Almanya’da “emeklilik reformu” krizi büyüyor

Almanya’da yakın zamanda Federal Meclisin gündemine gelmesi hedeflenen emeklilik paketine koalisyon içinden gelen itirazlar artıyor. Birlik partileri (CDU/CSU) ve Sosyal Demokrat Parti’den (SPD) oluşan koalisyon hükümeti, paketin Aralık ayı başında Federal Meclis’ten geçirilmesi konusunda kararlı.

Pakete karşı çıkan Hristiyan Demokrat Birlik (CDU)ve kardeş partisi Hristiyan Sosyal Birlik’in (CSU) gençlik kolları Junge Union ise tasarıda değişiklik yapılması talebinde ısrarcı. Pakette öngörülen bazı düzenlemelerin koalisyon sözleşmesinde yer almadığını savunan gençlik kolları, söz konusu reformun nüfusu giderek yaşlanan Almanya’da gençlerin omuzlarına bindirilen bir ek yük olacağı gerekçesiyle pakette değişiklik talep ediyor.

CDU/CSU gençlik kolları içinden planlara itiraz eden milletvekillerinin sayısının 18 olduğu belirtilmişti. Ancak Bild gazetesinin haberine göre giderek artan bu sayı, mevcut durumda koalisyon içinden 40 ila 50 potansiyel “hayır” oyuna kadar ulaşmış durumda.

12 milletvekiliyle Federal Meclis’te kırılgan bir çoğunluğa sahip olan koalisyon hükümeti, 18 milletvekilini dahi ikna edemezse planın Meclis’ten geçmesi mümkün olmayacak.

Plan ne içeriyor?

Koalisyon hükümetinin emeklilikte reform planları, emekli maaşlarının 2031’e kadar ortalama ücretin en az yüzde 48 seviyesinde korunmasını öngörüyor. Koalisyon sözleşmesinde de yer alan ve ileri yaş yoksulluğunu engellemek üzere emeklilik seviyesinde bir alt sınır öngören bu düzenleme CDU/CSU gençlik kollarından da kabul görüyor.

Ancak tasarı bu hedefin de ötesine geçerek emeklilik alt seviyesinin uzun vadede daha yüksek tutulmasını öngörüyor. SPD, 2035 için yüzde 46,7; 2040 için yüzde 46,0 seviyesinde ısrarcı.

Junge Union’ın itirazı da tam da bu noktada başlıyor. Planın 2030’lu yıllarda yaklaşık 120 milyar euro ek maliyet anlamına geleceğini belirten Birlik partilerinin gençlik kolları düzenlemeye karşı çıkıyor.

Almanya’da nüfus giderek yaşlanırken, ileri yaştakiler arasında yoksulluk da artıyorFotoğraf: Michael Gstettenbauer/IMAGO

Bir tür “nesiller arası adaletsizliğe” işaret eden Junge Union, söz konusu planların yükünün bugünkü emekli kuşağı lehine genç ve gelecek nesillere aktarılması anlamına geldiğine dikkat çekiyor.

Yeni emeklilik paketi ayrıca özellikle CSU’nun ısrarcı olduğu annelere ek emeklilik hakkı sağlanması planları ile CDU’nun “aktif emeklilik” planlarını da içeriyor.

“Aktif emeklilik”le, emeklilik yaşına geldiği halde çalışmaya devam edenlere 2 bin euroya kadar olan kazançlarında vergi muafiyeti getirilmesi öngörülüyor.

Almanya’da emeklilik reformuna neden ihtiyaç duyuluyor?

Almanya’da mevcut emeklilik sistemi doğrudan prim ödeyenler tarafından finanse ediliyor. Ancak ülkede düşen doğum oranları ve artan ortalama yaşam süresi nedeniyle artık bir emekliye yalnızca yaklaşık iki prim ödeyen düşüyor. 1960’ların başında altıya bir olan bu oran 1992’de 2,7’ye bire düştü. 2050’de ise 1,3’e bir olması bekleniyor.

Bu demografik dönüşüm nedeniyle maliyetler uzun süredir karşılanamadığı için devlet her yıl milyarlarca euro vergi kaynağı ayırmak zorunda. Oldukça pahalı olan bu sistemin uzun vadede sürdürülebilir olması için reforme edilmesi gerekiyor.

DW,AFP/SÖ,TY