Prof. Dr. Naci Görür, 3 fay hattına dikkat çekti: Tehdit daha fazla arttı

İstanbul’da meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki zelzelenin akabinde artçı sarsıntılar sürerken, Prof. Dr. Naci Görür, Marmara’daki kırılmamış faylara dikkat çekti. “Bu sarsıntılar tehdidi azaltmadı, tam bilakis artırdı” diyen Görür, birtakım uzmanlara da tepki göstererek, “Ayağına deniz suyu değmemiş biri konuşuyorsa, ne yapayım?” tabirlerini kullandı.

23 Nisan’da İstanbul’da meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki zelzeleye ilişkin ikazlarda bulunan Prof. Dr. Naci Görür, Marmara’daki kırılmamış faylara dikkat çekti.

Depremin akabinde muhtemel risklere karşı uyarmaya devam eden Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, Kumburgaz Fayı’nı işaret ederek şunları söyledi:

“Bu oluşan zelzeleler enerjiyi boşaltmadığı benzeri Marmara’nın içindeki fay tehdidini ortadan kaldırmadı. Tam bilakis tehididi daha fazla artırdı.”

Artçıların pozisyonuna da dikkat çeken Görür, sarsıntıların 23 Nisan zelzelesinin doğusunda ağırlaştığını ve bu durumun Adalar Fayı’nın daha fazla gerilim altında kalmasına neden olabileceğini söyledi.

“Marmara Bölgesi’nde olacak olan zelzelesi öne çekti”

Görür’ün Kafa TV yanınında yaptığı ihtarlardan öne çıkanlar şöyle:

“Bekliyorduk zira 1999’da biz bağırırken Marmara’nın altındaki kabuk yüklendi; enerji transfer oldu. Dolasıyla Marmara Bölgesi’nde olacak olan sarsıntısı öne çekti, onu tetikledi.

Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolu Marmara’nın içerisinde; 160 kilometredir ve 3 koldan meydana gelmiştir. Birincisi Adalar Fayı, Kumburgaz Fayı ve Tekirdağ Fayı. Adalar ve Kumburgaz ikisi birlikte kırılırsa en fazla 7.6 olur; Tekirdağ Fayı zati kırılmış diyoruz. 1912 Şarköy Sarsıntısı kırmış bu fayı. Dolasıyla bu fayın oluşturacağı sarsıntılar o denli.

“Tehdit ortadan kalkmadı”

Marmara’nın Batısı’nda daima sarsıntı olur. Kumburgaz fayı 5 büyüklüğünde sarsıntıya neden oldu. Benim açıklamam bu fay esasen canlı bir fay; bu fay enerji biriktiriyor. Gereğince biriktirdiği enerji fay üzerinde kimi zonlarda ince küçük kaymalarla bunlar enerji kaçırabilir. Olay bu. Bu 5’lik zelzelede bu fay üzerinde olmuştur, kırılmanın olduğu yerde olmuştur. Küçük bir faydır; bu olsa olsa Kumburgaz Fayı’nda gücün yüklenmesine işaret eden zamanla enerjiyi kaçırdğının emarisidir dedim. Herkes bilim dünyası bu türlü kabul ediyor. Bugün olan 6.2’lik zelzelenin farkı yok. Biri daha küçük bir hareketle, enerji dağıtımıyla oldu, öbürü biraz daha büyük. Ama bu oluşan sarsıntılar enerjiyi boşaltmadığı benzeri Marmara’nın içindeki fay tehdidini ortadan kaldırmadı. Tam tersine tehididi daha fazla artırdı.

“Uçtan kırılmaya başladığı için gitgide geriliyor”

Tetikler, aslında asıl sıkıntı orada. Kumburgaz Fayı’nın uzunluğu 65-70 kilometre. Bunun 30 kilometresi kırılmış olsa demek ki 70 kilometresi daha kırılmadı. Bilakis uçtan kırılmaya başladığı için gitgide geriliyor. Ben de diyorum ki; bu zelzele fayın daha fazla gerilmesine olan enerji transfer edilmesine ve sarsıntı üretme döneminin öne çekilmesine sebep oldu. Daha da titiz olun. Belli bir azalmaya neden olur ama hiçbir zaman beklediğimiz zelzelesi küçültecek bir şey değildir.

Kumburgaz Fayı’nın modül parça kırılması ne kadar mümkün ?Teorik olarak bu mümkündür. Yerin davranışına, tarihî zelzelelere, daha evvelki davranış hallerine baktığın zaman kesim modül kırılması için hiçbir sebep yok. Jeolojide her şey bir mümkünlük sonucudur, hep mümkündür. En doğru, yaygın olan mümkünlük çalışır. Dolasıyla 1766, 1509’da bu fay nasıl davranmışsa çok doğaldır ki aynı davranış formunu daha sonra yineleyecek.

“Yoksa şu gün, sene, ay sarsıntı olacak diyemesiniz; bu kahinlik”

Bilimsel olarak mantıklı olan bir periyod söylenir. Yoksa şu gün, sene, ay zelzele olacak diyemesiniz. Bu kahinliktir, ayıptır. Bilim adamlığı değildir.1999’dan itibaren her an olmak kaydıyla bu sarsıntının olma mümkünlüğü yüzde 47’dir. Bugün de bu geçerli. Dünya anca bu türlü dinler. Yoksa ‘ben biliyordum, söyledim’ dedim mi yavaşça tebessüm ederler. Ben bu söyleyen arkadaşa da hürmet duyuyorum ama bu bilimsel değil. Bir şeyi biliyorum dersen büyün dünyanın kabul ettiği verilere dayalı konuşmak zorundasın.

“Marmara Denizi’ni bilmeyen adam konuşuyorsa ne yapayım?”

Marangoza, kasaba konuşmuyorsun… Bilim dünyasına konuşuyorsun. Artçı zelzelelerin olması bizim için önemli. Nereye konsantre olduğu önemli. Şimdi, artçı sarsıntıların çoğu 23 Nisan’da olan sarsıntının daha doğusuna sıralandı. Şayet bundan sonra daha büyük zelzeleler olursa kökten kırar.’Aynı anda kırılacağını düşünüyorum’Kumburgaz Fayı ve Adalar Fayı aralarında belli bir açı var. Doğrultu atımlı faylar, enerjiyi uçlarına doğru taşırlar. Doğu ucunda enerji birikecektir ve Adalar Fayı’nı daha zorlayacaktır. Adalar Fayı bu zorlanmaya ya gelir yahut gelmez o da aynı anda kırılır. Aslında 1766’da bu türlü olmuş. Aynı anda kırılacağını düşünüyorum. Marmara’nın altında canlı bir fay sistemi var. Şahsen dalarak gördüm. Ayağına hiç deniz suyu değmemiş, hiç Marmara Denizi’ni bilmeyen adam konuşuyorsa ne yapayım?”