Türkiye’deki startup yatırımları, rekor seviyeye ulaştı

2024 yılında, toplam işlem hacmi bir evvelki yıla kıyasla yaklaşık 2,1 milyar ABD doları artış göstererek 2,6 milyar ABD dolarına çıktı. Bu artışın çok önemli nedenlerinden biri Hepsiburada’nın 1,1 milyar ABD doları rekor bedelle Kazakistan menşeili Kaspi.kz’ye satılması olsa da bu işlem hariç bakıldığındaki artış da azımsanacak benzeri değil zira 1 milyar ABD doları düzeyinde.

Ayrıca, Türkiye teşebbüs ekosistemi işlem sayısında da 2023 yılında gerçekleşen 297 sürece kıyasla, 2024 yılında gerçekleşen 331 adet süreçle küresel ekosisteme kıyasla pozitif ayrıştı.”

“2024 bir dönüm noktası oldu”

212 Kurucu Ortağı Ali Karabey ise açıklamasında, “2024 yılı, Türkiye startup ekosisteminde çok önemli bir dönüm noktasıydı. Satın almalar ve ileri aşama yatırımlar, ekosistemin büyüklüğünü ve gelişen dinamizmini gösterdi. İşlem hacmi büyük oranda bu iki alan tarafından şekillendi. Fintech sektörü, işlem sayısında liderliğini sürdürürken, pazaryeri sektörü yatırımcıların ilgisini en fazla çeken alanlardan biri oldu. Hepsiburada’nın dönemi, Insider’ın aldığı büyük yatırım ve büyük çaplı yatırım cinsleri, Türkiye’nin potansiyelini daha da pekiştiren çok önemli gelişmelerdi. Ayrıyeten, halka arzlar da ekosistemin daha geniş bir yatırımcı kitlesiyle buluşmasını sağladı. Türkiye’nin startup dünyası, global fırsatlara daha yakın ve güçlü adımlar atmaya devam ediyor. Bu, ekosistemin büyüme potansiyelini artırıyor ve gelecekte daha geniş bir tesir yaratacağına işaret ediyor.” dedi.

En büyük hissesi satın almalar ve ileri aşama yatırımlar oluşturdu

2024 yılında, Türkiye startup ekosistemindeki işlem hacminin büyük kısmını satın almalar ve ileri aşama yatırımlar oluşturdu. Bu oranlar sırasıyla yüzde 58 ve yüzde 29 olup, toplamda yaratılan hacim yaklaşık 2,3 milyar ABD dolarına ulaştı. İşlem sayısı bakımındansa tohum aşama yatırımları, toplam 280 adetle dikkat çekti.

En fazla işlem adedi fintech sektöründe gerçekleşti

İşlem sayısına göre fintech sektörü yıl içerisinde gerçekleşen 31 süreçle lider pozisyonda yer aldı. Onu, 28 süreçle biyoteknoloji, 25 süreçle yapay zekâ takip ederken; hizmet olarak yazılım (SS), oyun ve sağlık teknolojileri kesimleri de işlem adedi bakımından en etkin diğer dikeyler oldu. İşlem hacmi bakımındansa Hepsiburada sürecinin katkısıyla pazaryeri sektörü 1,2 milyar ABD dolarıyla zirvede yer alırken, onu 546 milyon ABD doları işlem hacmiyle SS takip etti.

Oyun dikeyi cazibesini koruyor

2024 yılında ekosisteme yatırım yapan küresel stratejik şirketler arasında; Güney Koreli DoubleU Games, İsrail kökenli Moon Active ve Pakistanlı Game District bulunuyor.

İşlem hacmi bakımından, Paxie Games’in DoubleU Games’e 67 milyon ABD doları bedelle satışı, Spyke Games’in Moon Active’den almış olduğu 50 milyon ABD doları fiyatındaki erken aşama yatırımı, Grand Games ve Agave Games’in Birleşik Krallık kökenli Balderton Capital liderliğinde küresel finansal yatırımcılardan sırasıyla almış oldukları 30 milyon ve 18 milyon ABD doları fiyatındaki erken aşama yatırımları dikeyin öne çıkan süreçleri arasında karşımıza çıkıyor.

