Trump’ın Çin’in yapay zekâ gücünü sınırlamak için seçenekleri daralıyor

ABD Başkanı Donald Trump ile Anthropic CEO’su Dario Amodei, Çin’in yapay zekâ geliştirme alanında ABD’yi yakalamasının önlenmesi gerektiği konusunda hemfikir. Ancak bunu uygulamada başarmak giderek zorlaşıyor.

Amodei, yapay zekâ geliştirme hızının yavaşlatılması çağrısı nedeniyle Trump’ın eleştirilerine maruz kalsa da, iki isim Çin’in ABD’yi yakalamasının önlenmesi gerektiği konusunda aynı görüşü paylaşıyor.

Amodei, “We Must Pace the Frontier” başlıklı 3.800 kelimelik yazısında politika yapıcıları Çin’e gelişmiş yapay zekâ çipleri satmaktan kaçınmaya, çip kaçakçılığına karşı önlemleri sıkılaştırmaya ve “otoriter ülkelerdeki şirketlerin yetkisiz damıtma yapmasını” engellemeye çağırdı. Amodei ayrıca demokrasilerin teknolojik üstünlüğünü “mümkün olduğunca büyük” tutması gerektiğini savundu. Bu ifade, Biden yönetiminin yaklaşımını yansıtıyor.

Trump yönetimi en gelişmiş çipler ve çip üretim ekipmanlarına yönelik ihracat kontrollerini sürdürürken, Çin’e Nvidia’nın H200’leri gibi yarı iletkenlerin satışına da açık bir tutum sergiliyor. Pekin ise kendi çip sektörünü geliştirmek amacıyla şu ana kadar bu ürünlerden kaçındı.

Trump yönetimi şimdiye kadar Güneydoğu Asya’daki çip kaçakçılığına karşı daha sert önlemler almaktan kaçındı. Ayrıca ABD sistemlerinden sistematik şekilde damıtma yaptığı tespit edilen Çinli şirketlere yönelik yaptırım uygulamalarında da temkinli davrandı.

Çin, yapay zekâda ABD ile arasındaki farkı kapatıyor

Çin, uygulanan kısıtlamalara rağmen yapay zekâ alanında ABD ile arasındaki farkı sürekli azaltıyor.

Şi Cinping, teknoloji ekosisteminin tamamında kendi kendine yeterli hale gelmek için büyük miktarda kaynak aktarıyor.

Çin çip üretiminde hâlâ ABD’nin gerisinde olsa da DeepSeek ve Moonshot gibi şirketlerin geliştirdiği yapay zekâ modelleri, ABD’nin en gelişmiş modelleriyle arasındaki performans farkını önemli ölçüde azalttı. Üstelik bu modeller çoğu zaman çok daha düşük maliyetle çalışıyor. Bu durum, Anthropic ve OpenAI gibi Silikon Vadisi şirketlerinin pazar payını kaybetmesi riskini artırıyor.

ABD yönetimi yetkilileri, güvenlik kurumları ve Amerikalı yapay zekâ geliştiricileri geçmişte Çinli şirketleri kendi ürünlerini geliştirmek için ABD’deki yapay zekâ modellerinden “damıtma” yoluyla bilgi almakla suçladı.

Damıtma, en gelişmiş modelini kullanarak daha az kaynak tüketen bir modeli eğitmek isteyen bir yapay zekâ geliştiricisi tarafından meşru biçimde kullanılabiliyor. Ancak izin alınmadan yapıldığında bu yöntem, haksız bir kısa yol olarak değerlendiriliyor.

ABD’li Kongre üyeleri, Amerikalı rakiplerinden haksız biçimde kopyalama yaptığı tespit edilen Çinli şirketleri cezalandırmayı amaçlayan önlemleri de değerlendiriyor.

Kapatılması daha zor bir diğer açık ise Pekin’in Güneydoğu Asya’daki bulut veri merkezleri üzerinden ABD’nin en gelişmiş yarı iletkenlerini uzaktan kiralayabilmesi. Bu durum, Trump’ın geçen yılki ticaret savaşı nedeniyle söz konusu ülkelerin birçoğuyla ilişkilerini germesinin ardından daha da önem kazandı.