IMF Başkanı’ndan “kokteyl risk” uyarısı

IMF Başkanı Kristalina Georgieva, önümüzdeki hafta Bangkok’ta düzenlenecek yıllık IMF-Dünya Bankası toplantıları öncesinde Singapur’da yapacağı konuşma metninde, yapay zeka geliştirme yarışının şu ana kadar sadece birkaç ülkeyle sınırlı kalan bir büyüme patlamasına yol açtığını söyledi.

Georgieva, Orta Doğu ve Ukrayna’daki çatışmalar nedeniyle kilit emtia arzında yaşanan sıkışıklığın 2027 yılına kadar devam edeceğini ve hızla yükselen tahvil getirilerinin, aşırı borç biriktiren hükümetleri artan bütçe baskısı altında bıraktığını belirtti ve bu konuda gelişmiş ekonomileri “en büyük fail” olarak nitelendirdi.

Georgieva, “Yapay zeka sektöründeki büyüme enflasyonist bir etki yaratıyor. Enerji ve gıda şokları enflasyonist bir etki yaratıyor. Tarifeler, savunma harcamaları ve yüksek kamu borcu da enflasyonist olabilir” dedi. Merkez bankalarının ihtiyatlı sıkı para politikası eğilimini benimsemesi gerektiğini vurgulayan Georgieva, büyük bütçe açıklarına alışmış ülkelerin bazı çok zorlu siyasi seçimler yapmak zorunda kalacağını belirtti.

Küresel toplam borç 365 trilyon doları aştı

Üst düzey maliye bakanları ve merkez bankası başkanlarının katıldığı ve bir hafta sürecek Bangkok toplantısı, ABD, Avrupa ve Japon tahvillerinin getirilerinin son on yılların en yüksek seviyelerine ulaşmasıyla devlet borç piyasalarında yaşanan çalkantıların gölgesinde gerçekleşiyor. Uluslararası Finans Enstitüsü’ne (IIF) göre, küresel toplam borç şu anda 365 trilyon doları aştı.

Georgieva, “Son 17 yıl boyunca faiz oranları GSYH büyüme oranlarının altında kalmış olduğu için politika yapıcılar nispeten rahat bir dönem geçirdiler. Artan faiz oranları artık bu duruma son veriyor” dedi.

Buna karşılık, yapay zeka yatırım dalgası ve bunun sağlayacağı ekonomik kazançlara yönelik beklentiler, hisse senetlerini yeni zirvelere taşımaya devam ediyor ve Asya’nın önde gelen çip ve diğer ekipman üreticileri için rekor düzeyde ihracat sağladı.

“Fiyat baskıları daha da artabilir”

Tahvil satış dalgası, Şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasının ardından başladı. Saldırı, yakıt tedarikini kesintiye uğrattı ve dünya çapında maliyetleri artırdı. Georgieva, enerji şokunun şu ana kadar “büyük ancak kontrol altında” olduğunu söyledi. Ancak Georgieva’ya göre Kuzey yarımkürede soğuk mevsimin yaklaşmasıyla talebin artması ve ülkelerin rezervlerini yenilemesi nedeniyle fiyat baskılarının daha da artabilir.

Georgieva, yapay zeka altyapısının genişlemesinin enerji talebini artırdığını ve aynı zamanda ekonomik eşitsizlikleri derinleştirme riski taşıdığını belirtti. “Yapay zeka ile ilgili ticaretteki büyüme, bu değer zincirine dahil olan ekonomilerdeki yatırım patlamasını yansıtıyor” ifadelerini kullanan Georgieva, “ancak bu büyüme diğer ekonomilerin çoğunu büyük ölçüde es geçiyor” uyarısında bulundu.