Uganda’nın 31 yıllık “çocuk kralı” Oyo’nun vefatının ardından kraliyet sarayı karıştı. Gizemli bir varisin varlığına dair iddialar ve kraliçe annenin itirazları gölgesinde toplanan klan meclisi, 21 yıllık televizyon sunucusu ve gazeteci Prens Kijanangoma’yı Tooro Krallığı’nın yeni hükümdarı seçti.
Uganda’nın resmi olarak tanınan dört tarihi monarşisinden biri olan Tooro Krallığı, modern Afrika tarihinin en sıra dışı taht değişimlerinden birine sahne oluyor. Halkın uzun yıllar boyunca devlet televizyonu ekranlarında sunucu, editör ve hikaye anlatıcısı olarak tanıdığı 56 yaşındaki Prens Edward Rukidi Kijanangoma Nyabongo II, artık haber sunucusu değil, bizzat kraliyet tahtının yeni sahibi olarak dünya gündemine oturdu.
Kijanangoma’nın tahta yürüyüşü, 1995 yılında henüz üç yaşındayken dünyanın en genç hükümdarı unvanıyla taç giyen ve 31 yıl hüküm süren “çocuk kral” Kral Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV‘ün 34 yaşında kanserden hayatını kaybetmesiyle başladı. Gece yarısı geleneksel ritüellerle başlayan ve temsili bir savaş gösterisinin ardından Karuziika Kraliyet Sarayı‘na uzanan dört kilometrelik yürüyüşle taç giyecek olan yeni kral, arkasında büyük bir aile içi fırtına bıraktı.
Gizemli varis iddiası ve kraliçe annenin isyanı
Krallık veraset geleneklerine göre tahtın merhum hükümdarın erkek evladına geçmesi gerekiyordu. Kraliyet ailesine yakın çevreler, hiçbir zaman resmi evlilik yapmayan merhum Kral Oyo’nun arkasında küçük bir erkek çocuk ile onun bir sonraki hükümdar olmasını emreden gizli bir vasiyet bıraktığını öne sürdü.
Merhum kralın annesi Kraliçe Best Kemigisa, ABD’nin Teksas eyaletinde bulunduğu öne sürülen bu torunun haklarının korunmasını ve vasiyete sadık kalınmasını talep etti. Kemigisa, oğlunun cenazesinin hemen yanı başında yeni kral kutlamalarının yapılmasını “derin bir acı” olarak tanımlarken, çocuğun güvenlik gerekçesiyle ülkeye dönemediğini savundu. Ancak kralı seçmekle yetkili 21 üyeli Babiito Klanı Konseyi, söz konusu çocuğun kamuoyuna hiçbir zaman tanıtılmadığını ve resmiyette var olmadığını belirterek vasiyet iddialarını geçersiz saydı.
Kalecilikten krallığa uzanan seçim maratonu
Sarayın klan kurallarına göre yeni hükümdarın 11. Tooro Kralı Rukidi III soyundan gelmesi gerekiyordu. Kraliyet komitesinin masasında yalnızca gazeteci prens değil, ilginç isimler de yer aldı. İngiltere’de forma giyen kaleci Prens George Desmond Kamurasi’nin görevi reddetmesi üzerine ibre merhum kralın kuzeni Kijanangoma’ya döndü.
Makerere Üniversitesi mezunu olan ve 21 yıl boyunca medya sektöründe görev yapan yeni kral, saray kapılarını tamamen halka açacağını ve kurduğu geniş iletişim ağını kalkınma için seferber edeceğini duyurdu. Resmi siyasi güçleri olmasa da kültürel ve toplumsal sadakat açısından devasa bir nüfuza sahip krallıkta yaşanan bu krizde, Uganda hükümeti ve Devlet Başkanı Yoweri Museveni klanın Kijanangoma kararını onaylayarak taç giyme törenine tam destek verdi.