EMEP’ten 6. ayında deprem raporu: Sorunlar çözülmedi AKP eliyle katmerleşti

Emek Partisi (EMEP), 6 Şubat 2023 tarihli sarsıntıların 6. ayında sarsıntı bölgesindeki durumu, problemleri ve tahlil tekliflerini içeren bir rapor açıkladı.

“6. AY SARSINTI BÖLGESİ RAPORU: Meseleler Çözülmedi, AKP Eliyle Katmerlendi” başlıklı rapor, 13 Temmuz-25 Temmuz arasında Karaca ile parti genel merkez ve kent yöneticilerinin yer aldığı heyetin; Hatay, Malatya, Adıyaman, Kahramanmaraş, Gaziantep’te yaptığı ziyaretler ve halk buluşmalarından notları, direkt saha müşahedelerini, depremzedelerin aktardıklarını, bölgede çalışma sürdüren gönüllülerin, emek ve meslek örgütü temsilcilerinin değerlendirmelerini içeriyor. 

Depremin 6. ayında parti heyetinin yaptığı buluşma, ziyaret ve toplantılardan çıkan sonuçları barınma, halk sağlığı, eğitim, köylülerin ve emekçilerin yaşadığı hak gaspları, göçmen ve mültecilerin durumu, kentlerin yeniden inşasında yaşanan meseleler başlıkları altında özetleyen raporda; yurttaşların çarpıcı anlatımları, datalar, kamu kurumlarının eksiklikleri, gelinen noktada yapılması gerekenlere ilişkin değerlendirmeler ve talepler yer alıyor.

EMEP’li Karaca: Yağma paketi

Gözlem ve görüşme sonuçlarını aktaran milletvekili Sevda Karaca, 6 aylık süre içinde halk sağlığı, barınma, yeniden inşa ve muhtaçlıklar açısından yerine getirilmemiş olan şeylerin ortaya çıktığı zaman dilimlerinden olduğunu ifade etti. Karaca, “Biz de 6. ayda ortaya çıkarttığımız bu tabloyla gördük ki bu eşik bugün AKP iktidarının yıkım ve yağma siyasetlerini uygulamasıyla, doğru düzgün bir teşebbüste bulunulmamasıyla atlatılamadı. Bu çok hayati nokta. Şahsen konuştuğumuz halkın anlattığı şeyleri bu raporda not etmeye çalıştık. Biz zelzele bölgesinde bu halk buluşmalarını, personel toplantılarını, köylülerle yaptığımız kahve buluşmalarını, bayanlar ve gençlerle yaptığımız buluşmalarını tam da Mecliste zelzelenin yaralarının sarılması ve gerekli duyulan ekonomik gereksinimlerin karşılanması için söylenen ‘Milli Dayanışma Paketi’ torba yasanın tartışıldığı günlerde gerçekleştiriyorduk. Bu yağma paketi 6. ayda hâlâ çözülmeyen sıkıntılar dururken zelzelesi imkan bilerek ülkeyi yeniden yağmaya açmaların bir yasa olarak çıkarılmıştı.” dedi.

Barınma: Ağır şartlar, belirsizlik, ayrımcılık

Raporun öne çıkanları şöyle;

Raporda çadır kentler ve konteyner kentlerde su yokluğu, banyo tuvalet konusunda yaşanan eksiklikler, besin, temel muhtaçlıklar ve ulaşıma erişememe benzeri problemler sürdüğü müşahedesi aktarılıyor. Yurttaşların, devletten psikososyal destek, geçimi kolaylaştıracak kâfi nakdi destek alamadığı bu nedenle geçinebilmek için hamallık, nakliyecilik, gündelik temizlik, açık dükkanlarda temizlik, servis benzeri işler yapmak zorunda kaldığı aktarılıyor.
Depremin ilk haftalarında ev kiralamak isteyenlerin binanın sağlamlığını önceliklerken bu durum şimdilerde yerini, “uygun fiyatlı” ev bulmaya bıraktığı ifade ediliyor. Yalnızca kira değil, zelzeleden sonra nakliye, boya, tadilat, temizlik benzeri birçok bölümde de fiyatlar en az üç katına çıktığı belirtiliyor.

Halk sağlığı: Nefes almak vefatla eş!

