ABD Dışişleri Bakanı Blinken’in İsrail ziyaretinde TEl Aviv’i Gazze’de ateşkese zorlamak yerine ülkesinin iç siyasi mülahazaları için optimist tablo çizdiği iddia edilirken, Netanyahu’nun Philadelphia Koridoru (Mısır-Gazze sınırı) boyunca kuvvet konuşlandırma konusundaki ısrarı müzakerelerin sonunu getirdi.
ABD Başkanı Joe Biden’ın 2 Temmuz’da açıkladığı ateşkes teklifine bağlı olduklarını dile getiren Hamas hareketi, Mısır’ın başşehri Kahire’de kendilerine sunulan yeni teklifi, İsrail işgalini kalıcı hale getireceği gerekçesiyle reddetti.
Gazetecilere konuşan üst seviye bir Hamas yetkilisi, ara bulucu ülkeler olan Mısır ve Katar’ın Kahire’de bulunan Hamas heyetine yeni ateşkes teklifini ilettiğini söyledi.
Hamas’ın 2 Temmuz’da ABD Başkanı Biden tarafından açıklanan ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu tarafından kabul edilen ateşkes teklifine bağlı olduğunu belirten yetkili, şunları ifade etti:
Hamas, halkımızın en yüksek çıkarlarını gerçekleştirmek ve onlara yönelik saldırıyı durdurmak maksadıyla üzerinde (2 Temmuz’da) mutabakata varılan konuları uygulamaya hazır olduğunu teyit etti.
Herhangi bir muahedenin kalıcı ateşkesi ve İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini içermesi gerektiğini vurgulayan Hamas yetkilisi, Kahire’de kendilerine sunulan teklifin bunları içermediğini söyledi.
İsrail’in taleplerini içeren bu yeni teklife göre Philadelphia Koridoru olarak isimlendirilen 14 kilometrelik Mısır ile Gazze sonunun denetiminin İsrail’e bırakıldığını ve İsrail askeri varlığının Gazze’de devam etmesinin öngörüldüğünü dile getiren yetkili, Hamas heyetinin bunu kabul etmeyeceğini ara bulucu ülkelere ilettikten sonra Kahire’den ayrıldığını bildirdi.
İsrail müzakere heyeti de Kahire’den ayrıldı
Öte yandan, İsrail medyası da müzakereler için Kahire’de bulunan İsrail heyetinin ülkeye dönmek üzere buradan ayrıldığını yazdı.
İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberine göre, ateşkes ve esir takası mutabakatı müzakereleri için Mısır’ın başşehri Kahire’de bulunan İsrail heyeti, ülkeye döndü.
Haberde, ismi açıklanmayan İsrailli yetkililerin, Kahire’deki görüşmelerle ilgili olarak, “Bugün Gazze’deki ateşkes görüşmelerinde ilerleme kaydedilme şansı zayıftı” sözüne yer verildi.
Yetkililer, “Heyetin aldığı yetki, Philadelphia Koridoru’nda muahedeye varılmasına fırsat vermiyor” sözünü kullandı.
İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, İsrail ve uluslararası kamuoyunda siyasi nedenlerle Hamas ile esir takası muahedesi yapmamakla suçlanıyor.
İsrail’in Gazze’ye akınlarında 10 ayı aşkın sürede çoğunluğu bayan ve çocuk can kaybının 40 bini her geçen gün aştığı insanlık felaketi gün geçtikçe derinleşiyor.
Blinken’den diplomatik başarısızlık
İsrailli kaynaklar, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’i, Gazze Şeridi’nde ateşkes ve esir takası müzakerelerini sabote etmekle suçlamıştı.
İsrail’deki Yediot Ahronot gazetesi, ismi açıklanmayan İsrailli kaynakların, “Blinken, (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu’nun ABD’nin teklifini kabul ettiğini ve topun artık Hamas’ın kalesinde olduğunu söyleyerek çok önemli bir yanılgı yaptı” halindeki sözlerine yer verdi.
