Rusya’dan ABD’ye ‘nükleer silah’ mesajı: ‘Yanılsamaya kapılmayın’

Rus basınına demeç veren Rusya Dışişleri Bakanlığı Silah Kontrol Dairesi Başkanı Yermakov, ABD’yi yeni nükleer silah denetim mutabakatları imzalama konusunda fazla umutlanmamaları konusunda uyardı.

Rusya’nın ABD’den stratejik istikrar ve silah denetimine ilişkin diyalog konusunda ‘ilkesel olarak yeni fikirler’ almadığının altını çizen Yermakov, “START’ın akıbetine ve onun yerine geçecek muhtemel bir muahedeye gelince, stratejik istikrar alanındaki biriken diğer problemlerin siyasi ve diplomatik yollardan tahlil perspektifleri gibi, şu etapta bunu da tartışmak manasız. Bize göre bu bir trajedi değil ve her türlü gelişmeye hazırız” dedi.

Rus diplomat, Moskova’nın birkaç temel şartın yerine getirilmesi halinde diyalog yürütmeye hazır olduğunu da kaydederek bu şartları ‘ABD’nin Rusya’nın güvenliğini baltalama siyasetinden evvelce vazgeçmesi‘ ve ‘Washington’un Rusya ve ABD arasındaki direkt silahlı çatışmaya yol açabilecek temel uyuşmazlıkları ortadan kaldırmaya yönelik kapsamlı bir çalışmaya hakikaten hazır olduğunu göstermesi’ olarak sıraladı.

Putin askıya almıştı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Şubat 2023’teki Federal Meclis konuşmasında, ABD ile yapılan ve kıtalararası nükleer balistik füze kabiliyetlerini dizginlemeyi amaçlayan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nın (START) iştirakini askıya aldıklarını duyurmuştu.

Putin‘in imzası, Rusya’nın Yeni START’tan çekildiği manasına gelmiyor. Rusya, Moskova ve Washington arasındaki mutabakatın tarafı olmaya devam ederken ABD’nin hasmane eylemleri nedeniyle yükümlülüklerini yerine getirmeyi süreksiz olarak askıya alıyor. Gerçekten Putin, Federal Meclis’teki yıllık konuşmasında “Yeni START’taki katılımımızı askıya alıyoruz ama mutabakattan çekilmiyoruz” demişti.

Rusya ile ABD, ellerinde bulundurdukları nükleer silahların sayısının muhakkak bir sınır içinde tutulmasını içeren Stratejik Saldırı Silahlarının Azaltılması Anlaşması’nın üçüncüsünü 2010’da imzaladı. Yürürlük süreci 10 yıl olan söylediği söz edilen anlaşma daha sonra 5 yıl için uzatılabilecekti. Nitekim Rusya Devlet Başkanı Putin, 2011’de yürürlüğe giren söylediği söz edilen muahedenin 5 yıl daha uzatılmasına 2021’de onay verdi. Bu, askıya alınmamış olsa, mutabakatın 2026’ya dek yürürlükte kalacağı manasına geliyordu.

Rusya ile ABD arasında yürürlükte kalan son büyük silah denetim mutabakatı olan Yeni START, önceki ABD Başkanı Donald Trump‘ın süreyi uzatma müzakereleri sırasında Çin’i nükleer silah denetim mutabakatı imzalamaya çekmeye çalışması ve Pekin’den ret karşılığı alınca tüm müzakereleri sona erdirmesı yüzünden çökmenin eşiğine gelmişti.