Hukukçular uyardı: Sosyal medyadan ‘seni seviyorum’ mesajı atmak taciz sayılabilir

Ceza hukukunda cinsel suçlara ilişkin meseleler ve tahlil teklifleri Altınbaş Üniversitesinde düzenlenen bir panelde tartışıldı. Üniversitenin Ceza Hukuku Uzmanı akademisyenleri Prof. Dr. Hasan Sınar ve Dr. Yeşim Yılmaz son hukukî düzenlemeler hakkında bilgi verdi.

Türk Ceza Hukukunda cezaların aslında ağır olduğuna değinen hukukçular, sorunun infaz sisteminden kaynaklandığına değindi. Prof. Dr. Hasan Sınar, cinsel kabahatlerin fevkalade ağır ve çok çok önemli yansımaları olan bir sorun olduğunu ifade etti. 2005’ de pozitif (+) bir gelişme ile evlilik içinde gerçekleşen irade dışı cinsel birlikteliklerin suç olarak kabul edildiğini aktardı. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlara ilişkin 2014 değişikliğinden sonra da önemli derecede ağır yaptırımlar getirildiğini söyledi. Son vakitlerde sosyal medya aracılığı ile gençlerin yakından bildiği DM üzerinden de cinsel taciz hadiselerinin yaşandığını ifade etti. “’Seni seviyorum, çok güzelsin, seni çok beğeniyorum’ demek de sırnaşıkça bir hal aldıysa cinsel taciz sayılabilir. Burada kriter, aksiyonun cinsel maksatlı olması ve kişiyi cinsel istikametten rahatsız etmesi. Titiz bir inceleme yapılması gerekiyor. Aksi halde çok adaletsiz sonuçlara sebebiyet verilebilir” dedi.

Dr. Yeşim Yılmaz da “stalking” olarak ifade edilen “ısrarlı takibin” de artık Türk Ceza Kanunu’nda suç kabul edildiğini açıkladı. “Dolayısıyla flört teşebbüsü ya da arkadaşlık teklifleri ısrarlı bir halde kişiyi rahatsız edici boyuta ulaştıysa, şahısta huzursuzluk oluşturacak boyuta geldiyse ısrarlı takip suçu oluşacaktır. Fakat cinsel taciz istikametinden çok önemli olan ise bunun cinsel emel taşıyıp taşımadığı” diyerek çok önemli bir noktayı vurguladı.

Yargıtay kriterleri neler?

Dr. Yeşim Yılmaz, cinsel taciz suçunu ayırt etmekte Yargıtay’ın baz aldığı kriterlere de değindi. “Öncelikle isteğin olup olmadığı, teşebbüsün ısrarlı olup olmadığı, kaba ve sırnaşıkça olup olmadığı önemli. Taraflar arasında duygusal bağlantı var mı? Yasal ya da ahlaki pürüz bulunup bulunmadığını değerlendirerek bir sonuca varıyor. Taraflardan biri evliyse ve birine his açıklamasında bulunduysa ya da iltifat ettiyse mesela cinsel taciz cürmünün oluştuğuna karar veriyor. Zira taraflar arasında ahlaki bir mahzur yani evlilik bağlantısı olduğunu söylüyor” dedi.

‘Mağdurun beyanı temeldir. Soruşturma başlatılmasını sağlıyor’

Uluslararası yükümlülükler gereği cinsel cürümlerde mağdurun beyanının esas kabul edildiğini belirten Yeşim Yılmaz, “Bu beyan soruşturma başlatılmasını sağlıyor. Hâkimin, mahkûmiyet için vicdani karar verebilmesi için kuşku olmamalı. Kuşku sanığın işine yarıyor” değerlendirmesini yaptı.

‘Fiziksel kanıt önemli. Duş almayın. 4-6 saat içinde hekim muayenesi olun’

Hasan Sınar, bu nedenle türel açıdan fizikî kanıtların çok çok önemli olduğunu kaydetti. Cinsel suç olaylarının her zamandört duvar arasında, şahit olmadan yaşandığını hatırlattı. Suçun, kuşkuya yer vermeden kanıtlanabilmesi için mağdurun 24 saat içinde tabip muayenesi olması gerektiğini vurguladı. “Hatta ilk 4 ila 6 saat içinde kanıtlar toplanmalı. Şayet duş alınmışsa kanıt kayboluyor.” ikazında bulundu. Yeşim Yılmaz da hususun sosyolojik ve ruhsal boyutuna atıfta bulunarak, kişinin kendini kirlenmiş hissettiğini ve bir an önce temizlenme gereksiniminde olduğunu vurguladı. Bu hususta toplumda farkındalık oluşturmanın ehemmiyetini vurguladı.

‘Cezalar ağır fakat infaz yasası uygulatmıyor’

Hukukçular, cinsel suçlar konusunda toplumda bir cezasızlık algısı ve adalet sistemine güvensizlik olduğunu belirttiler. Hasan Sınar, örtülü af olarak nitelendirilen ve şahısların infaz kurumuna girmeden ya da her türlü kontrolden uzak olarak infazın toplum içerisinde yerine getirildiği bir durum oluşturduğu kaydetti. “2023 Temmuz ayında getirilen kontrollü özgürlük düzenlemesiyle uzun vadeli hapis cezası almış mahkumlar çok kısa bir süre infaz kurumunda kaldıktan sonra kalan cezasını toplum içerisinde çekebiliyor” dedi. Yeşim Yılmaz’a göre de toplumda hadım etme ya da kastrasyon tartışmalarının çıkış sebebi bu. Zira kamuoyu, failin olması gerektiği şekilde cezalandırılmadığını görüyor. “Bir cinsel suç failini efektif bir şekilde cezalandırıp kesintisiz ve kaçınılmaz bir şekilde bu cezayı infaz ederseniz bu tartışmalar da ortadan kalkacaktır” diyerek ekleme yaptı.

‘Cinsel suç faili hasta değil, suçlu’

Yeşim Yılmaz son olarak toplumda cinsel cürümleri bir hastalık olarak görme eğiliminin yanlışlığına dikkat çekti. “Öncelikle bu bir suç. Bir hastalık değil. Bir defa cinsel eylemler, isteğe aykırı cinsel hareketlerdir. Cinsel suç failini ‘hasta’ olarak tanımlarsak durumu normalleştirmiş oluruz. Zira tedavi edilebilir bir durumda görüyoruz demektir. Halbuki adli tıp ve bilim insanlarının yaptığı araştırmalara baktığımızda çoğunlukla bu biçim fillerin, bir cinsel dürtüden çok bir zorbalık, bir öfke, bir güç arayışından ortaya çıktığını görüyoruz. Aslında çoğunlukla erkeğin, kadın üzerinde bir otorite kurma arayışından, öfkesinden ve zorbalığından kaynaklandığını görüyoruz” açıklamasını yaptı.