Kira düzenlemesi geliyor: Fahiş artış yapan ev sahibi hapis cezası alabilir

Adalet Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca hazırlanacak yasal düzenleme, yeni yasama döneminde Meclis’e sunulacak.

Kanunda karar var

Kira mukaveleleri ve fiyatlarının belirlenmesi de Türk Borçlar Kanunu ile karar altında bulunuyor. Borçlar Kanunu, Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Kanunu’na göre piyasada afet döneminde “darlık yaratıcı, dengeyi ve serbest rekabeti bozucu, tüketicinin mallara ulaşımını engelleyici faaliyetlerde” bulunması suç teşkil ediyor. Borçlar Kanunu’na eklenen süreksiz hususla Haziran 2022 tarihinde kira artış bedeline yüzde 25 sonu uygulaması Temmuz 2024’e kadar uzatıldı.

Kira tespit, tahliye, uyarlama, kontrat kaynaklı problemler, taşınmaz paylaşımı, kat mülkiyetinden kaynaklı uyuşmazlıklar, aidata ilişkin davalar zarurî 1 Eylül itibarıyla arabuluculuk sürecine tabi olacak. İhtilafların tamamı önce arabulucuya gitmek zorunda olup daha sonra dava açılabilecek. Arabuluculuk sürecini davayı açmak isteyen taraf başlatacak.

Sözleşmeniz bitse de çıkaramaz

Bir yıllık kira kontratı bitince “süre bitti” diyerek meskenden, işyerinden çıkarmak mümkün değil. Ev sahibi kiracıyı 10 yıllık müddetin sonunda yasal olarak tahliye edebilir. Kontrat bitiminin 3 ay öncesinde kiracıya yazılı olarak evi tahliye etmek istediğini bildirmesi gerekiyor.

Kiraya veren, kiranın başlangıcından 10 yıl geçtikten sonra genel kararlara göre fesih bildirimiyle mukaveleyi feshedebilir. Kiraya verenin, kiracıyı ev ya da iş yerinden çıkarabilmesi için 10 yıllık müddetin geçmesi gerekir. Lakin, beş yıl sonra taraflar mahkemeye başvurarak yeni kira bedelinin keşif ve uzman incelemesi yoluyla tespitini talep edebilir. Bu noktada kira bedeli hâkim tarafından emsal bedellere göre tespit ediliyor.

Arabuluculuk 1 Eylül’de başlıyor

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 1 Eylül’de kira davalarında zarurî arabuluculuk devrinin başlayacağını belirten Tunç, “Konut kira mukavelelerinde 1 Temmuz 2024 tarihine kadar yıllık kira artışı yüzde 25’i geçemeyecek” dedi.

Kira artış oranının yüzde 25 olarak sonlandırıldığını aktaran Tunç, “Geçen yıl Borçlar Kanunu’na eklenen süreksiz unsurla konut kira kontratlarında yıllık kira artışı azami yüzde 25 olarak sonlandırılmıştı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gerçekleşen yasal düzenlemeyle bu süre 1 Temmuz’dan itibaren 1 yıl daha uzatıldı. Bu tarihe kadar artışlar sonlandırılmış oldu” değerlendirmesinde bulundu.

1 Eylül’de kira davalarında zarurî arabuluculuk periyodunun başlayacağını belirten Tunç, şunları söyledi: “Kira bedeli ya da tahliye ile ilgili dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zarurî olacak. İş hukukundan doğan davalar, ticari davalar, tüketici davalarında uygulanan mecburî arabuluculuk kapsamına 1 Eylül itibarıyla kira davalarının yanı sıra kat mülkiyetinden doğan davalar, komşuluk hukukundan doğan davalar, paydaşlığın giderilmesi ne ilişkin davalar da alınıyor. Kira uyuşmazlıklarının mahkemeye intikal etmeden arabuluculuk yoluyla tahlile kavuşması, tarafların daha az masrafla ve daha süratli ve barışçıl bir prosedürle uzlaşmalarını sağlayacak, mahkemelerin iş yükü de azalmış olacak.”