Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçen yıl düzenlemelerin birçoklarının vergi artışlarıyla ilgili olduğunu, bu yıl harcamaları mümkün olduğu ölçüde denetim edeceklerini ve kesintiye gideceklerini ifade etti.
Şimşek, Uluslararası Para Fonu (IMF)-Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında düzenlenen “Türkiye: Değişken Global İktisatta İleriye Doğru Gitmek” başlıklı aktiflikte konuştu.
Yurt içinde en büyük zorluğun yüksek enflasyon olduğunu yineleyen Şimşek, fiyat istikrarını sağlamanın ve enflasyonu tek haneye indirmenin en büyük öncelikleri olduğunu söyledi.
Şimşek, mali disiplinin sağlanmasının da bir diğer çok önemli hedef olduğunu, dezenflasyon sürecinin kamu maliyesi dayanağı gerektirdiğini aktardı.
Bakan Şimşek, rekabetçiliğin ve üretkenliğin artırılması, yatırım ortamının güzelleştirilmesi, iklim değişikliği ile mücadele, yeşil ve dijital dönüşüm benzeri alanlara yönelik kapsamlı bir yapısal ıslahat programlarının olduğunu anlattı.
Küresel borçlanmanın çok önemli bir sorun olduğuna da dikkati çeken Şimşek, Türkiye’nin bu manada daha iyi bir pozisyonda olduğunu fakat yurt içinde fiyat istikrarının bir numaralı zorluk olduğunu kaydetti.
“Para siyasetinde sadeleşme ve olağanlaşma süreci devam ediyor”
Türkiye’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın zaferiyle sonuçlarının başkanlık seçimlerinin akabinde ekonomi siyasetinde rotanın düzeltilmesine ihtiyaç olduğunu belirten Şimşek, yeni ekonomi ekibinin oluşturulması sonrası 3 yıllık kapsamlı bir programın hayata geçirildiğini dile getirdi.
Şimşek, programın temel desteklerinden birinin para siyasetinin olağanlaşması olduğunu kaydederek, para siyasetinde sadeleşme ve olağanlaşma sürecinin sürdüğünü aktardı.
Programın bir diğer bileşeninin ise kamu maliyesi disiplinin yeniden sağlanması olduğuna işaret eden Şimşek, enflasyonu düşürmek için Merkez Bankası’na daha fazla destek sağlamak maksadıyla mali duruşu sıkılaştırmaları gerektiğini dile getirdi.
Şimşek, programın bir öteki bileşenin de yapısal ıslahatlar olduğunu ifade ederek, kaynakları daha verimli alanlara yönlendirmek istediklerini ifade etti.
“Uluslararası yatırımcıların itimadını yeniden kazandığımızı düşünüyorum”
Sağlam siyasetler ve yapısal ıslahatların birleşiminin yatırımcıların inancının yeniden kazanılmasına yardımcı olacağını vurgulayan Şimşek, “Geçen yıl programının ömrü konusunda pek çok soru işareti vardı. Fakat son birkaç gündür yatırımcılarla olan görüşmelerime dayanarak size şunu söyleyebilirim ki bu sorular ortadan kalktı. Sorular artık daha çok makro mevzularla ilgili.” dedi.
Şimşek, “Uluslararası yatırımcıların inancını yeniden kazandığımızı düşünüyorum. Bu durum kredi risk primindeki (CDS) çok önemli düşüşe de yansıyor.” diye konuştu.
Orta Vadeli Program’da (OVP) enflasyonun bu yıl yüzde 36’ya gelecek yıl yüzde 14’e ve 2026’da tek haneli sayılara düşmesinin beklendiğini anımsatan Şimşek, “İddialı olsa da bu amaçların ulaşılabilir olduğunu düşünüyoruz zira desteklenen sıkı bir para siyasetimiz var. Sarsıntı harcamalarını dışarda tuttuğumuzda, uluslararası standartlara göre sıkı bir maliye siyasetimiz da var. İlerleme var, sonuçları göstermek için vakte muhtaçlığımız var.” dedi.