Bunun yanı sıra, bölümde 2024 yılında gerçekleşen 20 sürecin 13’üne finansal yatırımcılar liderlik ettiğinden, dala istikrarlı bir sermaye akışı olduğunu ve dalın yatırımcı cihanı nezdinde de cazibesini koruduğunu söylemek mümkün. Türkiye’deki girişimcilik ekosistemi, bugüne kadar gerçekleşen başarılı çıkışlarla yatırımcı ilgisini canlı tutarken, genç yeteneklerin bu alana yönelmesine de katkı sağlıyor.

Yurt dışı ve diaspora süreçlerinde artan hareketlilik

Yurt dışı startup süreçlerinde gerçekleşen en büyük işlem, BAE merkezli NEOPAY’in yüzde 65 payının Türk fintech şirketi Dgpays ve Bahreyn merkezli Arcapita Group Holdings tarafından 250 milyon ABD doları bedelle ortaklaşa satın alınması oldu. Bu işlem, Dgpays’in güçlü bölgesel bir fintech ekosistemi oyuncusu olmasında çok önemli bir adım olarak bedellendiriliyor.

Diaspora süreçlerindeki en büyük süreçse, Türk teşebbüsçü Oğuzhan Atay’ın kurucuları arasında yer aldığı ABD merkezli sağlık teknolojileri teşebbüsü BillionToOne’ın kalabalık bir yatırımcı grubundan aldığı 130 milyon ABD doları fiyatındaki ileri aşama yatırım oldu. BillionToOne’ın bu yatırımla ana amacı, moleküler teşhislerde kullanılan teknolojileri geliştirerek prenatal tarama ve onkoloji teşhislerini daha doğru, hassas ve erişilebilir hale getirerek sağlık hizmetlerindeki standartları yükseltmek.

Türkiye teşebbüs ekosisteminde 2024 yılının öne çıkan diğer süreçleri

E-ticaret devi Hepsiburada’nın yüzde 65,4’lük payı, Kazakistan merkezli Kaspi.kz tarafından 1,1 milyar ABD doları bedelle satın alındı. Yılın tek mega süreci olan bu satın alma, toplam işlem hacmine büyük katkı sağladı.

Küresel SS kesiminin öncülerinden Insider’ın, 2024 yılında ABD merkezli General Atlantic’ten aldığı 500 milyon ABD dolarlık ileri aşama yatırım da toplam işlem hacmine çok önemli katkı sağlayan bir diğer işlem oldu. Bu süreçle Insider değerlemesini decacorn (değeri 10 milyar ABD doları ve üzerinde olan şirket) düzeyine hayli yaklaştırdı.

Hâlihazırda 28 ülkede operasyonu bulanan Insider’ın ölçeklenme sürecinde öncelik vereceği coğrafyaysa ABD olacak. ABD’ye ilk açılışından bu yana bölgede 3 kat büyüyen Insider, General Atlantic’in açacağı kapılardan yararlanarak pazarı domine etmeyi ve öncelik ABD’de olmak üzere dünya genelinde yeni satın almalar gerçekleştirmeyi hedefliyor.

Getir, Mubadala Investment Company’den 250 milyon ABD dolarlık ileri aşama yatırımı alarak yönetim denetimini Mubadala’ya devretti.

Paynet’in iyzico tarafından 87 milyon ABD doları bedelle satın alınması da işlem adedi bazında lider olan fintech sektöründe gerçekleşen yılın en büyük süreci oldu. Aynı vakitte bu işlem fintech sektöründe iki Türk şirketi arasında gerçekleşen en büyük satın alma süreci olma özelliğini taşıyor. Paynet’in B2B ve B2B2C ödeme çözümlerindeki deneyiminin iyzico’nun yenilikçi ürün portföyüne katılmasıyla hem yüksek bir sinerji sağlanması hem de iyzico’nun müşterilerine daha geniş bir hizmet yelpazesi sunması bekleniyor.

Halka arzlar da tesirli oldu

2024 yılı, Türkiye startup ekosisteminde halka arzların da öne çıktığı bir yıl oldu. Mayıs 2024’te, insansız araç dalının güçlü oyuncularından Altınay Savunma, yüzde 25’lik payını halka arz ederek yatırımcılardan 58,5 milyon ABD doları topladı. Benzer şekilde çevre dostu mobilite tahlilleri sunan BinBin ise yüzde 15,2’lik payını halka arz ederek 45,7 milyon ABD doları yatırım aldı.