Fehmi Koru: “İdam” sistemden kalktı fakat ağırlaştırılmış müebbet günümüzde ondan daha ağır bir cezaya dönüştü

* Fehmi Koru

Ceza hukukunda ‘ağırlaştırılmış müebbet’ cezasının yıllar önce sistemden çıkartılmış ‘idam’ cezası yerine konulduğu biliniyor.

Yani?

Yanisi şu: Mahkemelerin şimdilerde ‘ağırlaştırılmış müebbet’ cezası verdiği şahıslar, eski periyotta yargılanıyor olsaydılar ‘idam’ cezasına çarptırılmış olacaklardı…

Ağır ceza mahkemesi yargıçları, ‘idam’ cezasının yürürlükte olduğu eski devirde, önlerine gelen davalar sonucunda bu türlü bir kararı açıkladıklarında, ellerinde tuttukları kalemi kırarlardı. 

‘‘Bu son idam kararım olsun’’ anlamına…

Dün, Yargıtay, Osman Kavala hakkında daha önce bir mahkeme tarafından verilmiş ağırlaştırılmış müebbet cezasını onayladı.

Haberleri okurken dikkat ettim, ‘kalem kırma’ eyleminden söz edilmiyordu.

Aynı cezayı daha önce vermiş olan mahkeme heyetinin başkanı da, sanıyorum, kararı açıkladıktan sonra kalemini kırmamıştı.

İdam cezası hala geçerli olsaydı, Osman Kavala’ya o ceza verilecek ve Yargıtay da onaylayacaktı; o denli mi?

Herhalde o denli.

Dün, tekrar Yargıtay’dan, Kavala ile aynı davadan yargılanmış Can Atalay, Tayfun Kahraman, Mine Özerden ve Çiğdem Mater Utku’ya verilen 18’er yıl hapis cezasının onaylandığını da öğrendik.

Bu bireyler siyasi tarihimize ‘Gezi protestosu’ olarak geçen olayın tertipçileri olmaktan yargılanıyorlardı.

Mahkeme ve Yargıtay İstanbul’daki Gezi Parkı’na var olan kimliğini kaybettirecek yeni bir veçhe verme hazırlığına karşı çıkma hedefli protestoları ‘hükümeti devirme’ niyetli bir teşebbüs olarak değerlendirmiş…

Pek çoğu genç olan protestocular bir tarafa bırakılmış ve mahkeme, kimileri olayın gerçeğini açıklamak için devlet yetkilileriyle -ve bu ortada o sırada başbakan olan Tayyip Erdoğan ile de- görüşen değişik sivil toplum örgütlerinden bireyleri yargılamıştı…

Cezaların tartısı protestoların önünü kesmek ve gibi teşebbüsleri bu yolla engellemek niyeti ile ilgili görülmüş ve kararın Yargıtay sürecinde düzeltilebileceği düşünülmüştü.

Türkiye’nin aralarında bulunmayı arzuladığı ülkelerde, bizdekine benzeyen bir olay yaşandığında, -ki Batı ülkelerinde derhal her gün Gezi tipi eylemler görülebiliyor- oralarda olaya karışmış şahıslar herhangi bir cezaya çarptırılıyorlar mı?

Hayır, bu türlü bir yargılamayla karşılaşmıyorlar.

Benim aklım Gezi Parkı’na sahip çıkma teşebbüsünün bir tür ‘isyan’ olarak algılanmasını en baştan almamıştı; gerçeğin farklı olduğunu anlatma eforlarının boşa çıkmasını anlamakta da zorlandım. Sivil toplumun sınırlı protestolarının yanlış kıymetlendirilmesi sonrasında sokakların hareketlenmesi ise Gezi Parkı’nın sonlarını aşan ve ilk teşebbüsü başlatanların istekleri hilafına bir aşırılıktı.

İlk günlerin protestoları doğru değerlendirilseydi sonraki aşırılıklara yol açılmazdı görüşündeydim. Bugün de o günlerden farklı düşünmüyorum. 

Hukuk sistemimizden ‘idam’ cezasının çıkartılması pek çok bakımdan gerekliydi ve bu vaktinde yerine getirildi. Lakin son vakitlerde onun yerini alan ‘ağırlaştırılmış müebbet’ cezası, yargı tarafından, varken idam cezasının verilmesinden çok daha kolay kullanılabiliyor.

Oysa ‘ağırlaştırılmış müebbet’ de, o cezanın muhatabı olan kişi için ‘idam’ cezasından farklı değil; o cezaya çarptırılan şahıslar hayatlarının büyük kısmını demir parmaklıklar arkasında geçirmek zorunda kalacaklar zira.

Dolayısıyla o cezanın ‘idam’ cezasından pek farkı yok. İdam edilenin hayatı bir defa sona erdiriliyor, ağırlaştırılmış müebbet mahkumu ise derhal her gün hücresinde hayat muhasebesi yapmak zorunda bırakılıyor. Her gün ölmek benzeri bir şey bu.

Uzun yıllar mahpusta kalacak olanlar bu ülkede çok önemli sivil toplum örgütlerinde fedakarca çalışmış bireyler. Onları parmaklıklar ardına hapsetmekle yalnız o şahıslara ceza verilmekle kalınmıyor, aynı vakitte topluma hizmet katkılarının da önüne geçilmiş oluyor.

Verilen cezaların dışarıya yansımasıyla ülkeye dönük olumsuz tenkitlerin meydana getireceği dolaylı ziyanları da hesap etmek kaide.

Keşke bu kararın de bir temyizi olabilse.

* Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.