İzmir Okul Yemeği Koalisyonu kuruldu: Her çocuğun temel hakkı olan sağlıklı beslenme siyasi iktidarın sorumluluğundadır

İzmir’de meslek odaları ve derneklerin iştirakiyle İzmir Okul Yemeği Koalisyonu kuruldu. Koalisyon ismine açıklama yapan Bircan Yalçın, “Her çocuğun temel hakkı olan sağlıklı beslenme başta siyasi iktidar olmak üzere ilgili kamu kurumlarının sorumluluğundadır. Okul çağındaki çocuklara okul yemeği programları yoluyla bedelsiz besin ve beslenme takviyesinin kamu kurumlarının siyaset önceliği olması son derece ivedidir” dedi.

TMMOB Besin Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, İzmir Tabip Odası, Bir Ortada Yaşarız Eğitim ve Toplumsal Araştırmalar Vakfı (BAYETAV), Veli-Der İzmir Şubeleri, Çağdaş Ömrü Destekleme Derneği İzmir Şubelerinin iştirakiyle İzmir Okul Yemeği Koalisyonu kuruldu. Koalisyon üyeleri, Besin Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nde basın açıklaması yaptı.

Koalisyon ismine açıklamayı yapan Bircan Yalçın, her bireyin doğumundan itibaren tüm ömrü boyunca sağlıklı, kâfi ve inançlı besine erişim hakkına sahip olduğunu ifade ederek, bu noktada devlete büyük vazifeler düştüğü belirtildi. Yalçın, şunları kaydetti:

“Gün boyunca eğitim gören ve hareket halinde olan çocukların, öğlen yemeğinde kâfi seviyede kalori ve beslenme pahası içeren besinleri tüketmesi gerekmektedir. Ulusal Eğitim Bakanlığı’na bağlı özel okullar ve az da olsa kimi devlet okullarında öğrencilere öğlen yemeği verilmesine karşın, devlet okullarının neredeyse tamamına yakınında öğlen yemeği verilmemektedir. Ülkemizde çocukların sağlığı ve geleceği üzerinde önemli ve kalıcı olumsuz tesirlere neden olan beslenme yetersizliği probleminin çözülmesi, sağlıklı ve başarılı bir kuşağın yetişmesi için elzemdir. Her çocuğun temel hakkı olan sağlıklı beslenme başta siyasi iktidar olmak üzere ilgili kamu kurumlarının sorumluluğundadır. Okul çağındaki çocuklara okul yemeği programları yoluyla bedelsiz besin ve beslenme takviyesinin kamu kurumlarının siyaset önceliği olması son derece acildir. Lakin uygulanan siyasetlere bakıldığında okul yemeği programlarının kamu gündeminin dışında kaldığı görülmektedir.

“Çocuklar saklı bir tehlikeyle karşı karşıya”

Okula giderken bir poğaça, bir meyve suyu ile beslenen çocuklar zımnî bir tehlikeyle karşı karşıyadır. Yetersiz beslenme yalnızca yemeğin az yenilmesi ya da hiç yenilmemesi değil, yenilen yemeğin besleyiciliğinin az olması manasına da gelmektedir. Çocukların gelişme sürecinde kalori muhtaçlıkları yüksektir ve daha çok protein, kalsiyum, demir benzeri minerallere ihtiyaç duymaktadırlar. Çocukluk döneminde yetersiz beslenmeye bağlı olarak zeka geriliği, öğrenme zahmeti, görme sıkıntıları, diş ve dişeti problemleri en sık görülebilen sağlık meselelerindendir. Bu bağlamda, gün boyunca okulda olan çocuklara mutlak suretle bedelsiz okul yemeği ve içilebilir temiz su uygulamasının acilen başlatılması ve yaygınlaştırılması gerekmektedir.

“Devlet okullarında bedelsiz beslenme birincil öncelikli mesele olarak görülmeli”

Türkiye’nin de 27 Ocak 1995 tarihinde imzaladığı Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi’nde de belirtildiği üzere ‘Taraf devletler, her çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaksal ve toplumsal gelişmesini sağlayacak kâfi bir hayat düzeyine hakkı olduğunu kabul eder. Ulusal durumlarına göre ve imkanları ölçüsünde ebeveynlerine ve çocuğun bakımını üstlenen diğer bireylere, çocuğun bu hakkının uygulanmasında yardımcı olmak amacıyla gerekli tedbirleri alır ve ihtiyacı olduğu takdirde bilhassa beslenme, giysi ve barınma mevzularında maddi yardım ve destek programları uygularlar (Madde 27/1-3)’ denilmektedir. Türkiye’nin taraf olduğu mukavelenin ilgili unsuruna dayanarak, tüm kademelerdeki okullarda eğitim gören tüm çocuklarımıza ayrım yapılmaksızın bedelsiz nitelikli bir öğün yemek ve okulda geçirdikleri süre boyunca temiz içme suyu temininin sosyal devletin görevi olduğunu hatırlatmaktadır. Çocuklarımız başta olmak üzere yoksullukla bağlı olarak yetersiz beslenme ve açlık sorunu yaşayan kesitlere yönelik bir ‘kamusal destek-dayanışma programı’ hemen uygulamaya konulmalıdır. Bu nedenle başta siyasi iktidar olmak üzere tüm bileşenler, yetersiz beslenme ile mücadelede sorumluluk almalı ve devlet okullarında bedelsiz beslenme birincil öncelikli mesele olarak görülmelidir.

“İktidar üzerinde baskı oluşturmak gayesiyle kuruldu”

Geçtiğimiz yıllarda, okullarda bir öğün bedelsiz ve sağlıklı yemek için ısrarlı talepler sonuç vermiş ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ana sınıflarına bedelsiz yemek verilmesi programa alınmasına karşın, bu uygulama yalnızca bir dönem uygulandıktan sonra, 6 Şubat 2023’deki zelzele sonrasında zelzele bölgesindeki okullar dışında kaldırılmıştır. Tüm bunlardan ötürü, siyasi iktidar üzerinde baskı oluşturmak ve okullarda bir öğün bedelsiz yemek ve içilebilir su verilmesini sağlamak maksadıyla ‘Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu’ kuruldu ve 2 Mart 2024 tarihinde Ankara’da Türk Tabipler Birliği’nde yapılan bir basın açıklamasıyla koalisyonun kurulduğu kamuoyuna duyuruldu. Koalisyon TMMOB Besin Mühendisleri Odası, Türk Tabipler Birliği, Veli-Der, Çağdaş Hayatı Destekleme Derneği, Eğitim-Sen, Derin Yoksulluk Ağı, BAYETAV ve çeşitli derneklerin yanısıra bu bahis ile ilgili akademisyenler, hak savunucuları, bahis üzerinde çalışan gazetecilerden oluşmaktadır. Bizler İzmir Okul Yemeği Koalisyonunu kurduğumuzu ve çocukların sağlıklı, kâfi ve istikrarlı besine ve suya okullarda bedelsiz ulaşabilmesi için gerekli çalışmalara başladığımızı kamuoyuna duyuruyoruz.”