Kaynaklar, “(Blinken) müzakereleri önemli şekilde sabote etti ve çok önemli bir kusur yaptı. Bu, saflık ve manaya eksikliğini gösteriyor” tabirlerini kullanıldı.
Blinken’ın ABD’nin iç siyasi mülahazaları için optimist bir tablo çizerek, Demokrat Parti’nin Chicago’daki konferansının sıkıntısız ilerlemesini sağladığına dikkati çeken kaynaklar, “Blinken, adeta müzakereleri tasfiye etti ve Netanyahu’nun yanında yer alarak onu ödüllendirdi” dedi.
Kaynaklar, İsrail müzakere heyetinin ise Blinken’ın bu spekülasyonlarını dağıtmaya çalıştığını ifade ederek, “İsrail’in Philadelphia Koridoru (Mısır-Gazze sınırı) boyunca kuvvet konuşlandırma konusundaki ısrarı devam ederse ne anlaşma olur ne de zirve olur” sözlerini kullanmıştı.
Netanyahu, mutabakat için yeni şartlar istemişti
ABD Başkanı Joe Biden, 27 Mayıs’ta İsrail ile Hamas arasında esir takası ve Gazze’de ateşkese varılması için bir teklif sunmuştu.
Netanyahu ise Biden’ın açıkladığı ateşkes taslağının İsrail’in hazırladığı tekliften farklı olduğunu ileri sürerek yeni kaideler eklenmesini talep etmişti.
İsrail Başbakanı, Gazze’yi ikiye ayıran Netzarim Koridoru ve Gazze Şeridi ile Mısır hududundaki Philadelphi Koridoru’nun yanı sıra Refah Sınır Kapısı’ndaki İsrail işgalinin devam etmesini istemişti.
Bunlara ek olarak Netanyahu, Hamas üyelerinin Gazze’nin diğer bölgelerinden kuzeye geçmesinin engellenmesini kural koşmuştu.
Hamas, ABD, Mısır ve Katar’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde Netanyahu’nun yeni kaideler sürerek muahedeye varılmasını engellediğini belirtmişti.
Philadelphia Koridoru
Selahaddin Koridoru olarak da bilinen ve Gazze ile Mısır sınırında yer alan koridor, 1979’da Mısır ile İsrail arasında imzalanan Camp David mutabakatı kapsamında tampon bölgede yer alıyor. Koridor, 14,5 kilometre uzunluğunda, birkaç yüz metre genişliğinde ve Akdeniz’den başlayıp Kerem Ebu Salim Sınır Kapısı’na kadar uzanıyor.
‘Camp David’ muahedesine göre, Philadelphia Koridoru Filistin toprakları arasında yer alıyor lakin muhakkak sayıdaki (180 zırhlı araç 4 bin asker) İsrail güçlerinin denetimine bırakıldı. Sonun öbür tarafında ise hafif silahlı Mısır polisinin bulunmasına izin verildi.
Philadelphia Koridoru, Ağustos 2005’te İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesine kadar İsrail güçlerinin denetiminde kaldı ve bu tarihte Avrupa Birliği’nden gözlemcilerin huzurunda Filistin idaresine teslim edildi. Eylül 2005’te İsrail ile Mısır arasında 1979 Barış Muahedesi’nin güvenlik unsuruna ek olarak söylediği söz edilen koridorla ilgili anlaşma yapıldı.
Anlaşmada, Mısır’ın Gazze sınırında terör, kaçakçılık ve tünellerin tespiti benzeri vazifelerden sorumlu 750 sınır muhafız askeri bulundurması ve İsrail güçlerinin çekildiği Philadelphia Koridoru’nun Filistin idaresine teslim edilmesi yer aldı.
Filistin’de 2006’da yapılan seçimleri Hamas’ın kazanması ve kısa süre sonra Gazze’de denetimi sağlamasının akabinde Philadelphia Koridoru da Hamas idaresinin denetimine geçti. İsrail’in abluka uygulamasının sonucu olarak Gazze’de söylediği söz edilen koridor üzerinde Mısır’a açılan çok sayıda tünel inşa edildi.