Fahiş fiyat ve stokçuluk cezalarını artıran kanun teklifi yasalaştı

Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal ya da hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamayacağına dair karara aykırı hareket edenlere, her bir karşıtlık için 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

Fahiş fiyat artışı ve stokçuluk cezalarının artırılmasını da içeren Türk Ticaret Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna göre anonim şirketlerde başkan ve başkan vekillerinin görev müddetleri, 3 yıl olan yönetim kurulu üyeleriyle uyumlu hale getirilecek.

Anonim şirketlerde, üst seviye yöneticiler dışında kalan bireylerin atanma ve görevden alınmalarına dair yetkinin yönetim kurulunca devredilebilmesi sağlanacak.

Yönetim kurulu üyesi, liderden, yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilecek. İstemin uygun görülmesi halinde çağrı, yönetim kurulu başkanınca yapılacak. Yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunun yazılı istemi üzerine başkan, yönetim kurulunu, istemin kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde yapılacak şekilde toplantıya çağırmak zorunda olacak. Bu süre içinde yönetim kurulu toplantıya çağrılmadığı ya da yönetim kurulu başkanı ya da başkan vekiline ulaşılamadığı hallerde, davet direkt istem sahiplerince yapılabilecek.

En az sermaye fiyatının altında kalan anonim ve limited şirketlerin, 31 Aralık 2026’ya kadar yeni sermaye tertibine intibak sağlamaları gerekecek. Bu intibakı sağlamayan şirketler infisah etmiş sayılacak ve kanunda öngörülen tasfiye sürecini başlatarak ticaret sicili kaydının terkinini sağlamaları gerekecek.

Çıkarılmış sermayesi en az 250 bin lira olan kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş bulunan halka açık olmayan anonim şirketler ise başlangıç sermayeleri ile çıkarılmış sermayelerini 500 bin liraya yükseltmedikleri takdirde, bu sistemden çıkmış sayılacak.

Sermayenin öngörülen fiyatlara yükseltilmesi için yapılacak genel heyetlerde toplantı nisabı aranmayacak, kararlar toplantıda mevcut oyların çoğunluğu ile alınacak ve bu kararlar aleyhine imtiyaz kullanılmayacak.

Anayasa Mahkemesinin iptal etmesi bundan ötürü Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da yapılan düzenlemeyle, içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesine ilişkin önlemler Reklam Konseyinin yetkilerine dahil ediliyor.

İdari para cezaları

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da, “ceza hükümleri” başlığı “yaptırım hükümleri” olarak değişti.

Bu kanun uyarınca, malları müddetinde teslim ya da monte etmeyenler hakkında tersliği tespit edilen her bir işlem ya da kontrat için 2 bin 200 liraya, mal ve hizmetin satışından kaçınanlar hakkında karşıtlığı tespit edilen her bir işlem ya da mukavele için 2 bin 200 liradan az olmamak üzere satışından kaçınılan mal ya da hizmetin tüm vergiler dahil toplam satış fiyatının yüzde 10’u kadar idari para cezası uygulanacak.

Satış sonrası hizmetler kapsamında, üretici ve ithalatçılar hakkında, satış sonrası hizmet yeterlilik evrakı alınmaması durumunda 1 milyon 115 bin lira; Bakanlıkça oluşturulan sisteme kayıt yapılmaması ya da kaydın güncellenmemesi durumunda her bir servis istasyonu için 18 bin lira; her türlü mecra ve fliyetlerinde çarçabuk görülebilir ve okunabilir şekilde “özel servis” ibaresini kullanmayan özel servis istasyonları hakkında 18 bin lira; satış sonrası hizmet yeterlilik evrakının geçerlilik mühleti boyunca minimum servis istasyonu sayısını sağlamayan üretici ve ithalatçılar hakkında eksik kalan her bir servis istasyonu için 124 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Yükümlülüklere aykırı hareket eden üretici, ithalatçı ya da özel servis istasyonları hakkında karşıtlığı tespit edilen her bir işlem için 2 bin 200 lira idari para cezası uygulanacak.

Aykırılığın internet ortamı üzerinden gerçekleşmesi halinde Reklam Kurulu, içeriğin çıkarılması için ilgili internet sayfasındaki iletişim araçları, alan ismi, IP adresi ve gibi kaynaklarla elde edilen bilgiler üzerinden, elektronik olarak iletişim kurulabilecek araçlar ile bildirimde bulunulmasına, bu bildirime karşın 24 st içinde içeriğin çıkarılmaması halinde erişimin engellenmesine karar verebilecek.

Erişimin engellenmesi kararı esas olarak tersliğin gerçekleştiği içerikle sınırlı olarak verilecek. Lakin, teknik olarak tersliğe ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı ya da ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla karşıtlığın önlenemediği durumlarda, internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebilecek.

Yapı ruhsatı alınmış devre tatile husus taşınmazlarda, 1 Nisan 2022’den itibaren 5 yıl mühletince ön ödemeli yordamla satış da dahil olmak üzere devre mülk, mülkiyet hissesine bağlı tıpkı hak sağlayan devre tatil ya da şahsi hak sağlayan devre tatil satışı yapılabilecek; kooperatif ya da ticaret şirketi paydaşlığı yahut dernek ya da vakıf üyeliği suretiyle devre tatil hakkı tanınabilecek; devre tatile husus mal üzerinde tıpkı hak sahibi olmayanlar devre tatil satışı yapabilecek.

Fahiş fiyat uygulayanlara yüksek ceza

Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal ya da hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamasına dair karara aykırı hareket edenlere, her bir karşıtlık için 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından piyasada darlık yaratıcı, piyasa istikrarını ve serbest rekabeti bozucu fliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici fliyetlerde bulunulamayacağı kararına aykırı hareket edenlere her bir karşıtlık için 1 milyon liradan 12 milyon liraya kadar ceza verilebilecek.

Ticaret Bakanlığı, bu hükme bir takvim yılı içinde en az 3 defa aykırı hareket ederek idari para cezası uygulanan üretici, tedarikçi ve perakende işletmelerin iş yerlerini 6 güne kadar kapatmaya yetkili olacak.

İdari para cezalarının bir takvim yılına ilişkin toplam fiyatı; işletmenin küçük ölçekli olması durumunda 20 milyon liradan, orta ölçekli olması durumunda 200 milyon liradan, büyük ölçekli olması durumunda 1 milyar liradan fazla olamayacak.

Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu’nda yapılan değişiklikle, aykırı ürün ihraç edenlere, ürün güvenliğine ilişkin terslikte 240 bin 566 liradan 2 milyon 405 bin 665 liraya kadar; diğer terslik durumlarında 96 bin 226 liradan 962 bin 265 liraya kadar idari para cezası uygulanacak.