Erdoğan’ın Macaristan ziyaretinde hangi konular masaya yatırıldı?

Orban: Ulusal bayrama siyasi dostlarımı çağırdım

20 Ağustos Macaristan’ın en büyük resmi bayramı. Bin yıl önce bu topraklarda Macar Devleti’nin kuruluşunu temsil eden bu gün, klâsik olarak büyük merasimlerle kutlanır. Akşamında da Budapeşte çok büyük bir havai fişek gösterisine sahne olur.

Kutlamalar için Pazar günü Budapeşte’ye ziyaret düzenleyen konuklar arasında isminden en çok söz ettiren Recep Tayyip Erdoğan olsa da, kutlamalara diğer ülkelerin önderleri de katıldı. 

Katılım ağrılıklı olarak Türki devletlerin temsilcilerinden oluştu. Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan cumhurbaşkanları ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev kutlamalarda yer aldı.

Balkan ülkelerinden Bosna ve Sırbistan Cumhurbaşkanları davetlilerdi.

Kutlamaların akabinde gerçekleşen ikili görüşmelerde ana hususlardan birinin TürkAkım boru hattı üzerinden Macaristan’a getirilmesi planlanan doğal gazın koordinasyonu olduğu da basına sızan haberler ortasındaydı. 

Ele alınan husus ekonomi açısından belirleyici nitelikteki enerji temini olsa da, Macaristan’ın en büyük ulusal bayramına neden yalnızca Türki devletler ve birtakım Balkan ülkeleri önderlerinin çağrıldığı, Avrupa Birliği’nden, NATO’dan yahut Batılı devletlerin diğer çok önemli kurumlarından hiç kimsenin neden kutlamalarda yer almadığı sorusu da Macar medyasının gündeminden düşürmediği sorulardan biri olarak kaldı. 

Macaristan Başbakanı Orban bir radyo programında, “ulusal bayrama siyasi dostlarımı çağırdım” dedi. Bu da Avrupa Birliği içinde Macaristan’a karşı artan tenkitlere verilen siyasi bir cevap olarak algılandı. 

Yani Orban’a göre Macaristan’ın dostları artık Batı’da değil, Doğu’da aranmalıydı. 

Aralık ayında Türkiye-Macaristan zirvesi yapılacak 

Beklendiği benzeri Recep Tayyip Erdoğan’ın yıldırım ziyareti çok önemli görüşmelerin yapıldığı, kararların alındığı bir ziyaretten çok, iki ülke arasındaki alakaların değerinin vurgulandığı sembolik fakat değerli bir gelişme olarak kayıtlara geçti.

Aslında bu ziyaretle, Aralık ayında gerçekleşecek olan Stratejik İştirak Zirvesi’nin gündeminin çerçevesi de çizilmiş oldu. Aralık zirvesi bir manada iki ülke arasında önümüzdeki yıllarda izlenecek olan işbirliğinin somut adımlarının mukavelelerle bağıtlandığı bir zirve olacak. 

İşbirliğinin yakın gayeleri Macaristan açısından Rus doğal gazının Türkiye üzerinden Macaristan’a ulaştırılmasının garanti altına alınması. 

Orban, bugünkü ikili görüşmelerinde Azerbaycan ve Orta Asya Türki devletler önderlerinden bu hususta söz aldı. Türkiye ise doğal gazın nakil çizgilerinin fili olarak topraklarından geçirilmesine izin verecek. 

Türkiye açısından ise yakın hedef Avrupa Birliği ile olan alakalarını olağanlaştırmak, ekonomik alanda kimi avantajlar sağlayabilmek ve de en kıymetlisi serbest deveran olmasa bile vatandaşları için vize kolaylığı elde edebilmek. 

Bu bahislere Macaristan’ın tam destek verdiği bir sır değil. Fakat önümüzdeki yılın ortalarından itibaren Budapeşte’nin AB dönem başkanlığını devralacağı düşünülürse, Macaristan’ın bu bahisteki mümkün katkılarının neden hiç de küçümsenmemesi gerektiği anlaşılabilir.