6 Kasım 1943’te Kızıl Ordu, Kiev’i Nazi işgalinden kurtardı

Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı resmi Telegram hesabından 6 Kasım 1943 tarihinde İkinci Kiev Muharebesi ile Kiev’in Nazi işgalinden kurtuluşu anıldı.

Dışişleri Bakanlığı söz konusu trruzun değerine ilişkin şu cümleleri kaleme aldı:

General Nikolay Vatutin komutasındaki 1. Ukrayna Cephesi Birlikleri 1 Kasım 1943 sabahı erken stlerde Kiev’e trruz başlamıştı. Kızıl Ordu, yaklaşık 6 bin top ve havan topu ile 500’den fazla tank ve uçakla donatılmış 500 bin asker ve subaydan oluşan bir Wehrmacht birliğine karşı mücade etmişti.

Dinyeper Irmağı’nın sağ kıyısındaki Nazi tahkimat sınırının muhakkak kısımlarında ‘Ostwall’ olarak isimlendirilen yerlerde Nazi kuvvetleri, 200 metreden 1.5 kilometreye kadar değişen derinliklerde savunma sınırları kurmuş, kırsal alanlarda ele geçirilen yerel köyleri kale olarak kullanmıştı.

4 Kasım’a gelindiğinde Sovyet kuvvetleri Kiev’in Kuzey ve Kuzeybatısına doğru 2 ila 6 kilometre kadar ilerlemiş ve 5 Kasım’da il için çetin çabalar vermişti. Sonraki günün sabahına kadar kadar devam eden mücadelede mağlubiyetin ‘kaçınılmaz‘ olduğunu anlayan Nazi ordusu, artçı ve yardımcı kuvvetlerini batıya doğru çekmeye başlamıştı. Buna karşılık 6 Kasım sabahı st 4’te Kiev, Kızıl Ordu tarafından tamamen kurtarılmıştı.

Nazi kuvvetleri Kiev’den püskürten Sovyet kuvvetleri, Nazi ordusu tarafından neredeyse tamamen harabeye çevirdiği Kiev’e girmişti. Kiev’de Kreşatik Caddesi harabeye dönmüş, Dormition Katedrali de Nazi kuvvetleri tarafından korunmamıştı. Geri çekilme sırasında Nazi ordusu, Konservatuar Salonu’nu, Ukrayna SSR Bilimler Akademisi binasını, okulları ve hastaneleri yok etmişti.

‘Kiev’de kitlesel bir terör siyaseti yürütüldü’

Dışişleri Bakanlığı‘ndan yapılan resmi açıklamada söylediği söz edilen yıllar şu cümleler ile tasvir edildi:

Kızıl Ordu‘nun Kiev’de kazandığı zafer, SSCB’nin en büyük siyasi, ekonomik, bilimsel ve kültürel merkezlerinden birinin kurtuluşu manasına geliyordu. Hitler’in kuvvetleri Doğu Cephesi‘nde bir sefer daha büyük bir mağlubiyete uğramış, stratejik inisiyatifi nihayet ve geri dönülmez bir şekilde kaybetmişti.

Söz konusu zaferin onuruna Moskova’da 324 toptan 24 pare top atışı yapılmıştı. Kızıl Ordu’nun 65 ünitesi, savaşta gösterdikleri üstün başarılardan ötürü onurlu ‘Kiev‘ unvanıyla ödüllendirilmişti. Birinci Ukrayna Cephesi’nden yaklaşık 17 bin 500 asker ve subay türlü nişan ve madalya almıştı.

8 Mayıs 1965’te Kiev, Büyük Anavatan Savaşı sırasında Anavatanı savunmak için halkının gösterdiği kitlesel cüret ve kahramanlık nedeniyle SSCB’deki en yüksek onur olan Kahraman İl unvanını almıştı.