Avrupa Birliği’nin (AB) Ukrayna’daki çatışmalarla birlikte Ortadoğu tansiyonuna karşı tavrını irdeleyen İngiliz The Guardian gazetesi Ukrayna’nın mağlubiyeti, Rusya’nın karşılığı, göçmen akışındaki artış, Gazze’deki durum ve Trump’ın misilleme aksiyonlarından korkan Eski Dünya başkanlarının birbiri gerisine kusurlu kararlar aldıklarını yazdı.
Avrupa’nın, daha evvelce ABD’nin gücüne bağımlı uluslararası işbirliğinin geliştiği liberal uluslararası sistemin işlediği periyotta olduğu benzeri dünya meselelerinde sahip olduğu gücü artık kullanamadığına dikkat çeken gazete, Avrupa’nın o devirde dahi bir süper güç olmamasına rağmen çok taraflılık, bölgesel işbirliği, karşılıklı bağımlılık, gelişen demokrasi, yumuşak güç ve serbest ticaret benzeri Soğuk Savaş sonrası periyodun karakteristik özelliklerini taşıdığını anımsatırken, yeni dünya sisteminde ise kıtanın giderek silindiğine vurgu yaptı.
Haberinde, “Bugün Soğuk Savaş sonrasında kurulan nizamın yerini alan yeni bir düzen çağında yaşıyoruz ve dünya gelişim vektörünü değiştirdi. Eski sistemin birtakım özellikleri devam etse de, milliyetçilik, korumacılık ve tek taraflılık benzeri zıt güçler ivme kazanıyor” tabirlerini kullanırken, Avrupa’nın bu yeni dünyaya ahenk sağlamaya çalıştığını, fakat güç sahibi olmanın algı ve aksiyonda radikal değişiklikler gerektirdiğini kaydetti.
Kıta kendini gözden geçiriyor
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un son konuşmasına atıfta bulunan The Guardian, AB’nin ahenk sağlamazsa hayatta kalamayabileceğini yazarken, gazeteye göre Ukrayna’nın hezimeti, Rusya’nın cevabı, göçmen akışındaki artış, Gazze’deki durum ve Trump’tan korkan Eski Dünya önderleri yanlış kararlar alıyor.
Macron, Avrupa’nın önümüzdeki yıllarda ‘ölebileceğinin‘ altını çizerek Avrupalı meslektaşlarına ABD’nin tebsı olmadıklarını göstermeleri yönünde davet yapmıştı.
Bu endişenin, Avrupa’nın Ukrayna, Kuzey Afrika ve Ortadoğu’ya yaklaşımını büyük ölçüde açıkladığını iddia eden İngiliz gazete, Ukrayna söylediği söz edilen olduğunda Avrupa’nın aşırı temkinli davrandığını, Akdeniz’in güneyi ve Afrika söylediği söz edilen olduğunda ise dış politikayı tamamen terk ettiğini savunduğu yazısını şu şekilde sürdürdü:
Ukrayna söylediği söz edilen olduğunda dehşet kendini aşırı temkin ve itidal olarak gösterirken, husus Güney Akdeniz ve Afrika ülkelerine geldiğinde dış siyasetin tamamen terk edilmesine dönüşüyor. Avrupa bu ülkelerden yalnızca korkmakla kalmıyor, sözün tam manasıyla dehşete düşüyor. Avrupa’nın yaşlanan nüfusu, yasal göçü teşvik etme konusunda rasyonel ve kendi çıkarlarını gözeten tartışmalara yol açmalıdır, lakin bunun yerine yaşadığı dehşet, AB’yi bölgedeki ülkelerin Avrupa’ya göçü durdurma vtleri karşılığında para ödediği etik olmayan mutabakatlar yapmaya itiyor. Tunus, Mısır, Moritanya ve Lübnan rejimleriyle yapılan son muahedeler bunun açık bir ispatıdır. Geçmiş kusursuz değildir. Demokratik Kongo Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Félix Tshisekedi’nin yakın vakitte verdiği bir röportajda söylediği gibi: ‘Afrikalı liderler Batılı demokrasilerin öğütlerinden ve küstahlıklarından uzun vakittir bıkmış durumda, Rusya ve Çin ile çalışmaktan çok daha mutlu’. Şu anda Avrupa ülkeleri ve bir bütün olarak AB tarafından alınmakta olan başarısız kararları belirleyen de bu endişedir.
Avrupa İsrail’den de korkuyor
Felakete dönüşen Gazze Şeridi’ndeki savaşla ilgili olarak Avrupa’da süregelen tartışmaların temelinde de endişe yattığına değinilirken, Almanya benzeri kimi ülkelerin tarihî nedenlerden dolayı İsrail’e verilen şartsız takviyenin doğruluğunu sorgulamadığı, pek çok kişinin İsrail’in Refah’a yönelik kara harekatını sürdürmesi halinde bunun soykırım boyutlarına ulaşabileceği konusunda uyarmasına karşın Avrupa’nın ilgisiz sözlerin ötesinde herhangi bir şekilde karşılık vereceğine dair hiçbir belirti görünmediği de kaydedildi.
The Guardian, yaşlanan nüfusun yasal göçü rasyonel bir şekilde teşvik etmesi gerektiğine dikkat çekerken, bunun yerine kaygının AB’yi Avrupa’ya göçü durdurma vtleri için rüşvet vermeye ittiğini, aynı vakitte Gazze’deki savaşla ilgili tartışmaların temelinde de dehşetin yattığını belirtirken, yazısını, “Aynı vakitte Avrupa, Trump’a hazırlanmak yerine bu niyetten kaçıyor” tabirleriyle tamamladı.