Raporda molozların dere yatakları, orman yerleri, zeytinlikler, seralar, tarım toprakları ve su kaynaklarına çok yakın bölgelere dökülmesinin sağlığı tehdit ettiği aktarılırken; ortaya çıkan toz ve asbest meselesinin da önemli boyutlara ulaştığı belirtiliyor.
Kesintiler sebebiyle içme suyuna erişimde hala zahmetlerin yaşandığı sarsıntı kentlerinde arıtma aygıtları çalışmadığı, atık elektrik kesintileri sebebiyle besinlerin bozulduğu; sinek, haşere, böcek ve kemirgenlerle mücadelede zafiyet, yerel idarelerin de bu bahisteki önemli eksikleri sebebiyle her geçen gün büyüdüğü ifade ediliyor.

Rapordaki bir diğer müşahede de sağlık sistemi ve çalışanlarının zorluklarını gözler önüne seriyor. Hatay başta olmak üzere sağlık altyapısının, aile sağlığı merkezi ve hastane binalarının birçoklarının kullanılamaz durumda olduğuna dikkat çekilirken geçen 6 aya karşın rağmen sağlık çalışanlarının barınma meselesinin çözülmemiş ve birinci basamak sağlık hizmetlerinin nerede ve nasıl verileceğine dair bir çalışma yapılmamış olmasının altı çiziliyor. Bu durumun kızamık, uyuz benzeri salgınlardan, ruh sağlığı sıkıntılarına, beslenme bozukluklarından, kronik hastalıkların alevlenmesine kadar pek çok hayati sorunun artmasına sebep olduğu söyleniyor.
Gebe bayanların hastane erişiminin neredeyse kalmadığı bölgede, bayanlar tuvalete daha az gitmek için az su içmeyi, az yemeyi tercih ettiği için ayrıca sağlık meselelerinin yaşadığı, tekrar doğum denetim araçlarına erişimde de zahmet çektiği rapora yansıyanlar arasında.

Tarım: Su yok, üretim yok

Hem tarım hem de hayvancılık yapan köylülerin sıkıntılarına başka farklı değinilen raporda; sulama kanallarının hasarından hayvan yemine kadar köylülerin hiçbir mağduriyetinin giderilmediği belirtiliyor.
Köylüler, yıkılan ahırlar, açıkta kalan hayvanların korunması ve bakımının önemli bir sorun olduğunu, bu sorunun tahlili için başvurdukları kamu kurumlarından olumlu cevap alamadıklarını anlatıyor.

Yapılması gereken halkın problemlerinin öncelikli olması

Raporun sonuç kısmında; sarsıntının yıkım tesirinin büyük olmasının, afete dönüşmesinin ve afet şartlarının 6. ayda bile hala devam ediyor olmasının temel nedeni; iktidarın rant siyasetleri olarak gösterildi. Yapılması gerekenler ise şöyle sıralandı:

• Hem süreksiz barınma alanlarındaki problemler hem de orta ve uzun vadede değişecek muhtaçlıklar giderilmeli.
• Kentlerin yeniden inşasına bir an önce başlanmalı. Tüm kentlerde kira fiyat artışlarını durdurulmalı, kiralar işçilerin gelir seviyesine uygun olarak sonlandırılmalı.
• Kalıcı zelzele konutları inşa edilirken iş yerlerine ulaşım, eğitim, sağlık, dinlenme, alışveriş, sosyal aktivite benzeri onlarca parametrenin dikkate alınmalı.
• Sudan kaynaklanabilecek halk sağlığı risklerin önlenmesi için daima numune alınarak, TS 266-Türk standartları ve Dünya Sağlık Örgütü içme suyu standartlarında belirtilen parametrelere göre ölçümler yapılarak tedbirler alınmalı bu bilgiler paylaşılmalı.
•  Depremde ortaya çıkan uzuv kayıplarının yarattığı manilerin rehabilitasyonu ve SGK geri ödeme sistemi ile ilgili sıkıntılar çözülmeli.
• Gebe, bebek, yaşlı ve kronik hastaların takibi ile aşı takipleri aksatılmadan yürütülmeli.
• Kadınlara ve çocuklara yönelik şiddetin önlenmesi için psikososyal destek üniteleri artmalı, kadın istişare merkezleri oluşturulmalı.
•  Toplanan zelzele vergisinin maksadına uygun kullanılmamasından sorumlu tüm siyasi-bürokratik kişi ve kurumlardan hesap sorularak mallarına el konulmalı.

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz