, ailenin 4’üncü çocuğuyum. Annem de bana gebe kalmadan önce, üçüncü doğumunda yani abimin doğumunda, kalp hastalığı saptanmış. Bana gebeyken hastalığı biliniyor. Tabipler ‘Bu çocuğu doğuramazsın, zira 9 ay karnında bekletemezsin, kalbin yükü gitgide artar. Biz bu hamileliği sonlandıralım, aksi hem bebek hem senin için çok riskli’ diyor. Ama annem buna şiddetle itiraz ediyor. Zira düşünde görmüş, ‘Hayır diyor bu çocuk büyüyecek, tabip olacak ve bana bakacak’ diyor. Sonunda ben doğuyorum ve mitral kapaklarla ilgilenen bir hekim oluyorum.”

“Hamilelik kalbini yeterlice yordu”

Annesinin onu dünyaya getirebilmek için ömrünü tahminen 10 yıl daha geriye çektiğini düşünen Prof. Dr. Köksal, olağanda 70’li 80’li yaşlarda ameliyat zaruriliği çıkan bu hastalıktan ötürü annesinin şimdi 58 yaşında iki sefer ameliyat olmak zorunda kaldığına değindi ve şunları anlattı: “Anne karnında geçirdiğim süre kalbini daha da yordu muhtemelen. Ben tıp fakültesini bitirdiğim vakitlerde mitral kapak darlığından ameliyat olmak zorunda kaldı. Enfeksiyon olunca ikinci bir ameliyat daha oldu, sonra mlesef kaybettik. Tahminen de bu yüzden mitral kapak hastalıklarına yöneldim. Anneme bir borcum vardı, o sorunu yaşayan insanlara karşı bir borcum vardı. Annemin kalp kapağı sentetik bir kapakla değişmeseydi, tamir edilebilseydi, tahminen de mikrop kapmayacaktı ve ikinci sefer ameliyat olmayacaktı. Tahminen de hala hayatta olacaktı.”

Literatüre giren tamir usulü geliştirdi

Bu acı deneyimin onu hep bir tahlil üretmeye ittiğini de anlatan Prof. Dr. Köksal, “Acaba mitral kapak sorunu olan hastaların kalp kapağını değiştirmek yerine tamir etsek, enfeksiyondan daha iyi koruyabilir miyiz? İnsanın başına gelince nitekim iz bırakıyor ve bunu çözmeye yöneliyorsunuz. Romatizmal kapak hastalarında kapağı değiştirmeden kalıcı bir tamir nasıl yapabiliriz, bunun eforuyla kendi tekniğimizi geliştirdik. Türkiye’de herhalde 2-3 cerrahın kapak tamiri ile ilgili kendi ismiyle tanımlanmış tekniği vardır. Biz de kapak tamirinde bilhassa ateşli romatizmaya bağlı kalp kapağı sorunu yaşayan hastalar için literatüre bir tamir tekniği kazandırdık. Ne memnunuz ki yurt dışında da kullanıldığını görüyoruz. Tahminen ben vefa borcumu bu türlü ödeyebilirdim” diye konuştu.

Çok sık bademcik iltihabına dikkat

Prof. Dr. Köksal, mitral kapak yetmezliğinin küçükken sık sık geçirilen bademcik enfeksiyonu sonrası gelişebileceğine dikkat çekerek şu ihtarlarda bulundu: “Özellikle bayanların bademcik açısından bu türlü bir hikayeleri varsa gebe kalmadan önce kesinlikle ama kesinlikle bir EKO çektirerek kalp denetimi yaptırması gerekiyor. Ateşli romatizmaya neden olan esas sorun streptokok. Sık sık bademcik iltihabı oluyorsanız onun sebebi de büyük ihtimalle streptokoktur. Bu da kalp kapağını da etkileyip ileride kalp yetmezliğine neden olan önemli sorunlara yol açabiliyor.”