Hürmüz Boğazı: ABD-İran hattında “Özgürlük Projesi” gerilimi

ABD Başkanı Donald Trump’ın, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişi için başlattıklarını duyurduğu “Özgürlük Projesi” İran’ın tepkisine yol açtı. Tahran rejimi, ABD’nin olası müdahalesini “ateşkesin ihlali” olarak değerlendireceklerini duyurdu.

ABD ile İran arasında Pakistan arabuluculuğundaki müzakereler sürerken, Trump’ın Tahran rejiminin Hürmüz Boğazı’ndaki ablukasını sona erdirmek için başlatılacağını duyurduğu “Özgürlük Projesi” geniş yankı buldu.

ABD Başkanı Donald Trump.Fotoğraf: Matt Rourke/AP Photo/dpa/picture alliance

Dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran savaşına taraf olmayan ülkelerin Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemiler için kendilerinden yardım istediklerini aktaran Trump, savaşla alakası olmayan bu gemilerin boğazdan güvenli çıkışlarını sağlamak için ABD’nin “Özgürlük Projesi” adlı bir girişim başlatma kararı aldığını duyurdu.

Trump’tan İran’a “sert karşılık verilir” uyarısı

“İran, Ortadoğu ve Amerika Birleşik Devletleri’nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı su yollarından güvenli bir şekilde çıkaracağımızı ve işlerine özgürce ve verimli bir şekilde devam edebileceklerini söyledik” ifadelerini kaydededen Donald Trump, destek operasyonunun Pazartesi sabahı başlayacağını belirtti.

Hedeflerinin “hiçbir yanlış yapmamış insanları, şirketleri ve ülkeleri özgürleştirmek” olduğunu vurgulayan ve projenin “ABD, Ortadoğu ülkeleri ve özellikle de İran adına insani bir jest” niteliği taşıdığını savunan Donald Trump, açıklamasını Tahran rejimine yaptığı şu uyarı ile bitirdi:

“Bu insani sürece, herhangi bir şekilde müdahale edildiği takdirde, o zaman ne yazık ki buna sert bir karşılık verilecektir.”

CENTCOM: Seyrüsefer özgürlüğü yeniden tesis edilecek

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper de, Amerikan ordusunun Trump’ın ilan ettiği Özgürlük Projesi’ne destek vereceğini duyurdu.

Açıklamada, “CENTCOM kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin seyrüsefer özgürlüğünü yeniden sağlamak amacıyla 4 Mayıs’tan itibaren Özgürlük Projesi’ni desteklemeye başlayacak” ifadeleri yer aldı.

“Bu savunma amaçlı misyona destek, bölgesel güvenlik ve küresel ekonomi açısından hayati önem taşıyor” diyen Amiral Brad Cooper, gemilerin boğazdan geçişini sağlayacak Özgürlük Projesi’ne 100’den fazla kara ve deniz aracı, güdümlü füze destroyerleri ve 15 bin askeri personel ile destek sağlayacaklarını kaydetti.

Bu arada Trump’ın açıklamalarından kısa süre sonra, İngiltere Deniz Ticareti Örgütü (UKMTO) bir tankerin boğazda bilinmeyen cisimler tarafından vurulduğunu bildirdi.

Tahran: Ateşkesin ihlali sayarız

İran, Trump’ın ilan ettiği yeni girişime “hezeyanın yansıması” sözleriyle sert tepki gösterdi.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD’nin boğaza herhangi bir müdahalesinin ateşkesin ihlali olarak değerlendirileceğini duyurdu.

İranlı yetkili, “Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi, Trump’ın yanıltıcı paylaşımlarıyla yönetilemez! Kimse suçlama senaryolarına inanmaz” ifadelerini kaydetti.

İran’ın Müşterek Komutanlığı da yaptığı açıklamada “Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin bizim elimizde olduğunu ve gemilerin güvenli geçişinin silahlı kuvvetlerle koordineli bir şekilde yürütülmesi gerektiğini defalarca dile getirdik” ifadeleri yer aldı.

DW, Reuters/ DA, TY