“Kamu harcamalarında verimli alanlar önceliklendirilecek “
Şimşek, cari açığın düştüğünü, bütçe açığının daralacağını ve para siyasetinin tamamen fonksiyonel hale geleceğini vurguladı.
Enflasyondaki zorluklara değinen Şimşek, gelişen piyasalarda bilhassa de Türkiye’de para siyaseti transfer düzeneğinin istenildiği kadar tesirli olmadığını düşündüğünü ve bunun güçlendirilmesi üzerinde çalıştıklarını söyledi.
Şimşek, selektif kredi sıkılaştırması ile niceliksel sıkılaştırmaya gittiklerine işaret ederek, klasik sıkılaştırmanın sonları olduğunu anlattı.
Maliye tarafında, geçen yıl düzenlemelerin birçoklarının vergi artışlarıyla, yani gelir tarafıyla ilgili olduğunu anımsatan Şimşek, “Bu yıl harcamaları incelemeye başladık. Harcama denetimine ve mümkün harcama kesintilerinin ne olabileceğine, aynı vakitte harcamalarda verimli alanların önceliklendirilmesine bakıyoruz.” diye konuştu.
Şimşek, isteğe bağlı olmayan harcamalar söylediği söz edilen olduğunda, çoklukla gelişmekte olan piyasaların birçoklarının bütçelerinde sınırlı yer olduğunu anlattı.
Harcamaların denetim edilmesine dair bir beklenti olduğunu dile getiren Şimşek, “Biz de bunu gerçekleştireceğiz, harcamaları mümkün olduğu ölçüde denetim edecek ve kesintiye gideceğiz.” dedi.
“Bir maliye bakanının para siyaseti duruşu hakkında yorum yapması uygun olmaz”
Parasal sıkılaşma döngüsünün bitip bitmediğine ilişkin bir soruya Şimşek, “Bir maliye bakanının para siyaseti duruşu hakkında yorum yapması uygun olmaz. Bir ekonomist olarak elbette kendi görüşlerim var ama bunu ifade etmek doğru olmaz.” karşılığını verdi.
Moderatörün “Yani merkez bankasının bağımsızlığına hürmet gösteriyorsunuz” demesi üzerine ise Şimşek, “Kesinlikle.” dedi.
“Yeşil dönüşüm bir zorunluluk”
İklim değişikliğinin çok önemli bir sorun olduğuna değinen da Şimşek, Türkiye açısından yeşil dönüşümün bir tercih değil mecburilik olduğunu kaydetti.
Şimşek, ülkenin güçte büyük ölçüde ithalata bağımlı olduğunun altını çizerek, bu alanda daha az bağımlılık olsaydı Türkiye’nin cari fazla verebileceğini anlattı.
Avrupa’nın karbon vergisi planına da işaret eden Şimşek, “Birkaç bölümle başlayacaklar ama sonunda muhtemelen genişletecekler. Bundan Ötürü buna hazırlıklı olmamız gerekiyor. Bu nedenle karbon ayak izini azaltmanın, daha fazla yenilenebilir gücün hayata geçirilmesinin çok önemli olduğunu düşünüyorum.” tabirini kullandı..
Öte yandan Şimşek, Orta Doğu’da yaşananların “endişe verici” olduğunu ifade ederek, kurallara dayalı sisteme ve uluslararası insani hukuka hürmetin açıkça zayıf olduğunu düşündüğünü kaydetti.
Jeopolitik tansiyonlar söylediği söz edilen olduğunda, direkt işin içinde olunmasa da yüksek enerji fiyatları benzeri tesirleri olduğuna dikkati çeken Şimşek, Türkiye’nin 2022’de enerji ithalatının 97 milyar dolar seviyesinde olduğunu hatırlattı. Şimşek, çatışmaların belirsizlik ortaya çıkartması nedeniyle risklerin daha yüksek olma eğiliminde olduğunu belirterek, bölgenin barış ve refaha ihtiyacı olduğunu söyledi.
Ticarette parçalanma ve korumacılığın kimsenin çıkarına olmadığını dile getiren Şimşek, dünyanın kurallara dayalı, kapsayıcı ve adil bir düzene dönmesi gerektiğini ifade etti.